ARAŞTIRMA MAKALESİLİSANS DÜZEYİNDE MALİYET MUHASEBESİ DERSİ ALAN ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENME YAKLAŞIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİEVALUATION OF THE LEARNING APPROACHES OF UNDERGRADUATE STUDENTS TAKEN COST ACCOUNTING COURSEDr. Öğr. Üyesi Mehtap KARAKOÇ

Tam metin

(1)

ARAŞTIRMA MAKALESİ

LİSANS DÜZEYİNDE MALİYET MUHASEBESİ DERSİ ALAN ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENME YAKLAŞIMLARININ

DEĞERLENDİRİLMESİ

EVALUATION OF THE LEARNING APPROACHES OF UNDERGRADUATE STUDENTS TAKEN COST ACCOUNTING

COURSE

Dr. Öğr. Üyesi Mehtap KARAKOÇ15 ÖZ

Bu çalışmanın amacı; lisans düzeyinde maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının belirlenmesidir. Bu amaçla Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Muhasebe Bilgi Sistemleri bölümünde maliyet muhasebesi dersi alan öğrenciler üzerinde araştırma yapılmıştır. Araştırmamıza konu olan öğrencilerin demografik değişkenler ve cinsiyet, genel not ortalaması, derse devam durumları, dersi tekrar etme sıklıkları ve dersteki başarıları gibi bazı değişkenlerle öğrenme yaklaşımları arasında ilişki olup olmama durumları da analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; öğrencilerin maliyet muhasebesi dersindeki derin ve yüzeysel öğrenme puanlarının orta seviyede olduğu, ancak öğrencilerin derin öğrenmeye daha eğilimli olduğu ortaya çıkmıştır. Kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları belirlenmiştir. Genel not ortalamaları yüksek olan öğrenciler ile maliyet muhasebesi dersini dersten sonra tekrar eden ve dersi ilk yılında geçen öğrencilerin derin öğrenme yaklaşımına eğilimli oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Muhasebe eğitimi, derin öğrenme, öğrenme yaklaşımları, yüzeysel öğrenme.

ABSTRACT

The purpose of this study is to determine learning approaches of students who take cost accounting courses at the undergraduate level. For this purpose,

15 Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0349-4571

*

*

(2)

ÇÖZÜM

MALİ

research has been conducted on students taking cost accounting courses at the Uşak University School of Applied Sciences Accounting Information Systems. Students subject to our research were also analyzed whether there was a relationship between some variables such as demographic variables and gender, grade point average, attendance to courses, daily repetition of courses and success in the course. As a result of this research, it was revealed that the deep and surface learning scores of the students in the cost accounting course are midlevel, however the students have tendency to deep learning. It has been found that female students have tendency to deep learning approach than male students. It was determined that the students with high grade point averages tend to deep learning and students who repeat the cost accounting course daily and pass the course in their first year have tendency to deep learning approach.

Keywords: Accounting education, deep learning, learning approaches, surface learning.

GİRİŞ

Muhasebe sistemi, muhasebe bilgisine ihtiyaç duyan tüm taraflara doğru ve güvenilir bilginin ulaştırılmasından sorumludur. Bu çerçevede muhasebe eğitiminden de hem teorik hem pratik bilgiye sahip, yenilikçi, değişikliklere direnç göstermeyen, mevzuatı takip eden ve muhasebe süreçlerine bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşabilen işgücünü yetiştirmesi beklenmektedir. Bu nedenle muhasebe eğitimi alan öğrencilerin ezberden uzak, edindikleri bilgileri sorgulayan ve derinlemesine öğrenme eğiliminde olan aktif öğreniciler olmaları hedeflenmelidir.

Uluslararası literatür incelendiğinde muhasebe eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımları üzerine yapılan çalışmaların sayısının fazla olduğu (Sharma, 1997; Booth vd., 1999; Hassall ve Joyce, 2001; Davidson, 2002;

Bryne vd., 2002; Duff, 2004; Jackling, 2005; Ballantine vd., 2008; Ismail, 2009; Byrne vd., 2010; Lau ve Lim, 2015) görülürken, Türkçe literatürde öğrenme yaklaşımları üzerine yapılan çalışmaların daha çok eğitim fakültesi öğrencilerine uygulandığı tespit edilmiştir. Türkçe literatürde muhasebe eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının belirlenmeye çalışıldığı çalışmaların sayısının az (Ayanoğlu vd., 2014; Olpak ve Koruyucu, 2014; Tazegül ve Gerekan, 2017; Öztürk, 2018; Kurnaz, 2019) olmasına karşın, Türkiye’deki genç eğitim kurumlarından olan Uygulamalı Bilimler Yüksekokulları öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarının belirlenmeye çalışıldığı bir çalışmaya tarafımızca rastlanmamıştır.

(3)

Bu çalışmada Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Muhasebe Bilgi Sistemleri bölümünde maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla araştırmaya konu olan öğrencilerin derin öğrenme yaklaşımına mı yoksa yüzeysel öğrenme yaklaşımına mı daha eğimli oldukları belirlenmeye çalışılacaktır. Araştırma verileri, demografik sorulardan ve “Düzenlenmiş İki Faktörlü Öğrenme Yaklaşımları Envanteri” ölçeğine ait 20 ifadeden elde edilmiştir.

