KAMULA TIRMA KANUNUŞ Kanun Numarası: 2942 Kabul Tarihi: 4/11/1983
Yayımlandı ı R.Gazete: Tarih : 8/11/1983 Sayı : 18215ğ Yayımlandı ı Düstur: Tertip : 5 Cilt : 22 Sayfa : 843ğ
B R NC KISIMİ İ İ Genel Hükümler B R NC BÖLÜMİ İ İ
Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç ve kapsam
Madde 1 - Bu Kanun; kamu yararının gerektirdi i hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelki ilerininğ ş mülkiyetinde bulunan ta ınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelki ilerince kamula tırılmasındaş ş ş yapılacak i lemleri, kamula tırma bedelinin hesaplanmasını, ta ınmaz malın ve irtifak hakkınınş ş ş idare adına tescilini, kullanılmayan ta ınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında ta ınmazş ş malların devir i lemlerini, kar ılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyu mazlıklarınş ş ş çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.
Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzelki ileri adına yapılacakş kamula tırmalarda da, bu Kanun hükümleri uygulanır.ş
Tanımlar
Madde 2 - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) dare: Yararına kamula tırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelki ilerini, kamu kurum veİ ş ş kurulu larını, gerçek ve özel hukuk tüzelki ilerini,ş ş
b) Ta ınmaz mal veya kayna ın bulundu u yer: Ta ınmaz malın tapuda kayıtlı oldu u, de ilseş ğ ğ ş ğ ğ tapu siciline kayıtlı olması gereken il veya ilçeyi, fade eder.İ
K NC BÖLÜM İ İ İ
Kamula tırmanın Olu turulmasış ş Kamula tırma artlarış ş
Madde 3 - dareler, kanunlarla yapmak yükümlülü ünde bulundukları kamu hizmetlerinin veyaİ ğ te ebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan ta ınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını;ş ş bedellerini nakden ve pe in olarak veya a a ıda belirtilen hallerde e it taksitlerle ödemekş ş ğ ş suretiyle kamula tırma yapabilirler. Bakanlar Kurulunca kabul olunan, büyük enerji ve sulamaş projeleri ile iskan projelerinin gerçekle tirilmesi, yeni ormanların yeti tirilmesi, kıyılarınş ş korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamula tırmalarda, bir gerçek veya özel hukukş
tüzelki isine ödenecek kamula tırma bedelinin o yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilenş ş miktarı, nakden ve pe in olarak ödenir. Bu miktar, kamula tırma bedelinin altıda birinden azş ş olamaz. Bu miktarın üstünde olan kamula tırma bedelleri, pe in ödeme miktarından azş ş olmamak ve en fazla be yıl içinde faiziyle birlikte ödenmek üzere e it taksitlere ba lanır.ş ş ğ Taksitlere, pe in ödeme gününü takip eden günden itibaren, Devlet borçları için öngörülen enş yüksek faiz haddi uygulanır. Kamula tırılan topraktan, o topra ı do rudan do ruya i letenş ğ ğ ğ ş küçük çiftçiye ait olanların bedeli, her halde pe in ödenir.ş
Ek : 24/4/2001 - 4650/1 md.) darelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamula tırmaİ ş i lemlerine ba lanılamaz.ş ş
rtifak hakkı kurulması İ
Madde 4 - Ta ınmaz malın mülkiyetinin kamula tırılması yerine, amaç için yeterli oldu uş ş ğ takdirde ta ınmaz malın belirli kesimi, yüksekli i, derinli i veya kaynak üzerinde kamula tırmaş ğ ğ ş yoluyla irtifak hakkı kurulabilir.
Kamu yararı kararı verecek merciler
Madde 5 - Kamu yararı kararı verecek merciler unlardır:ş a) Kamu idareleri ve kamu tüzelki ileri;ş
1. 3 üncü maddenin ikinci fıkrasında sayılan amaçlarla yapılacak kamula tırmalarda ilgiliş bakanlık,
2. Köy yararına kamula tırmalarda köy ihtiyar kurulu,ş 3. Belediye yararına kamula tırmalarda belediye encümeni,ş 4. l özel idaresi yararına kamula tırmalarda il daimi encümeni,İ ş 5. Devlet yararına kamula tırmalarda il idare kurulu,ş
6. Yüksekö retim Kurulu yararına kamula tırmalarda Yüksekö retim Kurulu,ğ ş ğ
7. Üniversite, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu yararına kamula tırmalarda yönetim kurulları,ş
8. Aynı ilçe sınırları içinde birden çok köy ve belediye yararına kamula tırmalarda ilçe idareş kurulu,
9. Bir il sınırları içindeki birden çok ilçeye ba lı köyler ve belediyeler yararınağ kamula tırmalarda il idare kurulu,ş
10. Ayrı illere ba lı birden çok kamu tüzelki ileri yararına kamula tırmalarda Bakanlar Kurulu,ğ ş ş 11. Birden çok il sınırları içindeki Devlet yararına kamula tırmalarda Bakanlar Kurulu.ş
b) Kamu kurumları yararına kamula tırmalarda yönetim kurulu veya idare meclisi, bunlarınş olmaması halinde yetkili idare organları,
c) Gerçek ki iler yararına kamula tırmalarda bu ki ilerin, özel hukuk tüzelki ileri yararınaş ş ş ş kamula tırmalarda ise; yönetim kurulları veya idare meclislerinin, yoksa yetkili yönetimş organlarının ba vuruları üzerine gördükleri hizmet bakımından denetimine ba lı oldukları köy,ş ğ belediye, özel idare veya bakanlık.
Onay mercii
Madde 6 - Kamu yararı kararı;
a) Köy ihtiyar kurulları ve belediye encümenleri kararları, ilçelerde kaymakamın, il merkezlerinde valinin,
b) lçe idare kurulları, il daimi encümenleri ve il idare kurulları kararları, valinin,İ c) Üniversite yönetim kurulu kararları, rektörün,
d) Yüksekö retim Kurulu kararları, Kurul ba kanının,ğ ş
e) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yönetim kurulu kararları, genel müdürün,
f) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu kararları, Yüksek Kurum Ba kanının,ş
g) Kamu kurumları yönetim kurulu veya idare meclisleri veya yetkili idare organları kararları, denetimine ba lı oldukları bakanın,ğ
h) Gerçek ki iler veya özel hukuk tüzelki ileri yararına; köy, belediye veya özel idarece verilenş ş kararlar, valinin,
Onayı ile tamamlanır.
Bakanlıklar veya Bakanlar Kurulu tarafından verilen kamu yararı kararlarının ayrıca onaylanması gerekmez.
Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamula tırma i lemine ba lanıldı ını gösteren bir karar alınır.ş ş ş ğ
Kamula tırmada önce yapılacak i lemler ve idari erhş ş ş
Madde 7 - Kamula tırmayı yapacak idare, kamula tırma veya kamula tırma yolu ile üzerindeş ş ş irtifak hakkı kurulacak ta ınmaz malların veya kaynakların sınırını, yüzölçümünü ve cinsiniş gösterir ölçekli planını yapar veya yaptırır; kamula tırılan ta ınmaz malın sahiplerini, tapuş ş kaydı yoksa zilyetlerini ve bunların adreslerini, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca haricen yaptıraca ı ara tırma ile belgelere ba lamak suretiyle tespit ettirir. lgili vergiğ ş ğ İ dairesi idarenin iste i üzerine ta ınmaz mal ve kaynakların vergi beyan ve de erlerini, vergiğ ş ğ
beyanı bulunmadı ı hallerde beyan yerine geçecek takdir edilecek de eri en geç bir ayğ ğ içerisinde verir. dare kamula tırma kararı verdikten sonra kamula tırmanın tapu siciline erhİ ş ş ş verilmesini kamula tırmaya konu ta ınmaz malın kayıtlı bulundu u tapu idaresine bildirir.ş ş ğ Bildirim tarihinden itibaren malik de i ti i takdirde, mülkiyette veya mülkiyetten gayri ayniğ ş ğ haklarda meydana gelecek de i iklikleri tapu idaresi kamula tırmayı yapan idareye bildirmekğ ş ş zorundadır. (De i ik cümle: 24/4/2001 - 4650/2 md.) dare tarafından, erh tarihindenğ ş İ ş itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye göre kamula tırma bedelinin tespitiyle idare adınaş tescili iste inde bulunuldu una dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibrazğ ğ edilmedi i takdirde, bu erh tapu idaresince resen sicilden silinir.ğ ş
Satın alma usulü
Madde 8 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/3 md.)ğ ş
darelerin, bu Kanuna göre, tapuda kayıtlı olan ta ınmaz mallar hakkında yapaca ı
İ ş ğ
kamula tırmalarda satın alma usulünü öncelikle uygulamaları esastır.ş
Kamula tırma kararının alınmasından sonra kamula tırmayı yapacak idare, bu Kanunun 11ş ş inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman ki i, kurum veya kurulu lardan daş ş rapor alarak, gerekti inde Sanayi ve Ticaret Odalarından ve mahalli emlak alım satımğ bürolarından alaca ı bilgilerden de faydalanarak ta ınmaz malın tahmini bedelini tepit etmekğ ş üzere kendi bünyesi içinden en az üç ki iden te ekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdirş ş komisyonunu görevlendirir. Ayrıca idare, tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa i lemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üçş ki iden te ekkül eden bir veya birden fazla uzla ma komisyonunu görevlendirir. dare, kıymetş ş ş İ takdir komisyonunca tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin, kamula tırılması kararla tırılanş ş ta ınmaz mal, kaynak veya bunların üzerindeki irtifak haklarının bedelinin pe in veya buş ş Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılıyor ise, bu fıkradaki usullere göre taksitle ödenmesi suretiyle ve pazarlıkla satın almak veya idareye ait bir ba ka ta ınmaz mallaş ş trampa yoluyla devralmak istedi ini resmi taahhütlü bir yazıyla malike bildirir. Malik veya yetkiliğ temsilcisi tarafından, bu yazının tebli tarihinden itibaren onbe gün içinde, kamula tırmayağ ş ş konu ta ınmaz malı pazarlıkla ve anla arak satmak veya trampa iste i ile birlikte idareyeş ş ğ ba vurulması halinde; komisyonca tayin edilen tarihte pazarlık görü meleri yapılır, tespit edilenş ş tahmini de eri geçmemek üzere bedelde veya trampada anla maya varılması halinde, yapılanğ ş bu anla maya ili kin bir tutanak düzenlenir ve anla ma konusu ta ınmaz malın tüm hukuki veş ş ş ş fiili vası fları ile kamula tırma bedelini içeren tutanak malik veya yetkili temsilcisi ve komisyonş üyeleri tarafından imzalanır. darece, anla ma tutana ının tanzim tarihinden itibaren en geçİ ş ğ kırkbe gün içinde, tutanakta belirtilen bedel ödenmeye hazır hale getirilerek, bu durum malikeş
veya yetkili temsilcisine yazıyla bildirilerek tapuda belirtilen günde idare adına tapuda ferağ vermesi istenilir. Malik veya yetkili temsilcisi tarafından idare adına tapuda fera verilmesiğ halinde, kamula tırma bedeli kendilerine ödenir. Bu madde uyarınca satın alınan veya trampaş edilen ta ınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamula tırma yolu ile alınmı sayılırş ş ş ve bu ekilde yapılan kamula tırmaya veya bedeline kar ı itiraz davaları açılamaz. Anla maş ş ş ş olmaması veya fera verilmemesi halinde bu Kanunun 10 uncu maddesine göre i lem yapılır.ğ ş
Kadastro görmemi yerlerde tespit i lemiş ş
Madde 9 - dare, tapulama veya kadastrosu yapılmamı yerlerin durumunun tespiti içinİ ş mahallin mülki amirine müracaatla, kamula tırma yapılacak yerde iki asıl ve iki yedek olmakş üzere dört bilirki inin seçilmesini ister. Mülki amir idarenin bu istemi üzerine sekiz günş içerisinde bilirki ilerin seçilmesini ve sulh hukuk mahkemesinde yeminlerinin yaptırılarakş isimlerinin kamula tırmayı yapacak idareye bildirilmesini sa lar. Tespit sırasında muhtar veyaş ğ vekili, ihtiyar kurulundan iki üye ve iki bilirki i birlikte görev yaparlar. Bu tespitte görev yapanş muhtar veya vekili, ihtiyar kurulu üyeleri ile bilirki ilere çalı tıkları günler için 29 uncu maddeyeş ş göre ödeme yapılır.
K NC KISIM İ İ İ
Kamula tırma Bedelinin Mahkemece Tespiti, dare Adına Tescil veş İ Bedelin Tespiti Esasları, Dava Hakkı ve Bilirki iler (1)ş
B R NC BÖLÜMİ İ İ
Kamula tırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve dare Adına Tescil,ş İ Bedelin Tespiti Esasları (2)
Kamula tırma bedelinin mahkemece tespiti ve ta ınmaz malın idare adına tescili (3)ş ş
Madde 10 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/5 md.)ğ ş
Kamula tırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7 nci maddeye göreş topladı ı bilgi ve belgelerle 8 inci madde uyarınca yaptırmı oldu u bedel tespiti ve buğ ş ğ husustaki di er bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek ta ınmaz malın bulundu u yer asliyeğ ş ğ hukuk mahkemesine müracaat eder ve ta ınmaz malın kamula tırma bedelinin tespitiyle, buş ş bedelin, pe in veya kamula tırma 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmı ise taksitleş ş ş ödenmesi kar ılı ında, idare adına tesciline karar verilmesini ister. Mahkeme, idarenin ba vuruş ğ ş tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirledi i duru ma gününü, dava dilekçesi veğ ş idare tarafından verilen belgelerin birer örne i de eklenerek ta ınmaz malın malikineğ ş
me ruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan ara tırmalar sonucunda adresleriş ş bulunamayanlara, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28 inci maddesi gere ince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek duru maya katılmaya ça ırır. Duru ma günüğ ş ğ ş idareye de tebli olunur. Mahkemece malike do rudan çıkarılacak me ruhatlı davetiyede veyağ ğ ş ilan yolu ile yapılacak tebligatta;
a)Kamula tırılacak ta ınmaz malın tapuda kayıtlı bulundu u yer, mevkii, pafta, ada, parselş ş ğ numarası, vasfı, yüzölçümü.
b) Malik veya maliklerin ad ve soyadları, c) Kamula tırmayı yapan idarenin adı,ş
d) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, tebligat veya ilan tarihinden itibaren kamula tırma i lemine idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara kar ı düzeltimş ş ş davası açabilecekleri,
e) Açılacak davalarda husumetin kime yöneltilece i,ğ
f) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, kamula tırma i lemine kar ı idari yargıda iptalş ş ş davası açanların, dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde, kamula tırma i leminin kesinle ece i ve mahkemece tespitş ş ş ğ edilen kamula tırma bedeli üzerinden ta ınmaz malın kamula tırma yapan idare adına tescilş ş ş edilece i,ğ
g) Mahkemece tespit edilen kamula tırma bedelinin hak sahibi adına hangi bankayaş yatırılaca ı,ğ
(1) Bu kısım ba lı ı; "Kamula tırma Bedeli, Tebligat, Dava Hakkı ve Bilirki iler" iken,ş ğ ş ş 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
(2) Bu bölüm ba lı ı; "Kamula tırma Bedelinin Tespiti" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılış ğ ş Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
(3) Bu madde ba lı ı; "Kıymet takdiri komisyonları" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılış ğ Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
h) Konuya ve ta ınmaz malın de erine ili kin tüm savunma ve delilleri, tebli tarihinden itibarenş ğ ş ğ on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerekti i,ğ
Belirtilir.
