ÜÇ AYLAR VE KANDİL. Doç. Dr. İbrahim PAÇACI ASÜ İslamî İlimler Fakültesi

ÜÇ AYLAR VE KANDİL

Doç. Dr. İbrahim PAÇACI

ASÜ İslamî İlimler Fakültesi

ÜÇ AYLAR

Üç Aylar, Recep, Şaban ve Ramazan aylarını birlikte ifade eden bir tabirdir.

Hz. Peygamber (s.a.s.)’den bu ayların faziletine dair gelen rivayetler ve kandil olarak isimlendirilen bazı önemli gecelerin bu aylarda olması sebebiyle üç aylara önem verilmiştir.

َّ نِإ

ََّة دِعَّ

َِّروُهُّشلاَّ

ََّدْنِعَّ

َّ

َِّو للا اَنْ ثاَّ

ََّرَشَعَّ

اًرْهَشَّ

َّ

يِف

َِّباَتِكََّّ

َّ

َِّو للا

ََّمْوَ يَّ

ََّقَلَخَّ

َِّتاَواَم سلاَّ

ََّضْرَْلْاَوَّ

اَهْ نِمَّ

ًََّّة فاَكَََّّّْمُكَنوُلِتاَقُ يَّاَمَكًَََّّّة فاَكََََّّّنيِكِرْشُمْلاَّاوُلِتاَقَوََّّْمُكَسُفْ نَأََّّ نِهيِفَّاوُمِلْظَتَََّّلَفََُّّمِّيَقْلاََُّّنيِّدلاَََّّكِلَذٌََّّمُرُحٌََّّةَعَ بْرَأ

َّ َََّّنيِق تُمْلاَََّّعَمَََّّو للاََّّ نَأَّاوُمَلْعاَو

Şüphesiz Allâh'ın yeri ve gökleri yaratırken koymuş olduğu astronomik ölçüye göre ayların sayısı on ikidir. Bunlardan Muharrem, Recep, Zilkade ve Zilhicce, savaş edilmesi yasak olan kutsal aylardır. Dosdoğru hesap işte budur. Öyleyse bu aylarda savaşarak kendinize yazık etmeyin. Fakat müşrikler topluca sizinle savaşırlarsa, siz de onlarla topluca savaşın.

Allâh'ın kulluk bilincinde olanlarla beraber olduğunu bilin.^(Tevbe

9/36)

ÜÇ AYLAR

ََّناَك

َُّّيِب نلا َّ

ى لَص َّ

َُّو للا َّ

َِّوْيَلَع َّ

ََّم لَسَو َّ

اَذِإ َّ

ََّلَخَد َّ

ٌَّبَجَر َّ

ََّلاَق َّ

َّ مُه للا َّ

َّْكِراَب َّ

اَنَل َّ

َّ

يِف

ٍَّبَجَر َّ

َّ ََّناَضَمَر َّ يِف َّ اَنَل َّ َّْكِراَبَو َّ ََّناَبْعَشَو

Hz. Peygamber (s.a.s) Recep ayı girdiğinde şöyle dua ederdi: “ Allâh’ım Recep ve Şaban ayını bize mübarek kıl, Ramazan ayını da bize mübarek kıl. ”

Hanbel, Müsned, 4/180)

نابعش

َّ

ىرهش

َّ

ناضمرو

َّ

رهش

َّ

للها

َّ

نابعشو

َّ

رهطملا

َّ

ناضمرو

َّ

رفكملا

“ Şa’bân benim ayım, Ramazan Allâh’ın ayıdır.

Şa’bân temizleyici, Ramazan günahların keffaretidir. ”

(Burhân Furî, Kenzü’l-Ummâl, 12/323)

بجر

َّ

رهش

َّ

،للها

َّ

نابعشو

َّ

،يرهش

َّ

ناضمرو

َّ

رهش

َّ

يتمأ

“ Receb Allâh’ın ayı, Şa’bân benim ayım, Ramazan

da ümmetimin ayıdır. ”

KANDİL GECELERİ

Kandil , Müslümanlarca mübarek sayılıp kutlanan özel geceler.

Osmanlı padişahı II. Selim döneminde (1566- 1574) camiler aydınlatılıp minarelerde kandiller yakılarak kutlandığı için bu gecelere kandil geceleri denilmiştir. Bunlar Mevlîd, Regâib, Mi'râc, Berat ve Kadir geceleridir.

