Feridun DUYGULUER Bayındırlık ve İskan Bakanlığı İNTES

Feridun DUYGULUER

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

İÇİNDEKİLER

1- Mühendisliğin iki kulvarı 2- Uluslararası ortam

3- Mevzuat Analizi

4- Akreditasyon/Sertifikasyon 5- Diplomanın anlamı

6- İMO yönetmelikleri ve Yargı

7- AB Direktifinin Türkiye’ye yansıması 8- Değerlendirmeler

9- Meslek çerçevesi için başlıklar ve süreç modeli

EĞİTİM İŞ HAYATI

(İSTİHDAM)

MESLEKİ UYGULAMA

MÜHENDİSLİĞİN İKİ KULVARI

MÜHENDİSLİK

SON 20 YILDA

KURUMLARIN MEŞGULİYETİ

DPT

TSE

İŞKUR ÇvSGB

MYK

¾Meslek standartı

¾Mesleki yeterlilikler

SON 20 YILDA

ROL ALAN KURUMLAR

YÖK

ÜNİVERSİTELER

ABGS

¾Mesleki yeterlilikler

SON 20 YILDA

ROL ALAN KURUMLAR

BİB TMMOB

İMO

¾Uzman mühendislik

¾Yetkin mühendislik

DPT

TSE

İŞKUR Ç

SGB

MYK

YÖK

ÜNİVERSİTELER

ABGS

BİB TMMOB

İMO

MESLEKİ YETKİN

YETERLİLİKLER MÜHENDİSLİK

MÜHENDİSLİK

(Mühendislik, Mimarlık, Teknisyenlik)

EĞİTİM İŞ HAYATI

(İSTİHDAM)

MESLEKİ UYGULAMA

EĞİTİM

Direktörlüğü

İÇ PAZAR Direktörlüğü

COM dokümanları

(direktif tasarıları)

EĞİTİM

Direktörlüğü

İÇ PAZAR Direktörlüğü

Avrupa

Yeterlilikler Çerçevesi

Mesleki

Yeterlilikler

İÇ PAZAR’da hizmetlerin

serbest dolaşımı

1.

kulvar

İÇ PAZAR’da hizmetlerin

serbest dolaşımı yeterlilik 5

seviyesi

EĞİTİM

Serbest dolaşım

Tavsiye Kararı

AVRUPA YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ

2.

kulvar

EĞİTİM

Serbest dolaşım

Tavsiye Kararı

AVRUPA YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ

2008’de imzalandı

yeterlilik 8

seviyesi

HAYAT BOYU ÖĞRENİM İÇİN

AVRUPA YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ (EQF)

AB----Education----Lifelong Learning---

European Qualifications Framework for lifelong learning.

-Öğrenci ve işçi mobilitesinin arttırılması için -Akademik ve profesyonel Yeterlilikler

Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Kararı (Tavsiyeler) 23.4.2008

(2008/C 111/01) RG: 6.5.2008

¾EQF’ün, 2005/36/EC ile ters düşen bir yanı yok..

¾EQF, 36’nın üstünde, daha genel bir çerçeve getirmeye çalışıyor

Mesleki Yeterlilikler’in getirdiği

5 seviye ve Avrupa Yeterlilikler Çerçevesinin getirdiği 8 seviye

için AB’de önemli tartışmalar yaşandı.

Çözüm olarak, EQF (AYÇ)’ye bir madde eklendi (Madde 11)

EQF’nin, Mesleki Yeterlilikler ve

(2005/36/EC) için bir engelleme

yaratmayacağı şerh edildi.

Son 20 yıldaki Kurumsal Yönelmeler

“Yeterlilikler ile ilgili gelişmeler” tablosu ayrıca gösterilecek

TEKNİK HİZMET KANUNLARINI ayrıca gösterilecek

AKREDİTASYON

SERTİFİKAYON

YETERLİLİKLER

Ülkelerarası

SERBEST DOLAŞIM

PARA (Sermaye) MAL (ürün)

İNSAN HİZMET

TANIMA (tanınırlık) Recognition

NİTELİK KONUSU ORTAK KALİTE Qualifications

ULUSLARARASI ANLAŞMALAR

¾Dünya ölçeğinde: BM, WTO/GATS vs..)