Mahkemece, kamula tırılacak ta ınmaz malın bulundu u yerde mahalli gazete çıkıyor ise, buş ş ğ mahalli gazetelerden birisinde ve Türkiye genelinde yayımlanan gazetelerin birisinde kamula tırmanın ve belgelerin özeti en az bir defa yayımlanır.ş
Mahkemece belirlenen günde yapılacak duru mada hakim, ta ınmaz malın bedeli konusundaş ş tarafları anla maya davet eder. Tarafların bedelde anla ması halinde hakim, taraflarcaş ş
anla ılan bu bedeli kamula tırma bedeli olarak kabul eder ve sekizinci fıkrının ikinci ve devamış ş cümleleri uyarınca i lem yapar.ş
Mahkemece yapılan duru mada tarafların bedelde anla amamaları halinde hakim, en geç onş ş gün içinde ke if ve otuz gün sonrası için de duru ma günü tayin ederek, 15 inci maddedeş ş sayılan bilirki iler marifetiyle ve tüm ilgililerin huzurunda ta ınmaz malın de erini tespit içinş ş ğ mahallinde ke if yapar. Yapılacak ke ifte, ta ınmaz malın bulundu u yerin ba lı oldu u köyş ş ş ğ ğ ğ veya mahalle muhtarının da hazır bulunması amacıyla, muhtara da davetiye çıkartılır ve ke ifteş hazır bulunması temin edilerek, muhtarın beyanı da alınır.
Bilirki iler, taraflar ve di er ilgililerin beyanını da dikkate alarak, 11 inci maddedeki esaslarş ğ do rultusunda ta ınmaz malın de erini belirten raporlarını onbe gün içinde mahkemeyeğ ş ğ ş verirler. Mahkeme bu raporu, duru ma günü beklenmeksizin taraflara tebli eder. Yapılacakş ğ duru maya hakim, taraflar veya vekillerini ve bilirki ileri ça ırır. Bu duru mada taraflarınş ş ğ ş bilirki i raporlarına varsa itirazları dinlenir ve bilirki ilerin bu itirazlara kar ı beyanları alınır.ş ş ş Tarafların bedelde anla amamaları halinde gerekti inde hakim tarafından onbe gün içindeş ğ ş sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirki i kurulu tayin edilir ve hakim, tarafların ve bilirki ilerinş ş rapor veya raporları ile beyanlarından yararlanarak adil ve hakkaniyete uygun bir kamula tırmaş bedeli tespit eder. Mahkemece tespit edilen bu bedel, ta ınmaz mal, kaynak veya irtifakş hakkının kamula tırılma bedelidir. Tarafların anla tı ı veya tarafların anla amaması halindeş ş ğ ş hakim tarafından kamula tırma bedeli olarak tespit edilen miktarın, pe in ve nakit olarak veyaş ş kamula tırma bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmı ise, ilk taksitin yineş ş pe in ve nakit olarak hak sahibi adına, hak sahibi tespit edilememi ise ileride ortaya çıkacakş ş hak sahibine verilmek üzere 10 uncu maddeye göre mahkemece yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldı ına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeğ ş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece uzatılabilir. darece, kamula tırma bedelinin hak sahibi adına yatırıldı ına veya hak sahibininİ ş ğ tespit edilemedi i durumlarda, ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek üzere blokeğ edildi ine dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, ta ınmaz malın idare adına tesciline veğ ş kamula tırma bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verilir ve bu karar, tapu dairesine veş paranın yatırıldı ı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ili kin temyizğ ş hakları saklıdır.
Bu maddede öngörülen i lemler, mahkemenin davetine uymayanlar oldu u takdirde ilgilininş ğ yoklu unda yapılır.ğ
Hak sahibinin tespit edilemedi i durmlarda mahkemece, kamula tırma bedelinin üçer aylıkğ ş vadeli hesaba dönü türülerek nemalandırılması amacıyla gerekli tedbirler alınır.ş Kamula tırılması yapılan ta ınmaz mal, tahsis edildi i kamu hizmeti itibariyle sicile kaydış ş ğ
gerekmeyen bir niteli e dönü mü ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının terkinine kararğ ş ş verilir. Bu tescil ve terkin i lemi sırasında mal sahiplerinin bu ta ınmaz mal nedeniyle vergiş ş ili iksi aranmaz. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir.ş
14 üncü maddede belirtilen süre içinde, kamula tırma i lemine kar ı hak sahipleri tarafındanş ş ş idari yargıda iptal davası açılması ve idari yargı mahkemelerince de yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idari yargıda açılan dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre i lem yapılır.ş
Kamula tırma i lemine kar ı idari yargıda iptal veya maddi hatalara kar ı adli mahkemelerdeş ş ş ş açılacak düzeltim davalarında hangi idareye husumet yöneltilece inin davetiye ve ilandağ açıkça belirtilmemi veya yanlı gösterilmi olması nedeniyle davada husumet yanlış ş ş ş yöneltilmi ise, gerçek hasma tebligat yapılmak suretiyle davaya devam olunur.ş
Kamula tırma bedelinin tespiti esasları: (1)ş Madde 11 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/6 md.)ğ ş
15 inci madde uyarınca olu turulacak bilirki i kurulu, kamula tırılacak ta ınmaz mal veyaş ş ş ş kayna ın bulundu u yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri değ ğ dinledikten sonra ta ınmaz mal veya kayna ın;ş ğ
a)Cins ve nevini, b) Yüzölçümünü.
c) Kıymetini ektileyebilecek bütün nitelik ve unsarlarını ve her unsurun ayrı ayrı de erini,ğ d)Varsa vergi beyanını,
e)Kamula tırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmı kıymet takdirlerini,ş ş
f) Arazilerde, ta ınmaz mal veya kayna ın kamula tırma tarihindeki mevkii ve artlarına göreş ğ ş ş ve oldu u gibi kullanılması halinde getirece i net gelirini.ğ ğ
g) Arsalarda, kamula tırılma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satı lara göre satış ş ş de erini,ğ
h) Yapılarda, (...)(2) resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını, ı) Bedelin tespitinde etkili olacak di er objektif ölçüleri,ğ
Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak gerekçeli bir de erlendirme raporuna dayalığ olarak ta ınmaz malın de erini tespit ederler.ş ğ
Ta ınmaz malın de erinin tespitinde, kamula tırmayı gerektiren imar ve hizmet te ebbüsününş ğ ş ş sebep olaca ı de er artı ları ile ilerisi için dü ünülen kullanma ekillerine göre getirece i kârğ ğ ş ş ş ğ dikkate alınmaz. Kamula tırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamula tırma sebebiyleş ş
ta ınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet dü üklü ü gerekçeleriyle belirtilir. Buş ş ğ kıymet dü üklü ü kamula tırma bedelidir.ş ğ ş
Kısmen kamula tırmaş
Madde 12 - Kısmen kamula tırılan ta ınmaz malın de eri;ş ş ğ
a) Kamula tırılmayan kısmın de erinde, kamula tırma sebebiyle bir de i iklik olmadı ış ğ ş ğ ş ğ takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir edilen bedelinden kamula tırılan kısma dü en miktarıdır.ş ş
b) Kamula tırma dı ında kalan kısmın kıymetinde, kamula tırma nedeniyle eksilme meydanaş ş ş geldi i takdirde; bu eksilen de er miktarı tespit edilerek, kamula tırılan kısmın (a) bendindeğ ğ ş belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan kamula tırma bedeline eksilen de erin eklenmesiyleş ğ bulunan miktardır.
(1) Bu madde ba lı ı; "Kıymet takdiri esasları" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunlaş ğ metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
(2) Bu arada yer alan "kamula tırma tarihindeki" ibaresi, Anayasa Mahkemesi‘nin 9/4/2003ş tarihli ve E.:2002/79, K.:2003/29 sayılı Kararı ile iptal edildi inden metinden çıkarılmı tır.ğ ş c) Kamula tırma dı ında kalan kısmın bedelinde kamula tırma nedeniyle artı meydanaş ş ş ş geldi i takdirde ise, artı miktarı tespit edilerek, kamula tırılan kısmın (a) bendinde belirtilenğ ş ş esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan de erin çıkarılmasıyla bulunan miktardır. uğ Ş kadar ki, (c) bendi gere ince yapılacak indirme, kamula tırma bedelinin yüzde ellisinden fazlağ ş olamaz.