ا نِإ

َُّهاَنْلَزْ نَأ َّ

َّ

يِف

َِّةَلْ يَل َّ

َِّرْدَقْلا َّ

َّ(

1 اَمَو )َّ

ََّكاَرْدَأ َّ

اَمَّ َّ

َُّةَلْ يَل

َِّرْدَقْلا َّ

َّ(

2

َُّةَلْ يَل )َّ

َِّرْدَقْلا َّ

ٌَّرْ يَخ َّ

َّْنِم َّ

َّ ى تَح َّ ََّيِى َّ ٌَّم َلَس )َّ 4 َّ( ٍَّرْمَأ َّ َِّّلُك ََّّ َّْنِم َّ َّْمِهِّبَر َّ َِّنْذِإِب َّ اَهيِف َّ َُّحوُّرلاَو َّ َُّةَكِئ َلَمْلا َّ َُّل زَ نَ ت )َّ 3 َّ( ٍَّرْهَش َّ َِّفْلَأ

َّ ) 5 َّ( َِّرْجَفْلا َّ َِّعَلْطَم

(Kadr 97/1-5)

KANDİL GECELERİ

نع

َّ

ةشئاع

َّ

اهنأ

َّ

تلاق

َّاي

َّ

لوسر

َّ

للها

َّ

تيأرأ

َّ

نإ

َّ

تقفاو

َّ

ةليل

َّ

ردقلا

َّ

ام

َّ

؟وعدأ :َّ

لاق

ََّّ ). ينع َّ فعاف َّ وفعلا َّ بحت َّ وفع َّ كنإ َّ مهللا َّ نيلوقت (

Hz. Âişe, Hz. Peygamber (s.a.s)’e, “yâ Rasûlallâh, kadir gecesine ulaşırsam nasıl dua edeyim?” diye sorunca o, “ Allâh’ım şüphesiz sen çok affedicisin ve affetmeyi seversin, o halde beni de affet. diye dua et”

buyurdu.

Recep Ayının ilk Perşembe gecesinin Regâib

Kandili olduğuna dair Kur’ân ve sünnette bir delil

yoktur. Hele bu gecenin Rasûlullâh (s.a.s.)’in ana

rahmine düştüğünü söylemek, delilsiz olmasının

yanında ayıp; Hz. Peygamber ve annesine saygısızlıktır.

KANDİL GECELERİ

َُّسْمَخ

ٍَّلاَيَلَّ

ََّلََّّ

َُّّدَرُ ي

َّ نِهيِفَّ

َُّءاَعُّدلاَّ

َُّةَلْ يَل :َّ

،ِةَعُمُجْلاَّ

َُّل وَأَوَّ

ٍَّةَلْ يَلَّ

َّْنِمَّ

،َبَجَرَّ

َُّةَلْ يَلَوَّ

َِّفْصِّنلاَّ

َّْنِمَّ

،َناَبْعَشَّ

َّ رح نلاََُّّةَلْ يَلَوََِّّديِعْلاََُّّةَلْ يَلَو

“Duaların reddedilmediği beş gece vardır, onlar: Cuma geceleri, Recep ayının ilk gecesi, Şa’bân ayının yarısı gecesi, Ramazan bayramı gecesi ve Kurban bayramı gecesidir.”

(Abdurrazzak, Musannef, 4/317; Beyhaki, Şuabu’l-Îmân, 5/288)

اذإ

ََّّ

تناك

َّ

ةليل

َّ

فصنلا

َّ

نم

َّ

نابعش

َّ

اوموقف

َّ

اهليل

َّ

اوموصو

َّ

اىراهن

َّ.

َّ

نإف

َّ

للها

َّ

لزني

َّ

اهيف

َّ

بورغل

ََّّىلتبمَّلأَّوقزرأفَّقزرتسمَّنمَّلأَّولَّرفغأفَّيلَّرفغتسمَّنمَّلأَّلوقيفَّ َّ.ايندلاَّءامسَّىلإَّسمشلا ويفاعأف

َّ

لأ

ََّّ

اذك

َّ

لأ

ََّّ

اذك

َّ

ىتح

َّ

علطي

َّ

رجفلا

Şa’ban ayanın yarısı gecesi olunca gecesinde namaz kılın, gündüzünde oruç tutun. Allâh Teâlâ, bu gece güneş batınca rahmetiyle dünya semasına iner ve sabaha kadar “Benden bağışlanma dileyen yok mu, onu bağışlayayım; benden rızık isteyen yok mu, ona rızık vereyim, bir belaya düşen yok mu, onu kurtarayım, şunu isteyen yok mu, vereyim…” der. ^{(İbn Mâce,}

İkametü’s-Salât, 191)

KANDİL GECELERİ

تدقف

َّ

لوسر

َّ

للها

َّ

ىلص

َّ

للها

َّ

ويلع

َّ

ملسو

َّ

ةليل

َّ

تجرخف

َّ

اذإف

َّ

وى

َّ

عيقبلاب

َّ

لاقف

َّ

تنكأ

َّ

نيفاخت

َّ

نأ

َّ َّللهاَّنإَّلاقفَّكءاسنَّضعبَّتيتأَّكنأَّتننظَّينإَّللهاَّلوسرَّ َّايتلقَّ َّ؟ولوسروَّكيلعَّللهاَّفيحي لزني