¾BÖLGESEL ANLAŞMALAR (AB, NAFTA, APEC vs)

AKREDİTASYON Ve

SERTİFİKASYON

MODELİ

AKREDİTASYON ile ilgili ÜLKEMİZDEKİ

ÇALIŞMALAR

Kanun tasarıları:

¾1999 Türk Meslek Standartları Kurumu Kanun Tasarısı (2000 Ulusal Meslek Standartları)

¾2004 Mesleki Yeterliliklerin Düzenlenmesi ve Tanınması

Kanun Tasarısı

¾2005 Yetkin Teknik Eleman (

) K

¾2005 Mesleki Yeterlilikler Kurumu Kanun Tasarısı

(kanunlaştı 2006 / 5544)

ƒ4457 (1999) TÜRKAK

ƒ4703 (2000) Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın hazırlanması Hk. Kanun

ƒ5544 (2006) Mesleki Yeterlilik Kurumu

Ülkemizdeki

mesleki yeterlilik uygulama örnekleri :

Şehir Plancıları ve Harita Mühendisleri için ..

Yeterlilik Belgesi

Harita Kadastro Mühendisleri (2005) ……

Lisanslı Mühendis

Orman Mühendisleri (2006)……….

Serbest Meslek Mensubu

Bilinen uygulamalar olduğu için , İmar Kanununa göre yürütülen

“şehir plancıları” ve

“harita mühendisleri”nin yeterlilik uygulamaları

ile ilgili bilgilere buradaki sunumda

yer verilmemiştir.

LİSANSLI

HARİTA KADASTRO MÜHENDİSLERİ VE

BÜROLARI

HAKKINDA KANUN

5368 RG : 29/6/2005 / 25860

LİSANSLI MÜHENDİS MODELİ

(Yetkili Kuruluş: TKGM)

Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları, kadastro müdürlüklerince yürütülen hizmetlerden,

ƒ tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü ve

ƒtescile tâbi olan işlemlerin yapımında

görevlidir

ORMAN MÜHENDİSLİĞİ,

ORMAN ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ VE AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

HAKKINDA KANUN 5531 RG 8.7.2006/26222

ORMAN MÜHENDİSİ

SERBEST MESLEK MENSUBU

MODELİ

YÖNETMELİKLER

A) Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak Yönetmelikler:

¾Kamu kurumlarında çalışanlarla ilgili Yönetmelik

¾Sınavlarla ilgi yönetmelik

B)Oda tarafından hazırlanıp ve Resmi Gazete’de yayınlanacak Yönetmelik :

¾Serbest meslek mensupluğuna ilişkin Yönetmelik

(müracaat ve meslek icrasına hak kazanma / kazanılmış meslekî haklar / ruhsat / meslek mensuplarının tutacakları defter ve kayıtlar / meslek kütüğü ve sicil numarası verilmesine dair usûl ve esaslar)

¾Sınavlar Meslek Odası tarafından yazılı olarak yapılır.

¾Sınavlarda başarılı olanlara Oda tarafından ruhsat belgesi verilir.

¾Meslekle ilgili tarifeler Oda tarafından düzenlenir ve uygulanır.

SERBEST BÜROLAR

¾Serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları

¾Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları (Kamu kurumlarınca yapılan tasdik işlemleri).

AKADEMİK

AKREDİTASYON

BOLOGNA SÜRECİ

(yüksek öğrenim ve çalışma amaçlı serbest dolaşım)

MDK Mühendislik Fakültesi Dekanları : MÜDEK

Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve

Akreditasyon Derneği ( 2007’de, YÖK tarafından ulusal kalite güvence kuruluşu olarak tanındı; 2009’da EUR-ACE etiketi vermek üzere yetkilendirildi)

MİAK

MİDEKON Mimarlık Fakülteleri Dekanları Konseyi

1.Üniversite eğitimi: 3,5 sene (İmza Yetkisi olmayan mimar) 2.İlave 1.5 sene tecrübe (Yetkili Mimar)

Mühendislik fakültesini bitiren bir mezun

NASIL TANIMLANIR Ve

Diplomanın anlamı

?????

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın

08.06.2005-1339 gün ve sayılı yazısı ile

“diplomalara 2005-2006 öğretim yılından geçerli olmak üzere unvan yazılmaması, öğrenim görülen programın

adının ve diploma derecesinin yazılması” karara bağlanmıştır.