(b) ve (c) bentlerinde sözü edilen bedelin dü ü ve artı miktarları, 11 inci maddede belirtilenş ş ş esaslara göre bedel takdiri suretiyle tespit olunur.
Kamula tırma dı ında kalan kısım, imar mevzuatına göre yararlanmaya elveri li oldu uş ş ş ğ takdirde;kesilen bina, ihata duvarı, kanalizasyon, su, elektrik, havagazı kanalları, makine gibi tesislerden mal sahiplerine kalacak olanlarının eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek duruma getirilebilmeleri için gereken gider ve bedel, belirlenerek kamula tırma bedeline ilaveş olunur. Bu masraf ve bedeller (b) bendinde yazılı kıymet dü üklü ü miktarının belirlenmesindeş ğ gözönünde tutulmaz.
Bir kısmı kamula tırılan ta ınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elveri li bir durumda de ilş ş ş ğ ise, kamula tırma i lemine kar ı idari yargıda dava açılmayan hallerde mal sahibinin en geçş ş ş kamula tırma kararının tebli inden itibaren otuz gün içinde yazılı ba vurusu üzerine, bu kısmınş ğ ş da kamula tırılması zorunludur. Baraj in ası için yapılan kamula tırmalar sonundaş ş ş kamula tırma sahasına mücavir ta ınmaz mallar, çevrenin sosyal, ekonomik veya yerle meş ş ş düzeninin bozulması, ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olmaması
hallerinde, sahiplarinin yazılı ba vurusu üzerine kamula tırmaya tabi tutulur. Bu hususlarış ş düzenleyen yönetmelik, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlı ınca; çi leri, Maliye, Bayındırlık,ğ İ ş Tarım ve Orman, Köyi leri ve Kooperatifler bakanlıklarının görü ü de alınmak suretiyleş ş hazırlanır. Bu yönetmelik, Kanunun yürürlü e girdi i tarihten itibaren bir yıl içerisinde Bakanlarğ ğ Kurulu kararıyla yürürlü e konulur ve Resmi Gazete‘de yayımlanır. Bu suretle kamula tırılanğ ş mücavir ta ınmaz mallar hakkında 22 ve 23 üncü maddeler hükmü uygulanmaz. dare, buş İ ta ınmaz mallar üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de gözönünde tutarak diledi i gibiş ğ tasarrufta bulunabilir ve gerekti inde Hazineye bedelsiz olarak devredebilir. Kısmenğ kamula tırılan paylı mülkiyete konu ta ınmaz mal, evvelce payda lar arasında fiilen bölünerekş ş ş bir veya birkaç payda ın tasarruf ve yararlanmasına bırakılmı ve yapılan kısmi kamula tırmaş ş ş bu yerin tamamını veya bir kısmını kapsıyor ise, bu durumda kamula tırmaya ili kin i lemlerş ş ş sadece bu payda veya payda lar hakkında yürütülerek kamula tırma bedeli payları oranındaş ş ş kendilerine ödenir. Pay veya payda ların sadece bu kısım için dava hakları vardır. Ta ınmazş ş malın kamula tırılmayan kısmı üzerinde hakları kalmaz ve adları payda lar arasından çıkarılır.ş ş Kamula tırılan bu yerler tapu sicilinde idare adına tescil olunur. Bu maddeninş uygulanmasından do acak anla mazlıklar adli yargıda çözümlenir.ğ ş
K NC BÖLÜM İ İ İ
Dava Hakkı ve Bilirki iler (1)ş Tebligat
Madde 13 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.)
(1) Bu bölüm ba lı ı; "Tebli lemleri, Dava Hakkı ve Bilirki iler" iken, 24/4/2001 tarihli veş ğ ğ İş ş 4650 sayılı Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
Dava hakkı
Madde 14 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/7 md.)ğ ş
Kamula tırmaya konu ta ınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gere inceş ş ğ mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamula tırma i lemine kar ı idari yargıda iptal ve maddi hatalara kar ı da adli yargıda düzeltimş ş ş ş davası açılabilir. Idari yargıda açılan davalar öncelikle görülür. tirak halinde veya mü terekİş ş mülkiyette, payda ların tek ba ına dava hakları vardır. dare, kamula tırma belgelerininş ş İ ş mahkemeye verildi i günden itibaren otuz gün içinde maddi hatalara kar ı adli yargıdağ ş düzeltim davası açabilir. dare tarafından, bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan malike veİ zilyede kar ı açılan davaların görülmesi sırasında, ta ınmaz malın gerçek malikinin ba ka birş ş ş
ahıs oldu u anla ıldı ı takdirde, davaya bu gerçek malik, tapu malikinin daha önce öldü ü
ş ğ ş ğ ğ
sabit olursa mirasçıları da dahil edilmek suretiyle devam olunur. Açılan davaların sonuçları dava açmayanları etkilemez.
Bilirki ilerş
Madde 15 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/8 md.)ğ ş
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birli ine ba lı ihtisas odalarının her biri tarafından, üyelerininğ ğ oturdukları yeri gözönünde bulundurarak her il için onbe ila yirmibe , ayrıca il merkezleri için il,ş ş ilçeler için ilçe idare kurullarınca bu bölgelerde oturan ve mühendis veya mimar olan ta ınmazş mal sahipleri arasından on be bilirki i her yıl Ocak ayının ilk haftasında seçilerek isim veş ş adreslerini bildiren listeler valiliklere verilir. Bilirki i olarak görev yapacakların nitelikleri veş çalı ma esasları, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birli inin görü ü alınmak suretiyle Maliyeş ğ ş Bakanlı ı ile Bayındırlık ve skan Bakanlı ının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelikleğ İ ğ belirlenir.
Valilikçe onanan listelerden, odalar tarafından seçilenler il merkezi ve ilçelerdeki asliye hukuk mahkemelerine, idare kurulları tarafından seçilenler de seçildikleri yerin asliye hukuk mahkemelerine bildirilir.
Süresi bitenler tekrar seçilebilir.
Bilirki i kurulu; kamula tırmaya konu olan yerin cins ve niteli ine göre, üçü odalar listesinden,ş ş ğ ikisi de idare kurulu listesinden seçilmek suretiyle be ki iden olu ur.ş ş ş
Kamula tırılan ta ınmaz malın üstün niteli i gözönüne alınarak, bilirki ilerden üçü aynış ş ğ ş uzmanlık kolundan seçilebilir.
Kamula tırmayı yapan idarede görevli olanlar, kamula tırılan ta ınmaz malın sahipleri veş ş ş bunların usul ve füruu, karı - koca, üçüncü derece dahil, kan ve sıhri hısımları ve mal sahipleri ile menfaat ortaklı ı olanlar bilirki i seçilemezler.ğ ş
htisas odalarının liste veremedi i veya verilen listelerden fiili ve hukuki sebeplerle bilirki i
İ ğ ş
seçiminin imkansız oldu u il ve ilçelerde, kamula tırılan ta ınmaz malın cins ve özelli ine göre,ğ ş ş ğ Bayındırlık ve skan, Tarım ve Köyi leri ve Orman Bakanlıklarının ta ra birimleri ile di er resmiİ ş ş ğ daire ve kurumlardan alınacak fen adamları ile bilirki i kurulu tamamlanır. Bunların daş bulunmadı ı veya fiili veya hukuki sebeplerle bilirki i seçimlerine imkan olmadı ı takdirde,ğ ş ğ kom u illerin oda listelerinden, yoksa bu fıkrada belirtilen resmi daire ve kurumlardan alınacakş fen adamları ile kurul tamamlanır. Mahkemelere gönderilen listelerde yazılı olanlar ve yukarıdaki fıkrada gösterilen kimseler arasından taraflar bilirki i seçmekte anla amadıklarış ş takdirde bilirki iler hakim tarafından resen seçilir. Hakim, bilirki ilere yemin ettirir. Bilirki iş ş ş kurulu, ta ınmaz malın de erini 11 ve 12 nci maddeler hükümlerine göre tayin ve takdir ederek,ş ğ
gerekçeli raporunu onbe gün içinde mahkemeye verir. Bilirki ilerce yapılan de er tespitinde,ş ş ğ idarece belgelerin mahkemeye verildi i gün esas tutulurğ
ÜÇÜNCÜ KISIM
Aynın htilaflı Bulanması Tescil ve Tapuda Kayıtlı Olmayan Ta ınmaz Malın Kamula tırmaİ ş ş Bedelinin Mahkemece Tespiti ve Zilyedin Hakları (1)
B R NC BÖLÜMİ İ İ Elkoyma
Acele i lerde elkoyma ve tescilş
Madde 16 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.)