1.ÖĞRENME YAKLAŞIMLARI

Günümüzde değişen piyasa koşulları ve teknolojik gelişmeler işletmelerin ürettiği doğru ve güvenilir finansal bilgiye her zamankinden daha çok ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Muhasebe sisteminin ürettiği bu bilgileri sağlayacak olan nitelikli işgücü, alacağı kaliteli muhasebe eğitimiyle mümkün olmaktadır. Dolayısıyla muhasebe eğitiminden doğru, güvenilir, karşılaştırılabilir muhasebe bilgisi üretebilecek kaliteli iş gücü beklenmektedir (Zaif ve Ayanoğlu, 2007, s.134). Üretilen finansal bilgilerin karar almada kullanılabilmesi için öğrencilerin muhasebe sürecini çok iyi kavraması ve muhasebe ilke ve kavramlarının sürece etkisini iyi anlaması beklenmektedir (Zaif ve Ayanoğlu, 2007, s. 118). Bu noktada lisans ve önlisans düzeyinde muhasebe eğitimi veren kurumlara büyük görevler düşmektedir. Meslek hayatlarındaki değişen mevzuata uyum sağlayabilen, doğru bilgiye ulaşabilen, olaylar arasında ilişki kurabilen, etkili öğrenmeyi öğrenen öğrencilerin yetiştirilmesi üniversitelerin temel görevidir (Ayanoğlu vd., 2014, s.77).

Muhasebe eğitiminde teori ve uygulama birbiriyle iç içe geçmektedir. Teoride alınan bilgilerin uygulama sahasında öğrenci tarafından pekiştirilmesi eğitimden beklenen verimin artmasını sağlayacaktır. Ancak öğrencilere verilen eğitim ne kadar iyi olursa olsun bir diğer önemli unsur da öğrencinin niyetidir.

Öğrencilerin öğrenim süreçlerini başarıyla bitirebilmeleri için, eğitimcinin bilgi seviyesi, anlatım kabiliyeti, kullandığı öğretim teknikleri kadar, öğrenci profili, öğrencinin öğrenme stilleri, öğrenme isteği, dersin anlatıldığı fiziki ortam ve teknolojik imkanlar da çok önemlidir (Tugay ve Ömürbek, 2014, s.56).

Biggs (1985) çalışmasında öğrencilerin öğrenme süreçlerini Şekil 1’deki gibi açıklamıştır. Bu model öğrenme kalitesinin öğrencilerin öğrenme yaklaşımları tarafından etkilendiğini göstermektedir (Duff, 2004, s.411);

(4)

ÇÖZÜM

MALİ

Öğrenme yaklaşımı; öğrencinin öğrenmedeki eksikliklerini belirleyen, öğrenmesini geliştirmek için uygun çözümler öneren, öğrencilerin ne öğrendiklerini ve nasıl öğrendiklerini nitel bir şekilde tanımlayan anahtar bir kavramdır (Sharma, 1997, s.127). Öğrenme yaklaşımları üzerine literatürdeki öncül çalışmalardan birisi olan Marton ve Saljo (1976) çalışmalarında, öğrenme yaklaşımını derin ve yüzeysel öğrenme olarak iki boyutta ele almışlardır. Derin öğrenme, öğrencinin fikir ve kavramlar çerçevesinde bir konuyu anlamlandırdığı durumdur. Yüzeysel öğrenme ise öğrencinin öğrenecekleri konuları birbirinden bağlantısız ve ezberlenecek olgular olarak görmesidir (Hassal ve Joyce, 2001, s.146). Derin öğrenmede öğrenciler öğrenilecek bilginin anlamını anlamaya çalışarak sorgulayan aktif öğrenicilerken, yüzeysel öğrenmede ise öğrenciler sorgulamaktan uzak, genellikle okuduklarını düşünmeden ezberlemeye konsantre olan pasif öğrenicilerdir (Sharma, 1997, s.140). Öğrencinin öğrenme algısı kendi kişisel özellikleriyle birleşmesi, öğrenme yaklaşımının gelişmesine yol açmaktadır (Hassall ve Joyce, 2001, s.147).

Hassal ve Joyce (2001) çalışmalarında derin öğrenme ve yüzeysel öğrenme yaklaşımın özelliklerini şu şekilde özetlemişlerdir. Derin öğrenme yaklaşımında (Hassal ve Joyce, 2001, s.146);

 Konunun anlaşılması için kişisel bir istek duyulması,

 Öğrenilecek konu ile güçlü ve eleştirel bağ kurulması,

 Öğrenilecek konunun önceki bilgi ve deneyimlerle ilişkilendirilmesi,

 Temel prensiplerin kullanımıyla fikirlerin bütünleştirilmesi,

 Kanıtların sonuçlarla ilişkilendirilmesi,

 Sonuçların mantığının incelenmesi gerekmektedir.

Yüzeysel öğrenme yaklaşımının özellikleri ise;

 Sadece öğrenilen konunun tekrarlanması,

 Bilgi ve fikirlere karşı pasif kalınması,

 Öğrenme planı ve stratejisinin bulunmaması,

geçmektedir. Teoride alınan bilgilerin uygulama sahasında öğrenci tarafından pekiştirilmesi eğitimden beklenen verimin artmasını sağlayacaktır. Ancak öğrencilere verilen eğitim ne kadar iyi olursa olsun bir diğer önemli unsur da öğrencinin niyetidir. Öğrencilerin öğrenim süreçlerini başarıyla bitirebilmeleri için, eğitimcinin bilgi seviyesi, anlatım kabiliyeti, kullandığı öğretim teknikleri kadar, öğrenci profili, öğrencinin öğrenme stilleri, öğrenme isteği, dersin anlatıldığı fiziki ortam ve teknolojik imkanlar da çok önemlidir (Tugay ve Ömürbek, 2014, s.56).