َّ

ةليل

َّ

فصنلا

َّ

نم

َّ

نابعش

َّ

ىلإ

َّ

ءامسلا

َّ

ايندلا

َّ

رغفيف

َّ

رثكلْ

َّ

نم

َّ

ددع

َّ

رعش

َّ

منغ

ََّّ

بلك

Rasûlullâh (s.a.s)’i bir gece yanımda bulamadım; onu aramaya çıktım ve onu Bakî’ mezarlığında gördüm. Bana, “Allâh ve Rasulünün sana haksızlık yapacağından mı korktun?” dedi.

Ben, “yâ Rasûlallâh, başka bir eşine gittiğini düşündüm.” dedim.

Bunun üzerine o, “Şa’bân ayının yarısı gecesi olunca, Allâh Teâlâ, dünya semasına iner ve Kelb kabilesinin koyunlarının tüyünden daha çok kişiyi affeder.” buyurdu. (Tirmizî, “Savm”, 39)

ÜÇ AYLAR ORUCU

ناك

َّ

لوسر

َّ

للها

َّ

ىلص

َّ

للها

َّ

ويلع

َّو

َّ

ملس

َّ

موصي

َّ

ىتح

َّ

لوقن

َّ

ل

َّ

رطفي

َّ

رطفيو

َّ

ىتح

َّ

لوقن

َّ

ل

َّ

موصي

ََّّامايصَّرثكأَّوتيأرَّاموَّناضمرَّلإَّرهشَّمايصَّلمكتساَّملسَّ َّوويلعَّللهاَّىلصَّللهاَّلوسرَّتيأرَّامف ونم

َّ

يف

َّ

نابعش

Rasûlullâh (s.a.s). oruç tutardı; öyle ki biz artık iftar etmeyecek derdik. Sonra iftar ederdi; bu sefer oruç tutmayacak derdik. Rasûlullâh (s.a.s)’in Ramazan’dan başka hiçbir ayı tam olarak oruçlu geçirdiğini görmedim. O, Şa’bân ayında tuttuğundan daha fazla başka bir ayda oruç tutmamıştır. ^(Buhârî,

Savm, 51)

تلأس

َّ

ديعس

َّ

نب

َّ

ريبج

َّ

نع

َّ

مايص

َّ

بجر

َّ

ينربخأ

َّ

نبا

َّ

سابع

َّ

نأ

َّ

لوسر

َّ

للها

َّ

ىلص

َّ

للها

َّ

ويلع

َّ

ملسو

ََّّ َّموصيلَّلوقنَّىتحَّرطفيوَّرطفيلَّلوقنَّىتحَّموصيَّناك

Rasûlullâh (s.a.s). oruç tutardı; öyle ki biz artık iftar etmeyecek derdik. Sonra iftar ederdi; bu sefer oruç tutmayacak derdik. (Müslim, “Sıyam”, 179; Ebû Dâvûd, “Sıyâm”, 55)

ÜÇ AYLAR ORUCU

مل

َّ

نكي

َّ

لوسر

َّ

للها

َّ

ىلص

َّ

للها

َّ

ويلع

َّو

َّ

ملس

َّ

يف

َّ

رهشلا

َّ

نم

َّ

ةنسلا

َّ

رثكأ

َّ

امايص

َّ

ونم

َّ

يف

َّ ََّّ اولمت َّ ىتح َّ لمي َّ نل َّ للها َّ نإف َّ نوقيطت َّ ام َّ لامعلْا َّ نم َّ اوذخ َّ لوقي َّ ناكو َّ نابعش

Rasûlullâh (s.a.s), Şa’bân ayında tuttuğundan daha fazla başka bir ayda oruç tutmamıştır. Fakat o şöyle de derdi:

Gücünüzün yettiği kadar ibadet edin. Çünkü Allâh bıkmaz, fakat siz bıkar/yorulursunuz.

اَذِإ

ََّناَك ََّّ

َُّفْصِّنلا َّ

َّْنِم َّ

ََّناَبْعَش َّ

ََّلَف َّ

ََّمْوَص َّ

ى تَح َّ

ََّءيِجَي َّ

َُّناَضَمَر َّ

Şa’bân ayının yarısı olunca, artık Ramazan ayı gelinceye kadar oruç yoktur.

اذإ

َّ

يقب

َّ

فصن

َّ

نم

َّ

نابعش

َّ

لف

َّ

هوموصت

Şa’bân ayının yarısı kalınca artık oruç tutmayın.

Savm, 38)

TEŞEKKÜR EDERİM…

http://www.ibrahimpacaci.com.tr [email protected]