K NC BÖLÜM İ İ İ
Aynın htilaflı Olması ve Tescil (2)İ
Tapulu ta ınmaz mallarda tescilş
Madde 17 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.) Aynın ihtilaflı bulunması (3)
Madde 18 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/10 md.)ğ ş
dare, kamula tırılması kararla tırılan ta ınmaz malın mülkiyeti üzerinde ihtilaf olup olmadı ını,
İ ş ş ş ğ
ta ınmaz malın bulundu u yerdeki tapu idaresi, kadastro müdürlü ü ve hukukş ğ ğ mahkemelerinden sorarak ve mahallinde ara tırma yaparak tespit eder. Yapılan ara tırmalarş ş sonucunda, ta nımaz malın tapuda kayıtlı olmakla birlikte mahkemede mülkiyeti üzerindeş ihtilaf oldu u veya kadastrosu yapılmasına ra men kadastro mahkemesinde davalı oldu ununğ ğ ğ tespit edilmesi halide idarece, 10 uncu madde uyarınca hazırlanan belgelerin tamamı, ta ınmaz malın bulundu u yer asliye hukuk mahkemesine verilerek, ta ınmaz malınş ğ ş kamula tırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin mülkiyet ihtilafıyla ilgili uyu mazlı ın sonucundaş ş ğ belli olacak hak sahibine pe in veya kamula tırma 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına göreş ş yapılmı ise taksitle ödenmesi kar ılı ında idare adına tesciline karar verilmesi istenir.ş ş ğ Mahkemece, ta ınmaz mal hakkındaki mülkiyet ihtilafı ile ilgili davanın tüm taraflarına, 10 uncuş madde uyarınca tebligatların ve ilanların yapılması, ta ınmazın kamula tırma bedelinin yine buş ş maddedeki usule göre tespit edilmesi ve bu bedelin mülkiyet ihtilafıyla ilgili davanın sonucunda belli olacak hak sahibine ödenmek üzere idarece mahkemenin belirtti i bankaya 10 uncuğ madde uyarnıca ve üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasından sonra, bu bedelin ileride belli
olacak hak sahibine ödenmesine ve ta ınmaz malın idare adına tesciline karar verilir ve buş karar tapu dairesine ve paranın yatırıldı ı bankaya bildirilir. 3 üncü maddenin 2 nci fıkrasınağ göre yapılan kamula tırmalarda mahkemece belirlenecek kamula tırma bedelinin ilk veş ş takibeden taksitleri de mahkemenin belirledi i bankadaki üçer aylık vadeli hesaplara yatırılır.ğ Mülkiyet ihtilafı ile ilgili davanın sonucunda, hak sahibi oldu una mahkemece karar verilenğ ki inin müracaatı üzerine kamula tırma bedelini tespit eden mahkemenin, paranın bu hakş ş sahibine ödenmesi için bankaya yazaca ı talimat üzerine para hak sahibine ödenir.ğ
(1) Bu kısım ba lı ı; "Acele Elkoyma, Tescil lemleri ve Aynın Çeki meli Olması" iken,ş ğ İş ş 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
(2) Bu bölüm ba lı ı; "Tescil Aynın Çeki meli Olması" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılış ğ ş Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
(3) Bu madde ba lı ı; "Aynın çeki meli bulunması" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılış ğ ş Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.ş ğ ş ğ ş ş
Bu maddede öngörülen i lemler, mahkemenin davetine uymayanlar oldu u takdirde ilgilininş ğ yoklu unda yapılır.ğ
Kamula tırılması yapılan ta ınmaz mal tahsis edildi i kamu hizmeti itibariyle sicile kaydış ş ğ gerekmeyen bir niteli e dönü mü ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının terkinine kararğ ş ş verilir.
Bu tescil ve terkin i lemi sırasında mal sahiplerinin bu ta ınmaz mal nedeniyle vergi ili kisiş ş ş aranmaz. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir.
Mahkemece tespit edilen bu bedel ta ınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkının kamula tırmaş ş bedelidir. 14 üncü maddede belirtilen süre içinde, kamula tırma i lemine kar ı hak sahipleriş ş ş tarafından idari yargıda iptal davası açılması ve idari yargı mahkemelerince de yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idari yargıda açılan dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre i lem yapılır. Kamula tırma i lemine kar ı idari yargıdaş ş ş ş iptal veya maddi hatalara kar ı adli mahkemelerde açılacak düzeltim davalarında hangiş idareye husumet yöneltilece inin tebligat ve ilan belgelerinde açıkça belirtilmemi veya yanlığ ş ş gösterilmi olması nedeniyle davada husumet yanlı yöneltilmi ise, gerçek hasma tebligatş ş ş yapılmak suretiyle davaya devam olunur.
Tapuda kayıtlı olmayan ta ınmaz malların tescili ve zilyedin haklarış Madde 19 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/11 md.)ğ ş
dare öncelikle, kamula tırılması kararla tırılan tapuda kayıtlı olmayan ta ınmaz malın,
İ ş ş ş
21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinde sayılan kamu mallarından olup olmadı ını ilgili yerlerden sormak suretiyle tespit eder.ğ
darece yapılan bu ara tırma sonucunda, kamula tırılması kararla tırılan tapuda kayıtlı
İ ş ş ş
olmayan ta ınmaz malın, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinde sayılan kamuş mallarından olmadı ının, ta ınmaz malın zilyedi mevcut olup da zilyetlikle iktisap iddiasındağ ş bulunuldu unun tespiti halinde, 9 uncu madde gere ince seçilen bilirki iler marifetiyleğ ğ ş mahallinde tahkikat yapar, delilleri toplar ve keyfiyeti bir tutanakla belirtir. Bu tutanakta, ta ınmazın yüzölçümü, zilyedin kimli i, vergi kaydı, zilyetli in ba langıç tarihi ve süresi,ş ğ ğ ş mülkiyeti kazanma artlarının gerçekle ip gerçekle medi i belirtilir. darece hazırlanan ve 10ş ş ş ğ İ uncu madde uyarınca toplanılan belgelerin tamamı, ta ınmaz malın bulundu u yer asliyeş ğ hukuk mahkemesine verilerek, ta ınmaz malın kamula tırma bedelinin tespitiyle, bu bedelinş ş pe in veya kamula tırma bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmı iseş ş ş taksitle ödenmesi kar ılı ında idare adına tesciline karar verilmesi istenir. Mahkeme, ta nımazş ğ ş malın kamula tırma bedelini 10 uncu maddede belirtilen usulde ve sürede tespit eder.ş Mahkeme, idarece verilen bilgi ve belgelerden, zilyedin kamula tırma tarihinde ta ınmaz malış ş TürkKanunu Medenisi hükümleri dairesinde ve zilyetlikle iktisap etmi oldu unu belirtmeyeş ğ yeterli gördü ü takdirde, kamula tırma bedelinin tespitine ili kin bilirki i raporunu idareye, buğ ş ş ş raporla birlikte idarece verilen di er belgeleri tespit edilen zilyede tebli eder. Ayrıca ta ınmazğ ğ ş malın durumu, o yerine en büyük mal memuruna bildirilmekle beraber, ta ınmaz malınş bulundu u yerde çıkan mahalli gazetede ve Türkiye genelinde yayımlanan bir gazetede en azğ bir defa ilan edilir.
landa:
İ
a) Ta ınmaz malın bulundu u yeri, mevkii, sınırı, miktarı,ş ğ b) Zilyedin kimli i,ğ
c) Kamula tırma bedelinin yatırılaca ı banka,ş ğ
d) Konuya ve ta ınmaz malın de erine ili kin tüm savunma ve delillerin, ilan tarihinden itibarenş ğ ş on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerekti i,ğ
e) Hak sahiplerinin son ilandan itibaren bir ay içinde itiraz etmedikleri takdirde, kamula tırmaş bedelinin zilyede ödenece ine karar verilece i,ğ ğ
Belirtilir.
