Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği Başkanı Türker İnanoğlu:SESAM, Türk filmciliğiyle devlet arasında bir köprü

KÜLTÜR

12 HAZİRAN 1987

_____________________________

SİNEMA

ATİLLA DORSAY

7~- S> ^

W-Sinem a Eseri Sahipleri M eslek Birliği Başkanı Türker

SESAM, Türk filmciliğiyle

devlet arasında bir köprü

DE VLET GEÇ KALM IŞ OLMASIN! — SESAM Başkanı Türker Inanoğlu (solda), sinema yazarımız Atillâ Dorsay'la yaptığı konuşmada, “Devlet neden sonra sinemaya yardım elini uzatmaya karar verdi”

diyor. “Umalım ki, çok geç kalmış olmasın!" (Fotoğraf: LALE FİLOGLU)

“ SESAM, Türk

filmciliğiyle devletin

arasında bir köprü

oluşturmayı amaçlayan

yan - resmi bir

kuruluş. Filmcilerin

telif haklarından

doğan haklarını,

sosyal haklarını

aramak, sinema

camiamızı bir araya

toplamak, devletle

ilişkilerinde tek bir

örgüt olarak ona güç

kazandırmak amacı

güdüyor

Kültür Bakanı Mesut Yılmaz1 m geçen haftalar içinde TV, rad­ yo ve gazetelerde yayımlanan be­ yanatında, Türk sinemasının ge­ leceği üzerine umutlu sözler söy­ lemesi ve yeni yasayla kurulan fonda şimdiden bir milyara ya­ kın bir para toplandığını belirt­ mesi ilgi çekti. Bu olayla aynı günlerde, sinemacılar, bir meslek kuruluşu olarak ciddi biçimde örgütleniyor, SESAM (Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği) kuruluyor ve Beyoğlu’ndaki ye­ ni yerinde (eski Şehir Galerisi) görkemli bir toplantıyla açılıyor­ du. Sinemamıza beklenen, özle­ nen devlet desteği ve yardımı ar­ tık gerçekleşiyor muydu? Fonda biriken para nasıl kullanılacak­ tı? Bu “pasta”dan kimler, ne öl­ çüde, hangi kıstaslara göre yarar­ lanabilecekti?

Bütün bu sorular şimdi sine­ mayla ilgilenen herkesin kafasın­ da... Bizim bu konuda kamuoyu­ na açıklamayı görev bildiğimiz düşüncelerimiz var. Ancak bunu haftaya erteleyerek, şimdilik sîz­ lere bu konularda SESAM Baş­ kanı, sinemacı Türker İnanoğlu ile yaptığımız konuşmayı aktara­

lım. ____________________

“Pasta” nasıl dağılıyor?

— SESAM’ın niteliği, amaçla­ rı nedir, anlatır mısınız bize?

İNANOĞLU — SESAM,

Türk filmciliğiyle devletin arasın­ da bir köprü oluşturmak ama­ cında olan yarı-resmi bir kuru­ luştur. Filmcilerin telif hakların­ dan doğan haklarını, sosyal hak­ larını aramak, sinema camiamı­ zı bir araya toplamak, devletle ilişkilerinde tek bir örgüt olarak ona güç kazandırmak amacı güt­ mektedir.

— Sinema, Video ve Müzik Eserleri Yasası, bir fon oluşturul­ masını öngörüyordu. Bu fon

oluştu. Peki ama, bunun nasıl, ne yönde harcanacağı konusun­ da gerekli hazırlıklar yapıldı mı, yönetmelikler oluşturuldu mu?

İNANOĞLU — Bunun yö­

netmeliği bir hafta önce çıktı. Fon, belli bölümlere ayrıldı. Şöy­ le: Yüzde 40 bir banka aracılığıy­ la verilecek kredilere, yüzde 15 muhtaç sinema ve müzik sanat­ çılarına yapılacak yardımlara, yüzde 15 karşılıksız yardımlara, yüzde 20 Türkiye’nin tarihi, kül­ türel ve tabii zenginliklerinin ta­ nıtılmasına yönelik faaliyetlerde, yüzde 10’u da kanunla verilen görevlerin yürütülmesi için mal ve hizmet alımında kullanılır... Bir Fon Harcama Kurulu kuru­ luyor. Filmcilerin de katılmasıyla bakanlık bünyesinde... Çok il­ ginç bir proje. Sinema veya vide­ oda şansı olmayan bir film (bir belgesel gibi) bu fonun “karşılık­

sız yardım” faslından yaptırıla­

bilecek...

— Peki, bu yönetmelik ve bu Fon Harcama Kurulu sizi tatmin etti mi? Bürokratik bir değerlen­ dirmeyi aşıp sinemacıların ve si­ nema sanatı kaygılarının daha etkin olacağı bir ortam sağlana­ bilecek mi sizce?