-…bölümündeki öğretimini başarı ile tamamlayarak Lisans derecesi almaya hak kazanmıştır

-…yüksek lisans programlarında eğitim-öğretimini tamamlayanlara, Yüksek Lisans derecesi almaya hak

kazanmıştır

YÖK KARARINA KARŞI DAVA AÇILDI

(TMMOB Çevre Mühendisleri Odası)

İstanbul 9. İdare Mahkemesi

3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 3. maddesi “….yazılı vesikaları haiz bulunanlara da “Mühendis” veya “Mimar” unvanı verilir. Bu unvanlar diploma veya ruhsatnamelere de

derç olunur” şeklindedir….Dava konusu işlemin iptaline ..

YÖK KARARI İPTAL

3458 sayılı Kanunu’nun ilgili maddesi (Mühendislik ve Mimarlık Kanunu)

Madde 1: Mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteblerinden verilen

diplomalar…

Madde 3: (DİPLOMA).. vesikaları haiz bulunanlara (

Mühendis

Mimar

28.06.1938 tarihli ve 3845 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3458 sayılı

“Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun”dur. Sözkonusu Kanunun 1.

Maddesi;

Madde 1 - Türkiye Cumhuriyeti hududları dâhilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin aşağıda yazılı

vesikalardan birine haiz olmaları şarttır:

a) Mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteplerinden verilen diplomalar;

b) Programlarının yüksek mühendis veya mimar mektepleri programlarına muadil olduğu kabul edilen bir ecnebi yüksek mühendis veya yüksek mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler;

c) Türk Teknik Okulu mühendis kısmı ile programlarının buna muadil olduğu kabul edilen memleket dâhilindeki diğer mühendis veya mimar mekteplerinden verilen diplomalar;

d) Programlarının Türk Teknik Okulu Mühendis kısmı programlarına muadil olduğu kabul olunan bir ecnebi mühendis veya mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler.

YÖK

DİPLOMA

UNVAN DEĞİLDİR

YARGI

DİPLOMA

UNVANDIR

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI’nın

“YETKİN MÜHENDİSİLİK”

Yönetmeliğini

DANIŞTAY İPTAL ETTİ

(İkinci yönetmelik için YD kararı alındı)

BİR DİREKTİFİN TÜRKİYE’YE YANSIMASI

MESLEKİ YETERLİLİKLERİN TANINMASI

DİREKTİF 2005/36/EC

AB Direktifi 2005/36/EC

Mesleki Yeterliliklerin Tanınması

MESLEKLER İKİ AYRI GRUPTA ELE ALINIYOR SEKTÖREL DİREKTİFLER (Otomatik tanıma) 7 meslek

-Direktif ile ortak bir düzenleme yapılan meslekler.

-Direktifte yer alan minimum eğitim şartlarında tanıma.

-Bir ülkede alınan yeterlilik başka bir ülkede tanınıyor.

GENEL SİSTEM DİREKTİFLERİ (Karşılıklı Tanıma)402 meslek

(Ortak bir düzenlemeye tabi olmayan tüm meslekler)

a - Akademik tanınırlık ( 5 düzey)Eğitim belgelerinin tanınması için GENEL SİSTEM Yeterlik Düzeyi

b - Mesleki tanınırlık (mesleki deneyim)

-Düzenlenmiş meslek : Profesyonel yeterlilik belgesi gerektiriyor --- BELGELERİN TANINMASI---

Mesleki Beceri Belgesi (Attestation of competence) Resmi eğitim Belgesi (evidence of formal qualifications) --- MESLEKİ TECRÜBENİN TANINMASI---

DİREKTİF 2005/36/EC….İÇİNDEKİLER

Başlık I Genel Hükümler

Amaç Kapsam Tanımlar Tanımanın Etkileri Başlık II Hizmetlerin Serbest Dolaşımı

İlke; Muafiyetler; Beyan; İdari İşbirliği; Hizmeti Alanların Bilgilendirilmesi Başlık III İş Kurma Özgürlüğü

Bölüm I Genel sistem

Bölüm II Mesleki Deneyim

Bölüm III Minimum eğitim şartlarının koordinasyonuna göre tanıma Doktorlar

Hemşireler Diş hekimleri Veterinerler Ebeler

Eczacılar

Mimarlar

Bölüm IV İş Kurma Hakkı ile ilgili Genel Hükümler

Başlık IV Mesleğin İzlenmesi

Dil becerisi; Akademik Unvanlar; Sağlık Sigorta Fonları Başlık V İdari İşbirliği

Yetkili Kurumlar; İrtibat Noktaları; Komite; İstişare

Mühendisler burada yer alıyor (düzenlemiş meslek /

karşılıklı tanıma)