Son ilandan itibaren otuz gün içinde Hazine veya üçüncü bir kimse tarafından itiraz edilmedi iğ takdirde, mahkemece kamula tırma bedeli olarak tespit edilen miktarın, pe in ve nakit olarakş ş veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre taksitle kamula tırma yapılmı ise, ilkş ş taksidin yine pe in ve nakit olarak zilyet adına ilanda belirtilen bankaya yatırılması veş yatırıldı ına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbe gün süre verilir. Gereken hallerdeğ ş bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece uzatılabilir. dare tarafından kamula tırmaİ ş bedelinin zilyet adına yatırıldı ına dair makbuzun mahkemeye ibrazı halinde mahkemece,ğ
ta ınmaz malın idare adına tesciline ve kamula tırma bedelinin zilyede ödenmesine kararş ş verilir ve bu karar tapu dairesine ve paranın yatırıldı ı bankaya bildirilir. Bu müddet içindeğ Hazine veya üçüncü ahıslar tarafından itiraz edilmesi halinde ise, mahkemece, tespit edilenş kamula tırma bedelinin ileride hak sahipli ini ispat edecek ki iye ödenmek üzere idareceş ğ ş ilanda belirtilen bankada açılacak üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasından sonra, ta ınmazş malın idare adına tesciline karar verilir. Kamula tırma bedelinin zilyede verilmi olması, oş ş ta ınmaz malda hak iddia edenlerin genel hükümler dairesinde zilyet aleyhine, bedele istihkakş davası açmak hakkını dü ürmez.ş
(Ek fıkra: 26/5/2004- 5177/35 md.) Ba kası adına tapulu, sahipsiz ve/veya zilyedi tarafındanş iktisap edilmemi yerin kamula tırmasında binaların asgarî levazım bedeli, a açların ise 11 inciş ş ğ madde çerçevesinde takdir olunan bedeli zilyedine ödenir
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kamula tırmada Bo altma, Vazgeçme ve Geri Almaş ş
B R NC BÖLÜMİ İ İ Bo altmaş
Ta ınmaz malın bo altılmasış ş
Madde 20 - (De i ik ibare: 24/4/2001 - 4650/12 md.) Bu Kanun uyarınca lehineğ ş kamula tırma yapılan idare adına tapu dairesince tescil edilen ta ınmaz malın bo altılmasış ş ş idarece icra memurundan istenir. cra memuru ta ınmaz malı onbe gün içinde bo altmalarınıİ ş ş ş içindekilere tebli eder. Bu süre içinde ta ınmaz mal bo altılmazsa icraca bo altılır. tiraz veğ ş ş ş İ
ikayet bo altmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez. (1)
ş ş
Ta ınmaz malın bo altılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminat ile sorumlu tutulamaz.ş ş Ekili arazinin bo altılması hasat sonuna bırakılır. Hasat zamanının beklenmesi mümkünş olmadı ı hallerde kamula tırmayı yapan idare, mahkemece takdir edilecek ekin bedeliniğ ş tazmin etmek artıyla, arazinin bo altılmasını talep edebilir. Ekin bedeli 11 ve 12 nci maddelerş ş uyarınca yapılan kamula tırma de erinin tespitinde nazara alınmı ise, ta ınmaz malınş ğ ş ş bo altılması için tekrar bu bedelin tespit ve ödenmesi gerekmez.ş
K NC BÖLÜM İ İ İ
Kamula tırmadan Vazgeçme ve Geri Almaş darenin tek taraflı vazgeçmesi
İ
Madde 21 - dare kamula tırmanın her safhasında kamula tırma kararı veren ve onaylayanİ ş ş yetkili merciin kararı ile kamula tırmadan tek taraflı olarak kısmen veya tamamen vazgeçebilir.ş u kadar ki, dava sırasında vazgeçme halinde dava giderleri ile harç, harcanan emek ve i in
Ş ş
önemi gözetilerek mahkemece maktuen takdir olunacak avukatlık ücreti idareye yükletilir.
Tarafların anla masıyla vazgeçme ve devirş
Madde 22 - (De i ik birinci fıkra: 24/4/2001 - 4650/13 md.) Kamula tırmanın ve bedelininğ ş ş kesinle mesinden sonra ta ınmaz malların kamula tırma amacına veya kamu yararına yönelikş ş ş herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyurulur. Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, aldı ı kamula tırma bedelini üç ay içinde ödeyerek ta ınmazğ ş ş malını geri alabilir. Ancak, kamula tırılan ta ınmaz mala kamula tırmayı yapan idare dı ındaş ş ş ş ba ka bir idare, kamula tırma yoluyla gerçekle tirebilece i bir kamu hizmeti amacıyla istekliş ş ş ğ oldu u takdirde, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmayarak bu Kanunun 30 uncu veya 1050ğ sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 23 üncü maddesine göre i lem yapılır.ş
Mal sahibinin geri alma hakkı
Madde 23 - Kamula tırma bedelinin kesinle mesi tarihinden itibaren be yıl içinde,ş ş ş kamula tırmayı yapan idarece veya 22 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca devir veya tahsisş yapılan idarece; kamula tırma ve devir amacına uygun hiç bir i lem veya tesisat yapılmaz veyaş ş kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmeyerek ta ınmaz mal oldu u gibi bırakılırsa, malş ğ sahibi veya mirasçıları kamula tırma bedelini aldıkları günden itibaren i leyecek kanuni faiziyleş ş birlikte ödeyerek, ta ınmaz malını geri alabilir.ş
(1) Bu fıkrada yeralan; "16, 17 ve 19 uncu maddelere dayanılarak" ibaresi, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunla "Bu Kanun uyarınca" eklinde de i tirilmi ve metne i lenmi tir.ş ğ ş ş ş ş Do masından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı dü er. Aynı amacınğ ş gerçekle mesi için birden fazla ta ınmaz mal birlikte kamula tırıldı ı takdirde bu ta ınmazş ş ş ğ ş malların durumunun bir bütün olu turdu u kabul edilerek yukarıdaki fıkralar buna göreş ğ uygulanır. Özel kanunlarda bu maddenin uygulanmayaca ına ili kin hükümler saklıdır. 1164ğ ş sayılı Arsa Ofisi Kanununa dayanılarak yapılan kamula tırmalarda ve bu Kanunun 3 üncüş maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamula tırmalarda bu madde hükmüş uygulanmaz.
BE NC KISIMŞİ İ
Hasar, Do acak Hak ve Borçlar, Trampa Yolu ile ve Acele Kamula tırmağ ş
B R NC BÖLÜMİ İ İ Hasar
Kamula tırma bedelinden dü ülebilecek hasarş ş
Madde 24 - 21, 22 ve 23 üncü maddeler uyarınca kamula tırılmasından vazgeçilen veya geriş alınan ta ınmaz mal üzerindeki bina, sabit tesisler ve ekili dikili eyler yıkılmı , sökülmü veyaş ş ş ş harap olmu ise, ta ınmaz malın geri alınmasında mal sahibi veya mirasçısı, kamula tırmaş ş ş tarihindeki de erine göre farkının, ödeyece i kamula tırma bedelinden dü ülmesini isteyebilir.ğ ğ ş ş Bu madde ile 21, 22 ve 23 üncü maddelerin uygulamasından do acak anla mazlıklar adliğ ş yargıda çözümlenir.