İNANOĞLU — Atilla Bey,

kaygılarınızı anlıyorum. Bu' fo­ nun kullanılışı, zamanla yozlaşa­ bilir, başka yollara kanalize edi­ lebilir. Ama ben inanıyorum ki

Mesut Yılmaz’ın döneminde

böyle bir şey olmayacaktır. Sine­ maya çok yakın, sorunlarımızı

bilen, ilgi duyan bir bakan... Ama yarın öbürgün ne olur bi­ lemem...

Sinema genel müdürlüğü

— SESAM olarak dışarda devletin sinemaya yardımı nasıl gerçekleşiyor, bu konuda araştır­ manız oldu mu, bakanlığa bir ra­ por filan verdiniz mi?

İNANOĞLU — Evet, özellik­

le Yunanistan’ı inceledik... Ora­ da sinemaya çok büyük devlet yardımı var, biliyorsunuz... Ora­ da bir komisyonun kabul ettiği Filmlere devlet, çok düşük faizli kredi veriyor. Filmin yüzde 60-65’ini karşılıyor bu kredi... Filmlerin de mutlaka sanat filmi olması koşulu aranmıyor. Halka, iç ve dıştaki seyirciye bir şeyler verebilecek hemen her film bu yardımdan yararlanıyor. Ancak Yunanistan, bu konuda çok iyi örgütlenmiş. Koca bir Sinema Dairesi kurmuşlar. Bizim yasa, sinemayı tek başına kurtaracak güçte değil. Şimdilik bir ilk adım olarak görmek gerekir bunu... İnşallah zaman içinde daha iyi bir örgütlenme sağlanacak... Bu arada, biz, bir sinema genel mü­ dürlüğü kurulmasını önerdik. Devlet Tiyatroları Genel Müdür­ lüğü gibi... Ancak son dönemde fazlasıyla genel müdürlük kurul­ duğu için, bu alanda pek umut yok. Ama biz, genel müdürlük veya başkanlık düzeyinde bir devlet birimi kurulması konu­ sunda ısrarlı olacağız.

— Açılış kokteylinizde anlatıl­ dığına göre, hemen hep muhtaç sanatçılara yardımdan söz edil­ miş. Bu elbette önemli, ancak üretime, sanatsal düzeyi arttır­ maya dönük hemen hiç laf edil­ memiş...

İNANOĞLU — Evet, işin

düygusal yanı daha çok vurgu­ landı. Aslında fonda biriken pa­ rayı büyütmemek gerek. İlk etapta yapılabilecek şeylerin üze­ rinde durmak gerek. Bir iki fil­ mi finanse etmek zaten yeterli değil. Biz daha çok bununla, si­ nemamızın ihtiyaç duyduğu alt­ yapının sağlanmasının yararlı olacağını düşünüyoruz. Stüdyo­ lar, platolar, laboratuvarlar, vb. Önce bu temeli sağlamak istiyo­ ruz.

— Peki, üretim aşamasında kredi, destek başladığı zaman, nasıl kriterler oluşturulacak? Ör­ neğin, arabesk filmler veya çok popüler güldürü oyuncularının filmleri gibi zaten seyirci deste­ ğine sahip ticari filmler de yar­ dım kapsamına mı alınacak?

İNANOĞLU — Bu kriterler

zaman içinde oluşacak. Bir ben­ liği, bir kalitesi olan filmlere ve­ rilmeli bu... Arabesk filmlere el­ bette değil. Ancak fonun veriliş biçimi zaten bizim dışımızda, devletin saptayacağı bir şey... Biz sinemacılar, bu konuda ancak dileklerimizi söyleyebiliriz...

Devlet yardımı

— Peki, fondan sinema salon­ larına yardım diye hiçbir düşün­ ce yok... Oysa sinema salonları­ nın gitgide azalması, var olanla­ rın perişan durumu da sinema­ mızın önemli bir sorunu değil mi?

İNANOĞLU — Öyle tabii...

Türkiye’de 10-11 salonun dışında tüm salonlar özel sektörün elin­ de... Biz, asıl başka bir öneride bulunduk. Yapılan toplu konut projelerinde hep bir sinema sa­ lonu eklenmesini istedik. Türki­ ye’de sinema sektörünü teşvik için başka önlemler de istedik. Sinema salonlarının yapımı ve ıs­ lahı için düşük faizli kredi sağ­ lanmasını, sinema sanayiinin elektrik ücretinden bağışık olma­ sını istedik. Bu, elbette belediye­ lerin de ilgisini gerektiriyor. Be­ lediyelerin sinema salonlarının yıkılmasına engel olmasını iste­ dik. Engel olamasa bile, hiç ol­ mazsa, yeni yapılan binada bir salon açılmasını empoze etmesi­ ni istedik. Bakalım, bunlar ger­ çekleşecek mi? Devlet sinemaya neden sonra yardım elini uzat­ maya karar verdi. Umalım ki, çok geç kalmış olmasın...