N-1
azım ı
İtalyan
dostu
anlatıyor
► N âzım H ikm et’in yakın arkadaşı, İtalyanca çevirm eni, yazar, fem inist, politikacı Joyce Lussu, Açılım
Y ayınlan’nın davetlisi olarak İstanbul’a geldi. Lussu, N âzım H ikm et ile • dostluklannın öyküsünü ve ozanın
yaşam öyküsünün bilinm eyen bir sayfasını araladığı ‘B uluşm a’ adlı kitabını anlattı.
Kültür Servisi - Nâzım Hikmet'in yakın arkadaşı,
İtalyanca çevirmeni, yazar, feminist, politikacı Joycc
Lussu, Açılım Yayınlan’nın
davetlisi olarak İstanbul’a geldi. Lussu, Hayal
Kahve-■ Arkası Sa. 6, Sü. 4'te
Joyce I .ussu edebiyatçı, politikacı; ama en önemlisi, bir şa irin yakın dostu. Nâzım’la çektirdikleri fotoğrafın önünde anılarını anlatan Lussu, Nâzım çevirilerinin büyük ilgi gördüğünü söylüyor. (Fotoğraf: D EVRİM BARAN)
Nâzını’ı Italyan dostu anlatıyor
■ Baftarafı 1. Sayfada
si ’nde dün sabah düzenledi ği basın toplantısında, Nâ zım Hikmet ile dostlukları nın öyküsünü ve ozanın ya- şamöyküsünün bilinmeyen bir sayfasını araladığı 'Bu
luşma’ adlı kitabını anlattı.
Türk dilinin büyük şairi Nâzım Hikmet’in dostu, çe virmeni 83 yaşındaki İtalyan Joyce Lussu, O ’nunla paylaş tığı dünyayı bize anlatmaya geldi. Lussu, Nâzım ile tanış malarını şöyle dile getiriyor:
"İlk karşılaşmam, Stock holm’deki Barış Kongre sin de oldu. IJzun boylu, kumral, yakışıklı bu adam il gimi çekmişti Çevremdekile- re kim olduğunu sorduğum da bana ‘Nasıl tanımazsın, o
dünyanın en büyük şairi Nâ zım Hikmet’ yanıtını verdi
ler. Çok utanmıştım. Hemen, llikmet'in İngilizceye çevril miş bir kitabını bulup bir so lukta okudum. Olağanüstüy dü."
Nâzım Hikmet’in şiirlerini ltalyancaya çevirmeye karar verdiğini anlatan L.ussu, çe viriler sırasında O ’ndan önemli yardım aldığını be lirtti. "Küçük bir masanın
başına oturduk. Bana şiirleri ni açıklamaya başladı. Bu işin
zor olmayacağını anlamıştım, çünkü Nâzım çok iyi bir an latıcıydı." Ozanın şiirlerinde
müzikalitenin çok önemli bir yeri olduğunu söyleyen Lus su, çeviri yaparken İtalyanca ile Türkçe arasında, seslerin uyumu, şiirin müziği açısın dan büyük yakınlıklar gördü ğünü belirtti.
1958-63 yıllan arasında Nâzım’ın pek çok şiirini ltal yancaya kazandıran Joyce Lussu, ozanın yalnızca şiirle rini değil; ülkesini, dostlan- nı, düşmanlannı da tanımak amacıyla pek çok kere gelip gittiği Türkiye’de Nâzım’ın eşi Münevver ile de tanış maktan büyük mutluluk duy duğunu söyledi.
Nâzım Hikmet ile şiir çe virileri dışında uzun tartış malar yaptıklarını anlatan Lussu, “Nâzım, benim çok
önemsediğim Batı kültürünü umursamazdı. Homeros ya da Julius Sezar onu ilgilen dirmiyordu. Kültürel farklı lıklarımız vardı, ama kesişti ğimiz nokta, geleceğe bakış açımızdaydı. Her ikimiz de, daha sağlıklı, modem bir ge lecek kurma düşüncesinde birleşir; faşizmin egemen ol duğu koşullan eleştirirdik”
diye konuştu. Hikmet’in ter
cihlerini halktan, ezilenden yana koyduğunu belirten Lussu, Nâzım’ı ‘gençlerin şa
iri’ olarak tanımladı. Son 30
yıl boyunca italyancadaki şi irlerinin gençler tarafından büyük ilgi gördüğünü anla tan Lussu, akademik çevrele rin Hikmet'e aynı ilgiyi gös termediğini belirtti.İtalya’da bir şiir kitabının on yılda üç bin adet baskı yapmasının
‘başarı’ olarak değerlendiril
diğini söyleyen Joyce Lussu, Hikmet’in kitaplarının yılda 2-3 bin adet satılmasına dik kat çekti. Bugünün İtalyan gençliğinin Nâzım Hikmet’i okuduğunu söyleyen Lussu,
“Sık sık okullara gidiyorum. Çocuklara ‘Nâzım’ı tanıyor
musunuz’ diye sorduğumda ‘evet’ diyorlar. Aynı soruyu
büyük edebiyatçılara, akade misyenlere yönelttiğimde ba na ‘Nâzım Hikmet de kim ?’ yanıtını veriyorlar” diyerek
bu duruma tepki duyduğunu belirtti.
‘Buluşma’ adlı kitabında
N âzım ’ın eşi Münevver ve oğlu Memet’in yurtdışına ka- çınlış öyküsünü anlatan Joy ce Lussu, kaçışa yardım eden kişi olarak böyle bir buluş manın mimarı olmaktan se vinç duyuyordu.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