K NC BÖLÜM İ İ İ
Tebli ile Do acak Haklar ve Borçlarğ ğ
Hakların sınırlandırılması ve mülkiyetin idareye geçmesi Madde 25 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/14 md.)ğ ş
Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamula tırma i lemi, malş ş sahibi için 10 uncu madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla ba lar. Mülkiyetin idareyeş geçmesi, mahkemece verilen tescil kararı ile olur. Mahkemece verilen tescil kararı tarihinden itibaren ta ınmaz mal sahibinin, kamula tırılması kararla tırılan ta ınmaz malda yeni in aatş ş ş ş ş veya ekim yapmak veya mevcut in aatta esaslı de i iklikler meydana getirmek gibi kullanmaş ğ ş hakları kalkar. Bundan sonra yapılanların de eri dikkate alınmaz.ğ
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Trampa Yolu ve Acele Kamula tırmaş Trampa yolu ile kamula tırmaş
Madde 26 - Mal sahibinin kabul etmesi halinde kamula tırma bedeli yerine, idarenin kamuş hizmetine tahsis edilmemi olan ta ınmaz mallarından, bu bedeli kısmen veya tamamenş ş kar ılayacak miktarı verilebilir. Kamula tırma bedeli yerine verilecek ta ınmaz malın de eri,ş ş ş ğ idarenin ihale komisyonunca yoksa bu amaçla kuraca ı bir komisyonca tespit edilir. Ta ınmazğ ş mal bedelleri arasındaki fark taraflarca nakit olarak kar ılanır. Ancak idarenin verece iş ğ ta ınmaz malın de eri, kamula tırma bedelinin yüzde yüzyirmisini a amaz.ş ğ ş ş
Acele kamula tırmaş
Madde 27 - 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleli ine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özelğ
kanunlarla öngörülen ola anüstü durumlarda gerekli olan ta ınmaz mallarınğ ş kamula tırılmasında kıymet takdiri dı ındaki i lemler sonradan tamamlanmak üzere ilgiliş ş ş idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o ta ınmaz malın (De i ik ibare: 24/4/2001 -ş ğ ş 4650/15 md.) 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirki ilerce tespit edilecek de eri, idare tarafından mal sahibi adına (De i ik ibare: 24/4/2001ş ğ ğ ş - 4650/15 md.) 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o ta ınmaz mala el konulabilir. (1) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasındaş belirtilen hallerde yapılacak kamula tırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.ş
ALTINCI KISIM
Bedelsiz Kullanma, Giderlerin Ödenmesi ve dareler Arasında Ta ınmaz Mal Devri
İ ş
B R NC BÖLÜMİ İ İ
Bedelsiz Kullanma ve Giderler Bedelsiz kullanma yetkisi
Madde 28 - Milli savunma in aat ve tesisatı için gerekli görülen gerçek ve özel hukukş tüzelki ilerinin mülkiyet ve tasarrufunda veya ruhsatname ile intifaları altında bulunmayanş kireç, ta ve kum ocaklarını, hiç bir resim ve ücrete tabi olmadan kullanmaya Milli Savunmaş Bakanlı ı yetkilidir. Bayındırlık, Köy leri ve Kooperatifler bakanlıkları ile T.C. Devletğ İş Demiryolları letmesi Genel Müdürlü ü, Karayolları Genel Müdürlü ü ve Devlet Su leriİş ğ ğ İş Genel Müdürlü ü de aynı sebep ve artlarla, demiryolu hattının veya karayolunun veya suğ ş tesislerinin her yönündeki, gerçek ve özel hukuk tüzelki ilerinin mülkiyet ve tasarrufunda veyaş ruhsatname ile intifaları altında bulunmayan kireç, ta ve kum ocaklarını hiç bir resim ve ücreteş tabi olmadan kullanabilirler.
Giderlerin ödenmesi
Madde 29 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/16 md.)ğ ş
10 uncu madde uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, 15 inci madde uyarınca mahkemece olu turulan bilirki ilerin ve ke ifte dinlenilen muhtarın mahkemece takdir edilecek ücretleri ile,ş ş ş tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdi i di er giderler kamula tırmayı yapan idarece ödenir.ğ ğ ş
K NC BÖLÜM İ İ İ
Kamu Kurumları ve Tüzelki ileri Arasında Ta ınmaz Mal Devriş ş Bir idareye ait ta ınmaz malın di er idareye devriş ğ
Madde 30 - (De i ik ibare: 24/4/2001 - 4650/17 md.)ğ ş
Kamu tüzelki ilerinin ve kurumlarının sahip oldukları ta ınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarış ş di er bir kamu tüzelki isi veya kurumu tarafından kamula tırılamaz.ğ ş ş
(1) Bu fıkrada bulunan; sırasıyla, "11 ve 12 nci" ve "milli bir bankaya" ibareleri; "10 uncu" ve "10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya" eklinde 24/4/2001 tarihliş ve 4650 sayılı Kanunla de i tirilmi ve metne i lenmi tir. Ta ınmaz mala; kaynak veya irtifakğ ş ş ş ş ş hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci madde uyarınca bedeli tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyece i bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak ba vurur. Mal sahibi idare devireğ ş muvafakat etmez veya altmı gün içinde cevap vermez ise anla mazlık, alıcı idareninş ş ba vurusu üzerine Danı tay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin kararaş ş ba lanır. Taraflar bedelde anla amadıkları takdirde; alıcı idare, devirde anla ma tarihindenğ ş ş veya Danı tay kararının tebli i tarihinden itibaran otuz gün içinde, 10 uncu maddede yazılış ğ usule göre mahkemeye ba vurarak, kamula tırma bedelinin tespitini ister. Bu durumdaş ş yapılacak yargılamada mahkemece, 29/6/1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Mahkemece, 10 uncu maddede öngörülen usule göre kamula tırma bedeliş olarak tespit edilen miktarın, pe in ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzereş belirleyece i bir bankaya yatırılması ve yatırıldı ına dair makbuzun ibraz edilmesi için alıcığ ğ idareye onbe gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzereş uzatılabilir. Alıcı idare tarafından kamula tırma bedelinin mal sahibi idare adına bankayaş yatırıldı ına dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, ta ınmaz malın alıcı idare adınağ ş tesciline ve kamula tırma bedelinin mal sahibi idareye ödenmesine karar verilir ve bu karar,ş tapu dairesine ve paranın yatırıldı ı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup tarafların bedeleğ ili kin temyiz hakları saklıdır. Bu suretle devir alınan ta ınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı,ş ş sahibinden kamula tırma yolu ile alınmı sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izniş ş dı ında ba kaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi takdirde devreden idare, 23 üncüş ş madde uyarınca ta ınmaz malı geri alabilir. Bu husus tapu kütü ünün beyanlar hanesine erhş ğ ş verilir.
YED NC KISIMİ İ
Yasak ler ve Ceza Hükümleriİş B R NC BÖLÜMİ İ İ
Yasak lerİş
Yasak i ler ve eylemlerş
Madde 31 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/18 md.)ğ ş A a ıda yazılı i ler ve eylemler yasaktır.ş ğ ş
a) 15 inci madde uyarınca olu turulan bilirki ilerin, kendilerine mahkemece takdir edilen ücretş ş dı ında herhangi bir suretle çıkar sa lamaları,ş ğ
b) Mahkemece 10 uncu madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebli den sonrağ ta ınmaz malın ba kasına devir ve fera veya temliki.ş ş ğ
c) Dava giderlerinin avukat veya dava vekilleri veya onlar adına hareket edenler tarafından kabullenilmesi.
d) Kamula tırma bedelinin tamamının veya bir kısmının nakden veya ba ka bir ekilde, avukatş ş ş veya dava vekili veya onlar adına hareket edenler tarafından mal sahibine önceden ödenmesi.
e) Kamula tırma bedelinin tamamının veya bir kısmının avukat veya dava vekili veya onlarş adına hareket edenlere ait olaca ının kararla tırılması.ğ ş
f)Yukarıda yazılı bentlerde yasaklanan fiillerin avukat veya dava vekillerince bizzat veya aracı ile mal sahibine teklif edilmesi veya bunlara yardımcı olunması.
