Akut Prostatit ile Seyreden Seronegatif Bir Bruselloz Olgusu

(1)

Klimik Dergisi • Cilt 17, Say›:3 • 2004, s:209-210 209

Özet: Türkiyede endemik bir infeksiyon olan bruselloz asemptomatik hastal›ktan farkl› organ ve sistem tutulumlar›na kadar de¤iflen bir klinik yelpazede karfl›m›za ç›kabilir. Bu makalede yüksek atefl ve üriner sistem yak›nmalar› ile baflvuran, serolojik göstergeleri olumsuz olan bir bruselloz ve akut prostatit olgusundan söz edilmektedir

Anahtar Sözcükler: Prostatit, serolojik testler, bruselloz.

Summary: A serongeative case of brucellosis presenting with acute prostatitis. Brucellosis is an endemic disease in Turkey and can be encountered in a wide clinic spectra ranging from asymptomatic to mild disease to involvement of several systems and organs. In this article we present a case, admitted to our clinic with fever and urinary system complaints and diagnosed as prostatitis associated with seronegative brucellosis.

Key Words: Prostatitis, serological examination, brucellosis.

Akut Prostatit ile Seyreden Seronegatif Bir Bruselloz Olgusu

ﬁebnem ﬁenol, Tansu Yamazhan, Deniz Gökengin

Ege Üniversitesi, T›p Fakültesi, ‹nfeksiyon Hastal›klar› ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal›, Bornova-‹zmir

Giriﬂ

Bruselloz, hayvanlardan insanlara do¤rudan ya da dolayl› temas yolu ile bulaflan bir zoonozdur (1,2). Ülkemizde özellik-le ‹zmir ve çevre ilözellik-lerde bruselloz endemik bir hastal›kt›r (3). Hastal›k s›ras›nda meydana gelen bakteriyemi s›ras›nda Bru-cella’lar, birçok organa yerleflebilir. Bunlar aras›nda kas iske-let sistemi, gastrointestinal sistem, santral sinir sistemi ve ge-nitoüriner sistem organlar› bafl s›rada yer al›r (4). Brusellozda genitoüriner sistem komplikasyonlar› %10-20 oran›nda görü-lür ve en s›k epididimoorflit fleklinde karfl›m›za ç›kar. Prostat ise brusellozda genitoüriner sistemin nadir yerleflim bölgele-rinden biridir (1, 5).

Brusellozun tan›s›nda alt›n standard etkenin izolasyonu ol-makla birlikte, serolojik incelemeler, erken tan› koymak ama-c›yla s›kça baflvurulan yöntemlerdir. Özellikle önceden antibi-yotik kullanm›fl hastalarda kültürlerin negatif bulunmas› nede-niyle seroloji, tan›da önemli bir yer tutar (1,6). Ancak brusel-lozlu olgular›n % 1-5’inde antikorlar›n hiç oluflmad›¤› görül-mektedir (7,8). Seronegatif bruselloz olarak adland›r›lan bu tür olgularda tan› koyman›n tek yolu, etkenin izolasyonudur (6,8). Bu makalede, gelifl yak›nmalar› prostat malignitesi düflündü-ren, ancak kan kültüründe B. melitensis üremesi ile tan› konu-lan akut prostatitli bir olgudan söz edilmektedir.

Olgu

Yaklafl›k iki ayd›r her gün yükselen atefl, bafl a¤r›s› ve kilo kayb› yak›nmalar› olan 51 yafl›nda erkek hasta, Ege Üniversitesi T›p Fakültesi Hastanesi acil servisinde görüldü. Son iki ay için-de yaklafl›k 10 kilo kaybetti¤ini ve son bir haftad›r, yukar›daki yak›nmalar›na idrar yaparken s›zlama ve s›k idrara ç›kma yak›n-malar›n›n eklendi¤ini belirtti. Özgeçmiflinde hobi olarak hay-vanc›l›kla ilgilendi¤i ö¤renildi. Hasta bruselloz, tüberküloz ve üriner sistem infeksiyonu ön tan›s› ile ‹nfeksiyon Hastal›klar› ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal› klini¤ine yat›r›ld›.

Yap›lan fizik bak›da ateﬂin 38°C oldu¤u saptand›, karaci-¤er kot kavsinin 2 cm alt›nda ele geliyordu. Dikaraci-¤er sistem bak›-lar› ola¤and›.

Rutin laboratuar incelemelerinde sedimantasyon h›z› 34 mm/saat, lökosit say›s› 11 800/mm3_{bulundu, formülü normal}

s›n›rlardayd›. Kronik hastal›k anemisi olan hastan›n CRP’si 17.3 mg/dl bulundu. Üç kez tekrarlanan rose-Bengal ve stan-dard Wright testleri olumsuzdu; idrar kültüründe üreme olmad›.