Mimarlar burada yer alıyor (sektörel / otomatik

tanınma)

Direktif, tasarı halindeyken (COM/202/119)

2004 yılında ABGS’ce

Mesleki Yeterliliklerin Düzenlenmesi ve Tanınması Hk Kanun Tasarısı

hazırlandı

Direktif, 2007 yılında uygulanmaya başladı:

2008 yılında YÖK

bir yönetmelik

yayınladı

RG: 2 Şubat 2008 / 26775

Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığından:

DOKTORLUK, HEMŞİRELİK, EBELİK, DİŞ HEKİMLİĞİ, VETERİNERLİK, ECZACILIK VE

MİMARLIK EĞİTİM PROGRAMLARININ ASGARİ EĞİTİM KOŞULLARININ BELİRLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK

Amaç ve Kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; doktorluk, hemşirelik, ebelik, diş hekimliği, veteriner hekimlik, eczacılık ve mimarlık mesleklerine ilişkin yükseköğretim ön lisans ve lisans

diplomalarının ve bu mesleklere sahip kişilerin mesleki yeterliliklerinin Avrupa Birliği üyesi ülkelerde tanınabilmesi için, bu alanlarda yürütülen yükseköğretim programlarının eğitim müfredatlarının ve eğitim sonunda kazanılması gereken bilgi ve beceri düzeylerinin

belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,

a) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 65 inci maddesine dayanılarak, b) Avrupa Birliğinin 2005/36/EC sayılı yönergesine paralel olara

AB Direktifi 2005/36/EC

Mesleki Yeterliliklerin Tanınması

MESLEKLER İKİ AYRI GRUPTA ELE ALINIYOR SEKTÖREL DİREKTİFLER(Otomatik tanıma) 7 meslek

-Direktif ile ortak bir düzenleme yapılan meslekler.

-Direktifte yer alan minimum eğitim şartlarında tanıma.

-Bir ülkede alınan yeterlilik başka bir ülkede tanınıyor.

GENEL SİSTEM DİREKTİFLERİ(Karşılıklı Tanıma)402 meslek

(Ortak bir düzenlemeye tabi olmayan tüm meslekler)

a - Akademik tanınırlık ( 5 düzey)Eğitim belgelerinin tanınması için GENEL SİSTEM Yeterlik Düzeyi

b - Mesleki tanınırlık (mesleki deneyim)

-Düzenlenmiş meslek : Profesyonel yeterlilik belgesi gerektiriyor --- BELGELERİN TANINMASI---

Mesleki Beceri Belgesi (Attestation of competence) Resmi eğitim Belgesi (evidence of formal qualifications)

YÖK’ün yönetmelik

olarak yayınladığı

bölüm

Değerlendirmeler :

-Bazı mühendislik meslekleri için özel kanunlar var.

-Diplomanın meslek tanımı (unvan) problemi var.

-Konuların farklı kurumlarca ve parçalı olarak ele alınması nedeniyle, mesleki yeterlilik hususu sürümcemede kalmış..

-Yetkin mühendis modeli nasıl kurgulanacak ?

-”Yetkili kurum” olabilme konusunda önemli tartışmalar var.

-Eğitim konusundaki yeterlilikler ile mesleki (uygulama) yeterlilikler beraberce ele alınmıyor….EĞİTİM sektörü ile UYGULAYICI sektörlerin birlikte çalışması nasıl sağlanacak?

¾ Mesleğe giriş (mesleğe kabul)

¾ Mesleki tecrübenin ölçüsü

¾ Kayıt zorunluluğu

¾ Mesleğin korunması

¾ Profesyonel Unvanın kullanımı

¾ Profesyonel Unvanın korunması

¾ Mesleki sorumluluk

¾Meslek Etiği

¾ Sorumluluk Sigortası zorunluluğu

¾ Yetkili kurum (Yeterlilik Otoritesi)

¾ Mesleki sürekli eğitim

YETKİLİLİK BELGE SERTİFİKA Mesleğe

Kabul Mesleki

uygulama Diploma

Üniversite

Sürekli mesleki

gelişim

BAKANLIK

YÖK / ÜNİVESİTELER MESLEK KURULUŞU

YETERLİLİK KURULU

Feridun Duyguluer Bakan Danışmanı

Yüksen Fen Kurulu Üyesi

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Vekaletler Caddesi ANKARA

425 40 47

[email protected] .tr 27 Ocak 2010