K NC BÖLÜM İ İ İ
Görevli Ki ilerin Suçları ve Ceza Hükümleriş Görevli ki ilerin suçlarış
Madde 32 - Bu Kanuna göre görevlendirilenlerden suç i leyenler, Devlet memuru gibiş cezalandırılırlar. u kadar ki verilecek cezalar; o suç için muayyen olan cezanın yarısından azŞ olmamak üzere iki katına kadar artırılır.
Cezalar
Madde 33 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/19 md.)ğ ş
Fiilleri daha a ır cezayı gerektiren ayrı bir suç te kil etmedi i takdirde, bu Kanunun 31 inciğ ş ğ maddesinin (a) bendine aykırı hareket edenler iki yıldan a a ı olmamak üzere hapis ve ikiş ğ milyar liradan dört milyar liraya kadar; (d), (e) ve (f) bentlerine aykırı hareket edenler ise, bir yıldan a a ı olmamak üzere hapis ve be yüz milyon liradan bir milyar liraya kadar a ır paraş ğ ş ğ cezasıyla, (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket edenler, altı aydan iki yıla kadar hapis ve ikiyüz milyon liradan dörtyüz milyon liraya kadar a ır para cezasıyla cezalandırılırlar. Bu maddedekiğ para cezaları her yıl 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı TürkCeza Kanununun ek 2 nci maddesi hükümleri uyarınca artırılır.
SEK Z NC KISIMİ İ İ Çe itli Hükümlerş
Mal sahibinin sa ladı ı yararları geri alma hakkığ ğ
Madde 34 - Mal sahiplerinin 31 inci maddedeki yasaklara ra men avukat veya dava vekillerineğ veya bu Kanuna göre görevlendirilenlere veya üçüncü ahıslara verdikleri paraları veyaş sa ladıkları yararlar kar ılı ını bir yıl içinde geri almaya hakları vardır.ğ ş ğ
mar mevzuatı uygulanan veya özel parselasyon yapılan yerler:
İ
Madde 35 - mar mevzuatı gere ince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenlemeİ ğ ortaklık payı kar ılı ı olarak bir defaya mahsus alınan yol, ye il saha ve bunun gibi kamuş ğ ş hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmı bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasındaş bulunulamaz ve kar ılı ı istenemez.ş ğ
Kamula tırmadan sonra alınan tapu kaydının iptaliş
Madde 36 - Kamula tırma kanunları uyarınca gerekli i lemler tamamlanıp tapuda kayıtlış ş olanların idare adına intikallerinin yapılmasından, tapuda kayıtlı olmayanların tescillerinin sa lanmasından sonra, kamula tırılan yer için herhangi bir nedenle gerçek ve tüzelki ilerğ ş ş adına yeniden tapu tesis edildi i takdirde, idarenin iste i üzerine hakim, evrak üzerinde veğ ğ lüzum gördü ü takdirde mahallinde inceleme yaparak sonraki kaydın iptali hakkında bir kararğ verir. Bu i lemler harca ve resme ba lı de ildir.ş ğ ğ
Yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü
Madde 37 - Bu Kanundan do an tüm anla mazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerekenleri,ğ ş ta ınmaz malın bulundu u yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.ş ğ
Hak dü ürücü süreş
Madde 38 - ( ptal:Ana.Mah.‘nin 10/4/2003 tarih ve E.2002/112, K.2003/33 sayılı kararı ile) İ
Vergilendirme
Madde 39 - (De i ik: 24/4/2001 - 4650/20 md.)ğ ş
Kamula tırılan ta ınmazın kamula tırıldı ı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi de eri,ş ş ş ğ ğ kesinle en kamula tırma bedelinden az oldu u takdirde, kamula tırma bedeli ile vergi de eriş ş ğ ş ğ arasındaki fark üzerinden, cezalı emlak vergisi tarh olunur. Emlak vergisi beyannamesinin ek süreye ra men verilmemi olması halinde, kesinle en kamula tırma bedeli, kamula tırmanınğ ş ş ş ş yapıldı ı yıla ait vergi de eri yerine geçer ve bu de er üzerinden cezalı emlak vergisi tarhiyatığ ğ ğ yapılır.
Kaldırılan ve saklı tutulan hükümler
Madde 40 - 31/8/1956 tarih ve 6830 sayılı stimlak Kanunu ile ek ve de i iklikleri, 8/7/1981İ ğ ş tarih ve 2487 sayılı Toplu Konut Kanununun 5 inci maddesi ile 21/1/1982 tarih ve 2587 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin kamula tırılan ta ınmaz malın de erinin tespitine ili kinş ş ğ ş hükümleri yürürlükten kaldırılmı tır. 7/3/1954 tarih ve 6326 sayılı Petrol Kanunu veş de i iklikleri, 15/4/1955 tarih ve 6538 sayılı stanbul Kapalıçar ısının Tamir ve hyasığ ş İ ş İ Hakkında Kanun hükümleri ile di er özel kanunlardaki kamula tırmaya ili kin hükümlerğ ş ş saklıdır.
stimlak Kanununa yapılan atı flar İ
Madde 41 - Di er kanunlarda stimlak Kanununa veya belli maddelerine yapılan atı flar buğ İ Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddelerine yapılmı sayılır.ş
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlü e girmesinden önce verilmi olan kamu yararı veğ ş kamula tırma kararları geçerlidir. Ancak, idarece henüz kıymet takdir edilmemi olan i lerde,ş ş ş kıymet takdir i lemleri ile sonraki i lemler bu Kanun hükümlerine göre yapılır. Bu Kanununş ş yürürlü e girmesinden önce açılmı ve henüz kesin hükme ba lanmamı davalarda bu Kanunğ ş ğ ş hükümleri uygulanır. Ancak bu Kanunla getirilen de i ik hükümlerin uygulanması nedeniyleğ ş haksız çıkan tarafa harç, yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilemez.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlü e girmesinden önce açılan davalarda, davanın açıldı ığ ğ günde yürürlükte olan kanunlara göre i lemeye ba lamı olan dava süreleri, o kanunlara göreş ş ş tespit edilir.
Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlü e girmesinden önce kamula tırılmı ve kamula tırmağ ş ş ş bedelinin kesinle mesi dört yılı tamamlamı ta ınmaz mal hakkında 22 nci madde hükmüneş ş ş göre i lem yapılmı veya yapılacak olması halinde, idarelere bu Kanunun yürürlü ündenş ş ğ itibaren 2 yıllık ek süre hakkı tanınır. Mal sahibinin geri alma hakkı ancak bu sürenin tamamlanmasından sonra do ar.ğ
Geçici Madde 4 - 5 Ocak 1961 tarih ve 221 sayılı Kanunun kapsamına girmeleri nedeniyle kamu tüzelki ileri veya kurumları adına kamula tırılmı sayılan ta ınmaz malların eski malik,ş ş ş ş zilyed veya bunların halefleri tarafından açılmı ve kesin hükme ba lanmamı davalarda sözüş ğ ş edilen 221 sayılı Kanunun hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 5 - (Ek: 24/4/2001 - 4650/21 md.) Bu Kanunun de i ik 15 inci maddesindeğ ş öngörülen yönetmelik çıkarılıncaya kadar bilirki iler önceki hükme göre seçilir.ş
Madde 42 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlü e girer.ğ
Madde 43 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
4/11/1983 TAR HL VE 4269 SAYILI ANA KANUNA LENEMEYEN HÜKÜMLERİ İ İŞ 1 - 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunun hükmüdür:
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlü e girdi i tarihte, kamula tırma kararı alınmı ancakğ ğ ş ş henüz tebligata çıkarılmamı kamula tırmalarda bu Kanun hükümleri, di erlerinde öncekiş ş ğ hükümler uygulanır.