Biggs (1985) çalışmasında öğrencilerin öğrenme süreçlerini Şekil 1’deki gibi açıklamıştır. Bu model öğrenme kalitesinin öğrencilerin öğrenme yaklaşımları tarafından etkilendiğini göstermektedir (Duff, 2004, s.411);

Şekil 1. Öğrenme Süreci

Öğrenme yaklaşımı; öğrencinin öğrenmedeki eksikliklerini belirleyen, öğrenmesini geliştirmek için uygun çözümler öneren, öğrencilerin ne öğrendiklerini ve nasıl öğrendiklerini nitel bir şekilde tanımlayan anahtar bir kavramdır (Sharma, 1997, s.127). Öğrenme yaklaşımları üzerine literatürdeki öncül çalışmalardan birisi olan Marton ve Saljo (1976) çalışmalarında, öğrenme yaklaşımını derin ve yüzeysel öğrenme olarak iki boyutta ele almışlardır. Derin öğrenme, öğrencinin fikir ve kavramlar çerçevesinde bir konuyu anlamlandırdığı durumdur. Yüzeysel öğrenme ise öğrencinin öğrenecekleri konuları birbirinden bağlantısız ve ezberlenecek olgular olarak görmesidir (Hassal ve Joyce, 2001, s.146). Derin öğrenmede öğrenciler öğrenilecek bilginin anlamını anlamaya çalışarak sorgulayan aktif öğrenicilerken, yüzeysel öğrenmede ise öğrenciler sorgulamaktan uzak, genellikle okuduklarını düşünmeden ezberlemeye konsantre olan pasif öğrenicilerdir (Sharma, 1997, s.140). Öğrencinin öğrenme algısı kendi kişisel özellikleriyle birleşmesi, öğrenme yaklaşımının gelişmesine yol açmaktadır (Hassall ve Joyce, 2001, s.147).

Hassal ve Joyce (2001) çalışmalarında derin öğrenme ve yüzeysel öğrenme yaklaşımın özelliklerini şu şekilde özetlemişlerdir. Derin öğrenme yaklaşımında (Hassal ve Joyce, 2001, s.146);

ü Konunun anlaşılması için kişisel bir istek duyulması, ü Öğrenilecek konu ile güçlü ve eleştirel bağ kurulması,

ü Öğrenilecek konunun önceki bilgi ve deneyimlerle ilişkilendirilmesi, Öğrencinin Özellikleri

(önceki deneyimler, mevcut durum)

Öğrenme Şartları (Ders planı, öğretme yöntemleri)

Öğrenci Algıları

Öğrencilerin Öğrenme Yaklaşımları (derin/yüzeysel)

Öğrenme Çıktıları (Öğrendiklerinizin kalitesi/niceliği)

(5)

 Konuların düzenli olarak ezberlenmesi,

 Temel ve yol gösterici kalıpların tanınamaması.

Öğrencilerin yetkinliklerini geliştirilebilmesi için öğrenme aktivitelerinde yüzeysel öğrenmeden çok derin öğrenme yaklaşımına teşvik edilmesi gerekmektedir (Byrne vd., 2010, s.370).

2. LİTERATÜR TARAMASI

Öğrenme yaklaşımı üzerine yapılan çalışmalar son 50 yıldır çeşitli araştırmacılar ve kullanılan çeşitli ölçekler yardımıyla araştırılmaya devam edilmektedir. Bu alanda yapılmış ilk çalışma Marton ve Saljo (1976) tarafından öğrenme yaklaşımları ile öğrenci performansları arasındaki ilişkiyi araştırdıkları çalışmadır (Ismail, 2009, s.142). Uluslararası literatürde öğrenme yaklaşımları üzerine yapılmış birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalardan muhasebe eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının araştırıldığı çalışmalardan bazıları şöyledir;

Sharma (1997) çalışmasında derin öğrenme yaklaşımının karmaşık sorular karşısında gösterilen performans ile ilişkili olduğunu daha kavramsal bir öğrenme biçimine ulaşmak için derin bir çalışma yaklaşımının gerekli olduğunu savunmuştur. Booth vd. (1999) çalışmalarında Avustralya’daki iki üniversitede öğrenim gören muhasebe öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarını araştırmışlardır. Araştırmalarının sonucunda muhasebe öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarının sanat, eğitim ve fen bölümü öğrencilerine nazaran yüzeysel öğrenmeye daha eğilimli oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca muhasebe eğitimi alan erkek öğrencilerin yüzeysel öğrenmeye daha eğilimli oldukları sonucuna ulaşmışlardır. Hassall ve Joyce (2001)’un iki bin yönetim muhasebesi öğrencisi üzerinde yaptığı çalışmada öğrencilerin derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları sonucuna ulaşmışlardır. Ayrıca çalışma sonucunda kadınların yüzeysel öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları belirlenmiştir.

Davidson (2002) çalışmasında öğrenme yaklaşımları ve karmaşık sınav sorularının akademik boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmasına rağmen, daha az karmaşık sorular ve yüzeysel yaklaşım arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bryne vd. (2002) çalışmalarında derin öğrenme yaklaşımı ve stratejik yaklaşım ile yüksek performans; yüzeysel öğrenme yaklaşımı ve düşük performans arasında ilişki olduğunu saptamışlardır. Çalışmanın

(6)

ÇÖZÜM

MALİ

sonucunda öğrenme yaklaşım puanları ve cinsiyet arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Duff (2004) çalışmasında derin öğrenme yaklaşımı puanı yüksek olan öğrencilerin başarılı öğrenciler olduğu, başarılı olmayan öğrencilerin ise hem derin hem de yüzeysel öğrenme puanlarının düşük olduğu sonucuna varmıştır. Hall vd. (2004) muhasebe dersi alan öğrenciler üzerine yaptıkları çalışmaları sonucunda öğrencilerin dönem boyunca derin öğrenme yaklaşımına eğilimlerinde küçük fakat istatistiksel olarak anlamlı artışlar sergilediği sonucuna ulaşmışlardır. Jackling (2005) Avustralya’da muhasebe dersi alan öğrencilerin üç yıllık sürecini incelediği çalışmasında öğrencilerin zamanla derin öğrenme stratejilerini daha iyi kullanmaya başladıklarını ortaya çıkarmıştır.