Hastan›n, yatt›¤› günden itibaren her gün, akflamlar› yük-selen ve 39°C’yi bulan atefli oldu. Yat›fl›n›n ilk haftas›nda her gün kan kültürü al›nd›. Rektal tuflede prostat›n›n büyümüfl ve PSA de¤erinin 13.35 ng/ml olmas› üzerine Üroloji Anabilim Dal›’ndan istenen konsültasyonda, hastan›n bulgular›n›n pros-tat karsinomu ile uyumlu oldu¤u ve transrektal ultrasonografi (TRUSG) ve biyopsi ile tan› konulabilece¤i belirtildi. Hasta-ya uygulanan TRUSG sonucunda, santral zonda, çok say›da, benign prostat hipertrofisi ile uyumlu nodüller, periferik zon-da ise belirgin heterojenite ve kanlanma art›fl› gözlendi. Pros-tat›n 6 kadran›ndan biyopsi al›nd›. TRUSG iflleminden iki gün sonra; hastan›n yat›fl›n›n ilk haftas›nda al›nan kan kültürlerinin 11. gününde B. melitensis üredi. Hastaya rifampisin 600 mg/gün, doksisiklin 200 mg/gün ile bruselloz tedavisi bafllan-d›. Hasta biyopsinin patoloji sonuçlar› ile de¤erlendirilmek üzere taburcu edildi.

Biyopsi sonucunun prostatta nodüler hiperplazi ve akut prostatit fleklinde olmas› üzerine, hasta Brucella prostatiti olarak de¤erlendirildi ve tedavi protokolüne 1 gr/gün siprof-loksasin eklenerek, tedavinin 6 aya tamamlanmas› planland›. Tedavinin 1. ay› sonunda hastan›n tüm flikayetleri kaybol-mufltu. Tedavinin 1. ve 3. aylar›nda yap›lan serolojik tetkik-lerde olumsuzluk sürüyordu. Tedavi sonunda yap›lan TRUSG kontrolünde prostat›n normal s›n›rlarda oldu¤u sap-tand›. Alt› ay sonunda tedavi kesildi ve hastan›n 1 y›ll›k izle-minde nüks olmad›.

‹rdeleme

Prostatit, brusellozun seyri s›ras›nda çok nadir olarak rast-lanabilen bir tutuluﬂ ﬂeklidir (1). Ülkemizde, brusellozun

(2)

ende-Klimik Dergisi • Cilt 17, Say›:3 210

mik bir hastal›k olmas›na ve özellikle de bölgemizde s›k görül-mesine karfl›n, Brucella prostatitine iliflkin yay›nlar son derece k›s›tl›d›r. Benzer flekilde, dünya literatüründe de bu konuya iliflkin yay›nlar birkaç olgu sunumundan ibarettir (5,9,10).

Brusellozun, birçok farkl› organ tutulufllar› ile seyretmesi ve dolay›s›yla farkl› klinik görünümlerle ortaya ç›kmas›, tan›-da güçlük yaratmaktad›r (6,11). Her ne katan›-dar bakterinin izolas-yonu kesin tan› koydursa da, bakterinin geç ve güç üremesi ne-deniyle kültür sonuçlar›n›n geç al›nmas›, tan›da serolojik yön-temlere s›kça baflvurulmas›n› gerektirmektedir (1,8,9). Daha da önemlisi, özellikle de tipik bir seyir göstermeyen olgular›n, önceden birçok de¤iflik antibiyotik kulland›ktan sonra baflvur-malar›, izolasyonu imkans›z hale getirmekte ve hem tan› güç-lü¤ü yaratmakta hem de uygun tedaviye bafllanmas›n› gecikti-rerek, hastal›¤›n kronikleflmesine veya nükslere zemin haz›rla-maktad›r.

Sunulan olguda, öyküde brusellozu düflündürecek unsurla-r›n bulunmas›na karfl›l›k, serolojik testlerin ›srarla negatif ol-mas›, tan›n›n gecikmesine neden olmufltur. Ayr›ca olguda, prostat hastal›¤›na iliflkin klinik ve laboratuvar bulgular›n›n mevcut olmas›, atefl nedeni olabilecek bir baflka hastal›¤›n, özellikle de prostat malignitesinin göz önüne al›nmas›n› gerek-tirmifltir. Hastan›n en büyük avantaj›, önceden antibiyotik kul-lanmam›fl olmas› ve etkenin kandan izole edilmesidir.

Her ne kadar elde edilen veriler, olguda saptanan akut prostatitin etkeninin B. melitensis oldu¤una iflaret etmekteyse de, prostattan al›nan biyopsi örneklerinin kültürü yap›lmad›-¤›ndan, bu varsay›m› kan›tlamak mümkün olmam›flt›r. Ancak hastada, akut prostatit nedeni olabilecek di¤er mikroorganiz-malar›n bulaflmas›na iliflkin herhangi bir öykünün bulunmama-s›, prostatitin sistemik infeksiyon gelifltikten sonra ortaya ç›k-m›fl olmas› ve tedaviye iyi yan›t al›nmas›, yukar›da sözü edilen varsay›m› destekleyen önemli bulgulard›r.