Ballantine vd. (2008) çalışmalarında ise Avustralya’da muhasebe ve işletme alanında eğitim gören üç üniversiteyi ele almışlardır. Çalışmanın sonucunda öğrencilerin öğrenme ortamlarında değişiklik yapılmasıyla yüzeysel öğrenme yaklaşımında anlamlı bir artış yaşandığı gözlemlenmiştir. Ayrıca öğrenme yaklaşımı ile cinsiyet ve bölümler arasında anlamlı bir farklılık bulanamamıştır.

Ismail (2009) çalışmasında işletme finansı eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımları ile akademik performans arasında aynı yönlü bir ilişki olduğunu tespit etmiştir. Çalışmanın bir diğer sonucu ise araştırmaya katılan kadın öğrencilerin çok az da olsa erkek öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına eğilimli olduklarıdır. Byrne vd. (2010) çalışmalarında İrlanda’da eğitim gören muhasebe ve fen bölümü öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarını analiz etmişlerdir. Çalışmaları sonucunda muhasebe bölümü öğrencilerinin fen bölümü öğrencilerinden daha stratejik oldukları, fen bölümü öğrencilerinin muhasebe bölümü öğrencilerine göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır. Lau ve Lim (2015) çalışmalarında Malezya’da muhasebe eğitimi alan öğrenciler üzerine yaptıkları çalışmada öğrencilerin derin öğrenme eğiliminde olmadıkları sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre derin öğrenmeye daha eğilimli oldukları sonucuna ulaşmışlardır.

Uluslararası literatürde muhasebe eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımları üzerine yapılan çalışmaların sayısı oldukça fazla iken Türkçe literatürde bu tür çalışmaların sayısının azlığı dikkat çekmektedir. Buna karşı öğrenme yaklaşımları üzerine Türkçe literatürde yapılmış çalışmaların büyük çoğunluğunun eğitim fakültesi öğrencileri üzerinde yapılan çalışmalar olduğu dikkat çekmektedir. Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin öğrenme

(7)

yaklaşımlarının belirlenmeye çalışıldığı Türkçe literatürdeki çalışmalar şunlardır;

Ayanoğlu vd. (2014) çalışmalarında Gazi Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesinde işletme alanında lisans ve önlisans eğitimi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarını araştırmışlardır. Araştırmanın sonucunda önlisans öğrencilerinin lisans öğrencilerine göre yüzeysel öğrenmeye daha eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır. Çalışmanın bir diğer sonucu ise öğrencilerin eğitimlerinin ilk yıllarında derin öğrenmeyi tercih etmelerine rağmen mezuniyet aşamasına geldiklerinde yüzeysel öğrenme eğiliminde oldukları dikkat çekmektedir. Olpak ve Koruyucu (2014) Ahi Evran Üniversitesi’nde eğitim gören önlisans öğrencilerinin öğrenme yaklaşımları üzerine yaptıkları araştırmada, araştırma kapsamında yer alan muhasebe ve vergi uygulamaları bölümü öğrencilerinin yüzeysel öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları sonucuna ulaşmışlardır.

Tazegül ve Gerekan (2017) çalışmalarında Kars, Ağrı, Ardahan ve Iğdır illerinde yer alan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde eğitim gören öğrencilerin öğrenme yaklaşımları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda derin öğrenme yaklaşımına dair sorularda öğrencilerin büyük bir bölümünün kararsız kaldığı saptanmıştır.

Öztürk (2018) çalışmasında Atatürk Üniversitesi Erzurum Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları bölümü öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarını araştırmıştır. Çalışmanın sonucunda erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre yüzeysel öğrenmeye daha eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca muhasebe derslerini düzenli olarak tekrar eden öğrencilerin derin öğrenmeye daha eğilimli oldukları saptanmıştır. Kurnaz (2019) çalışmasında Bayburt Üniversitesi İİBF’de muhasebe derslerinden en az birini alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarını belirlemeye çalışmıştır. Çalışmanın sonucunda öğrencilerin kısmen de olsa muhasebe eğitimi boyunca yüzeysel öğrenme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Çalışmanın bir diğer sonucu ise derslerini tekrar eden ve genel not ortalaması yüksek öğrencilerin derin öğrenme eğiliminde oldukları ortaya çıkmıştır.

3. ARAŞTIRMA

3.1. Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve Yöntemi

Bu çalışmada, Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Muhasebe Bilgi Sistemleri bölümü öğrencilerinin maliyet muhasebesi

(8)

ÇÖZÜM

MALİ

dersindeki öğrenme yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca araştırmaya konu olan öğrencilerin demografik değişkenler ve cinsiyet, genel not ortalaması, derse devam durumları, dersi tekrar etme sıklıkları ve dersteki başarıları gibi bazı değişkenlerle öğrenme yaklaşımları arasında ilişki olup olmama durumları da analiz edilmiştir.

Araştırma kapsamında muhasebe eğitiminde önemli bir yere sahip olan maliyet muhasebesi dersi ele alınmıştır. Bu amaçla Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Muhasebe Bilgi Sistemleri bölümü öğrencilerinin maliyet muhasebesi dersine ait öğrenme yaklaşımlarının belirlenmeye çalışılacaktır. Maliyet Muhasebesi dersi üniversitemiz müfredatında 3. ve 4. yarıyılda verilen derslerdir. Bu nedenle çalışmanın kapsamına sadece 3. ve 4. sınıf öğrencileri alınmıştır. Bu çalışmada aktif olarak derslere devam eden 212 öğrenciden 166 tanesine ulaşılmıştır.

Araştırma verileri, anketin birinci bölümündeki demografik sorulardan ve ikinci bölümündeki “Düzenlenmiş İki Faktörlü Öğrenme Yaklaşımları Envanteri” ölçeğine ait 20 ifadeden elde edilmiştir. Öğrenme yaklaşımları ölçeğinin yeniden düzenlenmiş formunun (Revised Two-Factor Study Process Questionnaire: R-SPQ-2F) orijinal hali Biggs, Kember ve Leung (2001) tarafından geliştirilmiştir. Geliştirilen bu ölçek ise Batı vd. (2010) tarafından Türkçeye çevrilip geçerlilik ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Bu ölçek beşli likert şeklinde derecelendirilmiş olup derin öğrenme yaklaşımını ölçmek için 10 madde, yüzeysel öğrenme yaklaşımını ölçmek için 10 madde olmak üzere toplamda 20 maddeden oluşmaktadır. Bu ölçekten elde edilecek veriler sonucunda derin öğrenme ve yüzeysel öğrenme yaklaşımından alınacak puanlar 10 ile 50 arasında değişmektedir.

Anket yönteminin kullanıldığı çalışmalarda oluşturulan ölçeğin güvenilirliği yapılacak analizlerin tutarlığı açısından büyük önem taşımaktadır.

Öğrenme ölçeğinin derin öğrenme ve yüzeysel öğrenme alt boyutları için güvenilirlik hesaplanmış ve Cronbach Alfa Katsayısı sırasıyla 0,757 ve 0,645 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bu değer ölçeğin yüksek derecede güvenilirliğe sahip olduğu şeklinde yorumlanmaktadır (Kalaycı, 2010, s. 405).

3.2. Araştırma Sonuçları

Çalışmanın birinci bölümünde araştırmaya katılan 166 öğrencinin demografik özellikleri frekans analizi yardımı ile belirlenmiştir. Ankete katılan öğrencilerin demografik özellikleriyle ilgili sonuçları şu şekildedir;

(9)

Tablo 1. Öğrencilerin Genel Özellikleri

Genel Özellikler n %

Cinsiyet Kadın 91 54,8

Erkek 75 45,2

Sınıf 3.sınıf 78 47,0

4.sınıf 88 53,0

Yaş 19 2 1,2

20 24 14,5

21’den fazla 140 84,3

Eğitim Alma Şekilleri 87 52,4

İÖ 79 47,6

Not Ortalaması 0-1,99 12 7,2

2-2,99 129 77,7

3-4 25 15,1

Derse devam durumu Yarısından az 8 4,8

Yarı yarıya 12 7,2

Yarısından fazla 69 41,6

Tamamına 77 46,4

Dersi tekrar etme durumu Hiç 19 11,4

Bazen 127 76,5

Her zaman 20 12,0

Dersteki başarı durumu İlk yıl geçtim 93 56,0

Bir kez alttan aldım 52 31,3

İki kez alttan aldım 8 4,8

Hala veremedim 13 7,8

Toplam 166 100

Tablo 1 incelendiğinde, ankete katılan öğrencilerin büyük çoğunluğunun genel not ortalamalarının 2-2,99 aralığında ve maliyet muhasebesi dersini

“bazen” tekrar ettikleri görülmektedir. Ayrıca katılımcıların yarıdan fazlası maliyet muhasebesi dersini ilk yılında geçmiştir. Ankete katılan öğrencilerin çok az kısmının maliyet muhasebesi dersinde devamsızlık yaptığı görülmektedir.

Tablo 2’de görüldüğü üzere öğrencilerin yüzeysel öğrenme eğilimlerinin toplam puanlarının ortalaması 29,75 iken, derin öğrenme eğilimlerinin toplam puanlarının ortalaması 32,36 bulunmuştur. Dolayısıyla, öğrencilerin maliyet muhasebesi dersini derin öğrenmeye daha eğilimli olduğu söylenebilmektedir.

(10)

ÇÖZÜM

MALİ

Tablo 2. Öğrencilerin Öğrenme Yaklaşım Puanları

Öğrenme Yaklaşımları Puan aralığı Ortalama Standart Sapma

Derin öğrenme 10-50 32,36 5,46

Yüzeysel öğrenme 29,75 5,27

Anket verilerinin analizi yapılırken en önemli varsayımlardan bir tanesi, verilerin normal dağılıma sahip olup olmadıklarıdır. Bu açıdan yapılan Levene Testi sonuçlarına göre test edilmek istenen gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı ikili gruplarda Paired Sample t Testi ile analiz edilirken, ikiden fazla olan gruplardaki farklılık Tek Yönlü Anova Testi (One Way Anova) ile yapılmıştır.

Cinsiyet ile derin öğrenme yaklaşımı arasındaki bağımsız örneklem t-testi sonuçları Tablo 3’te gösterilmiştir. Tablo 3 incelendiğinde, erkek öğrencilerin ortalaması 30,8267 ve kadın katılımcıların ortalaması 33,6154 olup kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları ve bu durumun da anlamlı (p=0,001<0,05) olduğu görülmektedir.

Dolayısıyla öğrencilerin cinsiyetleri ile derin öğrenme yaklaşımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

Tablo 3. Öğrencilerin Cinsiyet Değişkenine Göre t Testi Tablosu

Cinsiyetiniz N Ortalama Std. sapma t p

Erkek 75 30,8267 5,14486 3,378 ,001

Kadın 91 33,6154 5,41350

Maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin genel not ortalamaları ile öğrenme yaklaşımları analiz edildiğinde, öğrencilerin derin öğrenme puanları (p=0,014<0,05) ve yüzeysel öğrenme puanları (p=0,019<0,05) ile not ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu belirlenmiştir.

Anlamlı farklılık oluşturan grupların tespiti için Tukey post-hoc test istatistiği kullanılmıştır.