Brucella’lar, yaflamlar›n› hücre içinde sürdürdüklerinden, brusellozun tedavisinde birkaç ilaç birlikte ve uzun süre kulla-n›lmal›d›r (1). Fokal organ tutuluflu olmadan seyreden brusel-loz olgular›nda standard tedavi rejimi ve bunun kullan›m süre-si konusunda kesüre-sin öneriler bulunmamakla birlikte, fokal or-gan tutulufllar› için böyle bir standard öneri yoktur (9,10). Özellikle prostatit gibi son derece nadir rastlanan organ tutu-lufllar›nda tedavinin nas›l ve ne kadar süre ile olmas› gerekti¤i bilinmemektedir. Kinolonlar›n rifampisin veya rifampisin ve doksiklin ile kombinasyonu çoklu antibiyotikle yap›lan brusel-loz tedavisinde önerilen bir seçenektir (12,13). Sunulan olgu-da, kinolonlar›n prostat dokusuna çok yüksek konsantrasyon-larda ulaflmas› (9,14,15) ve prostatit etkeninin B. melitensis ol-du¤unun kan›tlanmamas›ndan dolay›, tedavi rejimine

siprof-loksasin eklenmifl ve prostatitte tedavi süresi konusunda kesin bir öneri bulunmad›¤›ndan, baflka fokal organ tutulufllar› için önerilen 6 ayl›k sürenin benimsenmesine karar verilmifltir. Hastan›n 1 y›l› aflk›n süredir izleminde nüks gözlenmemifltir.

Bu makalede sunulan olgu, klinik özellikleri ve laboratu-var bulgular› bruselloz ile uyumlu olmayan olgularda öykünün ve kan kültürünün, do¤ru tan›ya ulaﬂmada ne denli önemli ol-du¤unu ortaya koymaktad›r.

Kaynaklar

1. Young EJ Brucellosis: current epidemiology, diagnosis, and manage-ment. Curr Clin Top Infect Dis 1995;15:115-28

2. Colmenero JD, Reguera JM, Cabrera FP, Cisneros JM, Orjuela DL, Fernandez-Crehuet J Serology, clinical manifestations and treat-ment of brucellosis in different age groups. Infection 1990; 18(3): 152-6

3. Tar›m ve Köyiﬂleri Bakanl›¤›. 2002 Y›l› Hayvan Hastal›k ve Zarar-l›lar› ile Mücadele Program›. Ankara: Tar›m ve Köyiﬂleri Bakanl›-¤›, 2002: 9

4. Yamazhan T, Saydam C. ‹ki olgu nedeni ile atipik bruselloz. ‹nfeks Derg 1998; 12(3): 423-5

5. ‹brahim A, Awad R, Shetty SD, Genito-urinary complications of brucellosis. Br J Urol 1998; 61 294-8

6. Young EJ. Serologic diagnosis of human brucellosis: analysis of 214 cases by agglutination tests and review of the literature. Rev In-fect Dis 1991;13(3):359-72

7. Karakartal G, Tekelio¤lu A. Bir seronegatif bruselloz olgusu. ‹nfeks Derg 1987; 1(2-3): 133-5

8. Gatuzzo E, Carillo C, Guerro J. An evaluation of diagnostic met-hods for brucellosis. The value of bone marrow culture. J Infect Dis 1986; 153(1): 122-5

9. Aygen B, Sümerkan B. Prostatitis and hepatitis due to Brucella melitensis. J Infect 1998; 36: 111-2

10. Rosales Leal JL, Tallada Bunuel M, Espejo Maldonado E Acute prostatitis as the 1st symptom of brucellosis. Arch Esp Urol. 2003; 56(5): 527-9

11. Lubani MM, Dudin KI, Sharda DC, Ndhar DS, Araj GF, Hafez HA, al-Saleh QA, Helin I, Salhi MM.A, Multicenter therapeutic study of 1100 children with brucellosis. Pediatr Infect Dis J 1989; 8(2): 75-8 12. Akova M, Gür D, Livermore DM, Kocagöz T, Akal›n HE. In vitro

activities of antibiotics alone and in combinations against Brucella melitensis at neutral and acidic pHs. Antimicrob Agents Chemother 1999; 43(5): 1298-300

13. Akova M, Uzun O, Akalin HE, Hayran M, Unal S, Gur D. Quinolones in treatment of human brucellosis: comparative trial of ofloxacin-rifampin versus doxycycline-rifampin. Antimicrob Agents Chemother 1993; 37(9): 1831-4

14. Fowler JE Jr. Antimicrobial therapy for bacterial and nonbacterial prostatitis. Urology 2002; 60(6, Suppl):24-6

15. Garcia-Rodriguez JA, Garcia Sanchez JE, Trujillano I, Garcia Sanc-hez E, Garcia Garcia MI, Fresnadillo MJ. Susceptibilities of Brucel-la melitensis isoBrucel-lates to clinafloxacin and four other new fluoroquinolones. Antimicrob Agents Chemother 1995; 39(5): 1194-5