(11)

Tablo 4. Öğrencilerin Not Ortalamaları ile Öğrenme Yaklaşımları Puanlarının Tek Yönlü Varyans Analizi Sonuçları

Öğrenme

Yaklaşımı Not Ortalaması N Ortalama Standart

Sapma F p

Derin Öğrenme 0-1,99 12 30,92 3,18

4,359 0,014

2-2,99 129 31,94 5,65

3-4 25 35,20 4,40

Yüzeysel Öğ-

renme 0-1,99 12 31,75 6,14

4,056 0,019

2-2,99 129 30,05 5,09

3-4 25 5,18 5,18

Derin öğrenme yaklaşımı ile genel not ortalamaları arasında ortaya çıkan farklılığın hangi gruplar arasında oluştuğu Tablo 5’te gösterilmiştir.

Buna göre not ortalaması 3 ve üzeri olan öğrencilerin derin öğrenmeye, not ortalaması 2-2,99 arasında olanlara göre daha eğilimli oldukları belirlenmiştir (p=0,016<0,05). Böylece genel not ortalaması bakımından başarılı öğrencilerin derin öğrenme eğiliminde oldukları ortaya çıkmıştır.

Tablo 5. Derin Öğrenme Yaklaşımı ile Genel Not Ortalamaları Arasındaki Farklılık, Tukey Testi Sonuçları

Ortalama

Fark S.Hata p

0-1,99 2-2,99 -1,02132 1,61481 ,802

3-4 -4,28333 1,87905 ,062

2-2,99 0-1,99 1,02132 1,61481 ,802

3-4 -3,26202 1,16921 ,016

3-4 0-1,99 4,28333 1,87905 ,062

2-2,99 3,26202 1,16921 ,016

Tablo 6 incelendiğinde, maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin dersi tekrar etme durumları ile öğrenme yaklaşımları analiz sonuçları görülmektedir.

Buna göre, öğrencilerin derin öğrenme puanları (p=0,000<0,05) ve yüzeysel öğrenme puanları (p=0,014<0,05) ile dersi tekrar etme durumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır.

(12)

ÇÖZÜM

MALİ

Tablo 6. Öğrencilerin Dersleri Tekrar Etme Durumları ile Öğrenme Yaklaşımları Puanlarının Tek Yönlü Varyans Analizi Sonuçları

Öğrenme

Yaklaşımı N Ortalama Standart

Sapma F p

Derin Öğrenme Hiç 19 29,74 5,70

9,806 0,000

Bazen 127 32,06 5,05

Her zaman 20 36,75 5,56

Yüzeysel Öğ-

renme Hiç 19 32,95 5,84

4,369 0,014

Bazen 127 29,46 4,84

Her zaman 20 28,55 6,45

Anlamlı farklılık oluşturan grupların tespiti için Tukey post-hoc test istatistiği kullanılmıştır. Derin öğrenme yaklaşımına ait sonuçlar Tablo 7’de gösterilmiştir. Tablo 7’e göre dersi her zaman tekrar eden öğrencilerin, dersi hiç ya da bazen tekrar eden öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları belirlenmiştir (p=0,000<0,05; p=0,001<0,05).

Tablo 7. Derin Öğrenme Yaklaşımı ile Dersi Tekrar Etme Durumları Arasındaki Farklılık, Tukey Testi Sonuçları

Ortalama

Fark S.Hata p

Hiç Bazen -2,31828 1,27626 ,167

Her zaman -7,01316 1,66220 ,000

Bazen Hiç 2,31828 1,27626 ,167

Her zaman -4,69488 1,24820 ,001

Her zaman Hiç 7,01316 1,66220 ,000

Bazen 4,69488 1,24820 ,001

Yüzeysel öğrenme yaklaşımı ile dersi tekrar etme durumları arasındaki farklılığın hangi durumlarda olduğunu ölçmek amacıyla da post-hoc analiz olarak Tukey testi yapılmış ve buna ilişkin sonuçlar Tablo 8’de gösterilmiştir.

Buna göre dersi hiç tekrar etmeyen öğrencilerin, dersi her zaman ve bazen tekrar eden öğrencilere göre yüzeysel öğrenmeye eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır (p=0,019<0,05; p=0,024<0,05). Bu sonuçlar derin öğrenme yaklaşımındaki sonuçları da destekler niteliktedir.

(13)

Tablo 8. Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımı ile Dersi Tekrar Etme Durumları Arasındaki Farklılık, Tukey Testi Sonuçları

Ortalama

Fark S.Hata p

Hiç Bazen 3,48280 1,27123 ,019

Her zaman 4,39737 1,65564 ,024

Bazen Hiç -3,48280 1,27123 ,019

Her zaman ,91457 1,24327 ,743

Her zaman Hiç -4,39737 1,65564 ,024

Bazen -,91457 1,24327 ,743

Tablo 9’da maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin bu dersteki başarı durumları ile öğrenme yaklaşımları analiz sonuçları bulunmaktadır. Buna göre öğrencilerin derin öğrenme puanları (p=0,002<0,05) ile bu dersteki başarıları arasında anlamlı bir farklılık bulunurken, yüzeysel öğrenme puanları (p=0,879>0,05) ile öğrencilerin bu dersteki başarıları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.

Tablo 9. Öğrencilerin Maliyet Muhasebesi Dersindeki Başarı Durumları ile Öğrenme Yaklaşımları Puanlarının Tek Yönlü Varyans

Analizi Sonuçları

Öğrenme

Yaklaşımı Başarı Durumu N Ortalama Standart

Sapma F p

Derin Öğrenme İlk yıl geçen 93 33,77 5,18

5,370 0,002 Bir kez alttan alan 52 30,63 5,57

İki kez alttan alan 8 31,50 3,82

Hala veremeyen 13 29,62 5,17

Yüzeysel Öğ-

renme İlk yıl geçen 93 29,78 5,62 0,225 0,879

Bir kez alttan alan 52 29,48 4,66 İki kez alttan alan 8 31,13 6,51

Hala veremeyen 13 29,75 4,64

Derin öğrenme yaklaşımı ve ders başarısına ait Tukey post-hoc test istatistiği sonuçları Tablo 10’da gösterilmiştir. Buna göre dersi ilk yılında geçen öğrencilerin, dersi hala veremeyen ve bir kez alttan alan öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları belirlenmiştir (p=0,041<0,05; p=0,004<0,05).

(14)

ÇÖZÜM

MALİ

Tablo 10. Derin Öğrenme Yaklaşımı ile Dersteki Başarı Durumları Arasındaki Farklılık, Tukey Testi Sonuçları

Ortalama

Fark S.Hata p

İlk yıl geçen

Bir kez alttan alan 3,13958 ,90971 ,004 İki kez alttan alan 2,27419 1,93570 ,644

Hala veremeyen 4,15881 1,55562 ,041

Bir kez alttan alan

İlk yıl geçen -3,13958 ,90971 ,004

İki kez alttan alan -,86538 1,99523 ,973

Hala veremeyen 1,01923 1,62910 ,924

İki kez alttan alan

İlk yıl geçen -2,27419 1,93570 ,644

Bir kez alttan alan ,86538 1,99523 ,973

Hala veremeyen 1,88462 2,36079 ,855

Hala veremeyen İlk yıl geçen -4,15881 1,55562 ,041

Bir kez alttan alan -1,01923 1,62910 ,924 İki kez alttan alan -1,88462 2,36079 ,855

Tablo 11’de maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin bu derse devam durumları ile öğrenme yaklaşımlarının analizleri yer almaktadır. Buna göre, öğrencilerin derin öğrenme puanları (p=0,150>0,05) ve yüzeysel öğrenme puanları (p=0,512>0,05) ile öğrencilerin derse devam durumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.

Tablo 11. Öğrencilerin Derse Devam Durumları ile Öğrenme Yaklaşımları Puanlarının Tek Yönlü Varyans Analizi Sonuçları

Öğrenme

Yaklaşımı Derse Devam

Durumu N Ortalama Standart

Sapma F p

Derin Öğrenme Yarısından az 8 30,50 3,63

1,794 0,150

Yarı yarıya 12 31,58 6,30

Yarısından fazla 69 31,57 5,37

Tamamına 77 33,38 5,47

Yüzeysel Öğ-

renme Yarısından az 8 31,88 6,24 0,770 0,512

Yarı yarıya 12 29,00 4,82

Yarısından fazla 69 30,10 5,28

Tamamına 77 29,34 5,25

(15)

4. SONUÇ

Muhasebe sistemi ilgili taraflara doğru ve güvenilir bilgi sunacak, mesleki açıdan yetkin nitelikli işgücüne sahip olmalıdır. Muhasebe eğitiminden beklenen muhasebe sürecini iyi anlayan, süreçler arasında bağlantı kurabilen, değişikliklere kolaylıkla uyum sağlayabilecek işgücünü yetiştirebilmesidir.

Bu nedenle muhasebe eğitiminde ezberden uzak, sorgulayarak öğrenme eğiliminde olan öğrenciler yetiştirilmesi hedeflenmelidir. Bu kapsamda çalışmada Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Muhasebe Bilgi Sistemleri bölümünde maliyet muhasebesi dersi alan öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada araştırmamıza dahil olan öğrencilerin demografik değişkenler ve cinsiyet, genel not ortalaması, derse devam durumları, dersi tekrar etme sıklıkları ve dersteki başarıları gibi bazı değişkenlerle öğrenme yaklaşımları arasında ilişki olup olmama durumları da analiz edilmiştir.

Çalışmanın analiz sonuçlarına göre araştırmamıza konu olan öğrencilerin maliyet muhasebesi dersindeki yüzeysel öğrenme eğilimlerinin toplam puanlarının ortalamasının 29,75, derin öğrenme eğilimlerinin toplam puanlarının ortalaması 32,36 puanla orta seviyede olduğu tespit edilmiştir.

Böylece maliyet muhasebesi dersini alan öğrencilerin derin öğrenmeye daha eğilimli olduğu söylenebilmektedir. Bu sonuç literatürdeki Davidson, 2002;

Hassall ve Joyce, 2001; Öztürk, 2018 çalışmalarıyla benzerlik göstermiştir.

Öğrenme yaklaşımlarının cinsiyet değişkenine göre analizi sonucunda kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Literatürde yer alan Booth vd., 1999;

İsmail, 2009; Lau ve Lim, 2015; Öztürk, 2018 çalışmaları da çalışmamızla benzer sonuçları elde etmişlerdir.

Öğrencilerin genel not ortalamaları ile maliyet muhasebesi dersi öğrenme yaklaşımlarının analiz sonuçlarına göre genel not ortalamaları yüksek olan öğrencilerin derin öğrenme eğiliminde oldukları ortaya çıkmıştır. Başarı ve derin öğrenme arasında ilişki olduğunu ortaya çıkaran literatürdeki diğer çalışmalar da şöyledir; Byrne vd, 1999; Davidson, 2002; Duff, 2004; Kurnaz, 2019’dur. Benzer şekilde genel not ortalaması düşük öğrencilerin yüzeysel öğrenme eğiliminde olduklarını tespit eden çalışmalar (Booth vd., 1999;

Byrne, 2002; Duff, 2004) da çalışmamız sonuçlarını destekler niteliktedir.

Çalışmamızın bir diğer sonucu ise maliyet muhasebesi dersini dersten sonra tekrar eden öğrencilerin, dersi hiç tekrar etmeyen ya da bazen tekrar eden

(16)

ÇÖZÜM

MALİ

öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli olduklarıdır. Benzer şekilde yapılan analizler sonucunda dersi hiç tekrar etmeyen öğrencilerin, dersi her zaman ve bazen tekrar eden öğrencilere göre yüzeysel öğrenmeye eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır.

Maliyet muhasebesi dersini dersi aldıkları ilk yılında geçen öğrencilerin, dersi hala veremeyen ve bir kez alttan alan öğrencilere göre derin öğrenme yaklaşımına daha eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır. Bu durumda öğrencilerin alttan aldıkları derslere devam mecburiyetleri olmaması nedeniyle derslere ya düzensiz devam etmeleri ya da sadece sınavlara gelmelerinin etkili olduğu söylenebilir. Öğrenciler alttan aldıkları dersi geçme amacında olması nedeniyle yüzeysel öğrenme yaklaşımını tercih etmektedirler.

Öğrenme yaklaşımları ile maliyet muhasebesi dersini alan öğrencilerin derse devam durumlarının analiz sonuçlarında, devam durumları ile öğrenme yaklaşımları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

Muhasebe eğitimi, eğitim hayatı boyunca öğretici tarafından sadece teorik bilgilerin verildiği değil öğrencileri uygulamada karşılaşacakları her türlü duruma hazırlayan bir eğitim olmalıdır. Eğitim hayatında verilen teorik bilgilerin öğrenciler tarafından mesleki yaşamlarında doğru ve yerinde kullanımı etkin bir muhasebe eğitimi yardımıyla olacaktır. Bu konuda öğrencilerin olduğu kadar öğreticilerin de sorumluluğu büyüktür. Bu nedenle muhasebe eğitimi alan öğrencilerin ezberden uzak kalarak derinlemesine öğrenme yaklaşımına teşvik edilmeleri konusunda öğreticilere önemli roller düşmektedir.

KAYNAKÇA

Ayanoğlu, Y., Ciğer, A., Abuhanoğlu, H. ve Aydın, S. (2014). İşletme Alanındaki Lisans ve Önlisans Öğrencilerinin Öğrenme Yaklaşımları Üzerine Bir Araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 77-92.

Ballantine, J. A., Duff, A. ve Larres, P. M. (2008). Accounting and Business Students’ Approaches to Learning: A Longitudinal Study. Journal of Accounting Education, 26(4), 188-201.

Batı, A. H., Tetik, C. ve Gürpınar, E. (2010). Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği Yeni Şeklini Türkçeye Uyarlama ve Geçerlilik Güvenirlilik Çalışması. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 30(5), 1639-1646.

Booth, P., Luckett, P. ve Mladenovic, R. (1999). The Quality of Learning in Accounting Education: The Impact of Approaches to Learning on Academic

(17)

Performance. Accounting Education, 8(4), 277-300.

Byrne, M., Flood, B. ve Willis, P. (2002). The Relationship Between Learning Approaches and Learning Outcomes: A Study of Irish Accounting Students. Accounting Education, 11(1), 27-42.

Byrne, M., Finlayson, O., Flood, B., Lyons, O. ve Willis, P. (2010). A Comparison of The Learning Approaches of Accounting and Science Students At An Irish University, Journal of Further and Higher Education, 34(3), 369- 383.

Davidson, R. A. (2002). Relationship of Study Approach and Exam Performance. Journal of Accounting Education, 20(1), 29-44.

Duff, A. (2004). Understanding Academic Performance and Progression of First-Year Accounting and Business Economics Undergraduates: The Role of Approaches to Learning and Prior Academic Achievement. Accounting Education, 13(4), 409-430.

Hall, M., Ramsay, A. ve Raven, J. (2004). Changing the Learning Environment to Promote Deep Learning Approaches in First-Year Accounting Students. Accounting Education, 13(4), 489-505.

Hassall, T. ve Joyce, J. (2001). Approaches to Learning of Management Accounting Students. Education and Training, 43(3), 145-152.

Ismail, S. (2009). Accounting Student’s Learning Approaches and Impact On Academic Performance, Jurnal Akuntansi dan Keuangan Indonesia, 6(2), 140 -151.

Jackling, B. (2005). Analysis of The Learning Context, Perceptions of The Learning Environment and Approaches to Learning Accounting: A Longitudinal Study. Accounting and Finance, 45, 597-612.

Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Kurnaz, E. (2019). Muhasebe Eğitimi Alan Lisans Öğrencilerinin Öğrenme Yaklaşımları Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları, 12(2), 237-254.

Lau, Y.W. ve Lim, S.Y. (2015). Learning Approaches In Accounting Education: Towards Deep Learning. Management Science Letters, 5, 861-866.

Olpak, Y.Z. ve Korucu, A.T. (2014). Öğrencilerin Ders Çalışma Yaklaşımlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 333-347.

(18)

ÇÖZÜM

MALİ

Öztürk, M. (2018). Muhasebe Eğitimi Alan Öğrencilerin Derin ve Yüzeysel Öğrenme Yaklaşımlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi.

Business&Management Studies: An International Journal, 6(1), 45-63.

Sharma, D. S. (1997). Accounting Students’ Learning Conceptions, Approaches to Learning, and The Influence of the Learning-teaching Context on Approaches to Learning. Accounting Education, 6(2), 125–146.

Tazegül, A. ve Gerekan, B. (2017). Lisans Düzeyinde Muhasebe Dersi Alan Öğrencilerin Ders Çalışma Yaklaşımlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi: TRA2 Bölgesi Üniversitelerinde Bir Uygulama. Electronic Turkish Studies, 12(24), 179-192.

Tugay, O. ve Ömürbek, V. (2014). Meslek Yüksekokullarında Verilen Muhasebe Derslerinin Uygulamada Kullanılma Düzeyi ve Yeterliliği Üzerine Bir Araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(3), 53-74.

Zaif, F. ve Ayanoğlu, Y. (2007). Muhasebe Eğitiminde Kalitenin Arttırılmasında Ders Programlarının Önemi: Türkiye’de Bir İnceleme. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9 (1), 115-136.

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :