Sumak Bitkisinin Yetiştiği Topraklardan İzole Edilen Antagonistik
Streptomisetlerin Antimikrobiyal Potansiyeli
Gülten ÖKMEN1* Aysel UĞUR1
1 Muğla Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Kötekli, MUĞLA
*Sorumlu Yazar Geliş Tarihi : 08 Nisan 2011
[email protected] Kabul Tarihi : 05 Haziran 2011
Özet
Bu çalışmada, Ankara ve Adana’da (Türkiye) sumak bitkisinin yetiştiği değişik toprak örneklerinden izole edilen 44 streptomisetin in vitro koşullarda antimikrobiyal aktiviteleri araştırılmıştır. Bu amaçla, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis ve Stenotrophomonas mal- tophilia türlerine ait çoğul antibiyotik direnci gösteren suşların da dahil olduğu toplam 12 suş kullanılmıştır. İzolatların % 36‘ sı test edilen mikro-organizmalar üzerinde antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Aktif izolatların, % 81’ i Gram pozitif ve % 25’i ise Gram negatif bakteriler üzerinde antibakteriyal aktivite göstermiştir. İzolatların % 69’ ı antikandidal aktivite göstermiştir. 16 izolat S. aureus suşlarının gelişimini değişik oranlarda inhibe etmiştir. Bu izolatlardan 3’nün metisilin dirençli Staphylococcus aureus’a (MRSA) karşı yüksek etkinlikte olduğu belirlenmiştir. İzolatların hiçbiri çoklu antibiyotik dirençli S. maltophilia MU64 üzerinde antibakteriyal aktivite göstermemiştir.
Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal aktivite, Mikroorganizma, Streptomyces.
Antimicrobial Potential of Antagonistic Streptomycetes Isolated from the Soil
of Sumac Grown
Abstract
In this study, the in vitro antimicrobial activity of 44 Streptomycetes isolated from the different soil samples of sumac grown in Ankara and Adana (Turkey) were investigated. For this purpose, total 12 strains including multiple antibiotic resistant Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis and Stenotrophomonas maltophilia were used. 36% of the isolates showed antimicrobial activity against the test microorganisms. 81% and 25% of active isolates showed antibacterial activity on the Gram positive test bacteria and Gram negative test bacteria, respectively. 69% of the isolates showed anticandidal activity. 16 isolates inhibited the growth of S. aureus strains at different rates. It was determined that three of them were high active on methicilline resistant Staphylococcus aureus (MRSA). None of the isolates didn’t show antibacterial activity on multiple antibiotic resistant S. maltophilia MU64.
Keywords: Antimicrobial activity, Microorganism, Streptomyces.
GİRİŞ
Son 50- 60 yıl içinde kullanıma giren antibiyotikler insan yaşamına çok önemli katkı sağlamış, ölümcül pek çok enfeksiyon hastalığının başarıyla tedavisini olanaklı kılmıştır. İnsanlık tarihinin en önemli buluşlarından olan antibiyotikler, uygunsuz ve gereksiz kullanımları sonucu gelişen direnç nedeniyle günümüzde etkilerini önemli oranda kaybetmişlerdir [1].
Stafilokoklar, antibiyotik öncesi dönemde en öldürücü bakterilerden biri olarak tanımlanmıştır. Penisilinin kullanıma girmesi ile sorun olmaktan çıkmaya başladığı düşünülmüşse de, üç yıl sonra penisilinaz üreten suşlar ortaya çıkmıştır. 1960’lara gelindiğinde ise betalaktamaz üreten dolayısıyla metisiline dirençli suşları (MRSA) bildirilmeye başlanmıştır. Son yıllarda ise, hastane kaynaklı S. aureus türüne ait bakterilerde vankomisine dirençli kökenler bildirilmektedir. Günümüzde artık bu dirençli suşların sadece hastane etkeni değil, toplumsal kökenli olması ayrıca çok ciddi önem taşımaktadır [2-4].
Stenotrophomonas maltophilia doğada ve hastane ortamında yaygın olarak bulunan fırsatçı bir patojendir. Özellikle hastanede ve sıklıkla yoğun bakım ünitelerinde yatan immün yetmezliği olan hastalarda giderek artan sıklıkta nozokomiyal infeksiyon etkeni olarak karşımıza çıkmaktadır [5-7]. Bu bakterinin nozokomiyal patojen olarak önemi son yıllarda giderek artmıştır [7,8]. S. maltophilia beta-laktamaz, aminoglikozid asetil transferaz ve eritromisini inaktive eden enzimleri ve eflüks pompaları kodlayan genleri nedeniyle birçok antibiyotiğe dirençlidir. Bu nedenle tedavide birçok direnç sorunuyla karşılaşılmaktadır. S. maltophilia günümüzde tedavide kullanılan karbapenemler dahil pek çok geniş spektrumlu antibiyotiğe direnç gösterebilmektedir [9].
Antimikrobiyallerin kullanımı arttıkça bakteriyal patojenler tarafından ortaya konan direnç mekanizmaları daha da artmış ve karmaşık bir hal almıştır. Çoğul antibiyotiklere dirençli bakterilere karşı kullanılan antibiyotiklerin gün geçtikçe etkisini yitirmesinin en önemli mekanizması bakterilerin salgıladığı β-laktamaz enzimleridir. Dirençli patojenlerde ki artış, yeni
hastalıkların gelişimi, kullanılan bileşiklerin toksisitesindeki artış nedeniyle kesinlikle yeni mikrobiyal metabolitlere ve farklı stratejilere ihtiyaç duyulmaktadır [10,11].
Streptomycetes, Actinomycetales takımının Gram pozitif, aerob üyeleridir [12]. Doğal habitatları topraktır [13] ancak farklı çevrelerden de izole edilebilirler, bunlar farklı toprak çeşitleri, bitki materyalleri, sular ve deniz sedimentleridir [14,15]. Streptomisetlerin en önemli özelliği sekonder metabolit üretebilme yeteneğidir [16]. Bunlar arasında en önemlileri antibiyotikler, enzimler [17] ve pigmentlerdir [18]. Bilinen antibiyotiklerin birçoğu streptomisetler tarafından üretilmektedir [19].
Streptomycetes için en yaygın habitat topraktır. Nitekim aktif bileşik üretimi açısından değerlendirmek üzere değişik toprak örneklerinden izole edilen bu grup bakterilerde tarama çalışmaları devam etmektedir. Şu ana kadar sumak bitkisinin yetiştiği toprakların mikroflorası bu açıdan değerlendirilmemiştir. Bu çalışmada, ülkemizde sumak bitkisinin geliştiği bazı toprak örneklerinde biyoaktif bileşik üretmek suretiyle antibiyotik üretimi için potansiyel olabilecek streptomisetlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL ve YÖNTEM
Toprak örneklerinin alınması ve Streptomiset izolasyonu Nisan 2008- Eylül 2008 tarihleri arasında Adana ve Ankara’da sumak bitkisinin yetiştirildiği alanların topraklarından örnekler temin edilmiş ve aseptik koşullarda laboratuvara getirilmiştir. Toprak örnekleri CaCO3 (10:1 w/w) ile karıştırılarak 37 °C ‘de 4 gün inkübe edilmiştir. Ringer solution’u kullanılarak örnekler dilüe edilerek 45 °C ‘de 16 saat su banyosunda inkübe edilmiştir. Dilüsyonlardan actinomycete isolation agar (AIA) besiyerine inokülasyonlar yapılmıştır. Plaklar 28 °C ‘de 7 gün inkübasyona bırakılmıştır. Tipik streptomiset kolonileri yeast extract-malt extract agar (ISP2) besiyerine alınmıştır. Elde edilen saf kültürlerin spor süspansiyonları antimikrobiyal etkinlikleri belirleninceye kadar % 10 gliserol içinde (v/v) -20 °C ‘de muhafaza edilmiştir.
Suş Direnç özellikleri
S. aureus MU38 P, AK, DA, CN, ME, TEC, TE, OX,
S. aureus MU 44 P, AK, CN, KF, ME, TE, OX, DA S. epidermidis MU 30 P, AK, DA, CN, OX, TEC, TE S. maltophilia MU 99 ve S. maltophilia MU64 MEZ, TIM, CAZ, FEP, CRO, CTX, KF, IPM, P, AK, TOB, NET, CN, TE, NOR, C, SXT, TVA, AM, PRL, ATM,SAM, AMC
Çizelge 1. S. aureus MU38, MU40 ve S. maltophilia MU64’ ün antibiyotik direnç özellikleri.
P: Penisilin (10 U), AK: Amikasin (30mcg), DA: Klindamisin (2mcg), CN: Gentamisin (10mcg), KF: Sefalotin (30mcg), ME: Metisilin (5mcg), TE: Tetrasiklin (30mcg), OX: Oksasilin (1mcg), TEC: Teikoplanin (30mcg). MEZ: Mezlosilin (75mcg), TIM: Ticarsilin+klavulanik asit (75+10mcg), CAZ: Seftazidim (30mcg), FEP: Sefepim (30mcg), CRO: Seftriakson (30mcg), CTX: Sefotaksim (30 mcg), IPM: Imipenem (10mcg), TOB: Tobramisin (10mcg), NET: Netilmisin (30mcg), NOR: Norfloksasin (10mcg), C: Kloramfenikol (30mcg), TVA: Trovafloksasin (10mcg), AM: Ampisilin (10mcg), PRL: Piperasilin (100mcg), ATM: Aztreonam (30mcg), SAM: Sulbaktam+Ampisillin (10+10mcg), AMC: Amoksisillin+Klavulanik asit (20+10mcg), CIP: Siprofloksasin (5mcg), SXT: Trimetoprim-sulfametoksazol (1.25+23.75mcg).
Test mikroorganizmaları
Çalışmada izolatların antimikrobiyal aktivitesini belirlemek amacı ile 6 Gram pozitif (Bacillus subtilis ATCC 6633, Staphylococcus epidermidis MU30, S. aureus MU38, S. aureus MU44, S. aureus ATCC 25923, Micrococcus luteus NRRL B-4375), 5 Gram negatif (Stenotrophomonas maltophila MU64, S. maltophila MU 99, Pseudomonas aureginosa ATCC 27853, P. fluorescens MU 87, Escherichia coli ATCC 35218) ve 1 maya (Candida albicans ATCC 10239) olmak üzere toplam 12 mikroorganizma kullanılmıştır. Bu mikroorganizmalardan S. maltophila (MU64, MU 99) çoklu antibiyotik direncine sahiptir. S. aureus MU38 ile MU40 ise metisiline dirençlidir (MRSA).
Antimikrobiyal aktivitenin belirlenmesi
Balanced sensitivity medium (BSM) besiyeri içeren plaklar hazırlanmış ve streptomiset izolatları tek çizgi yöntemi ile petri plağının merkezine çizgi şeklinde inoküle edilmiştir. 28ºC’ de 4 günlük inkübasyondan sonra 90°’lik bir açıda test organizmaları ile streptomiset suşlarına doğru tek çizgi ekim yapılmıştır. İnkübasyon süresi sonucunda oluşan inhibisyon zonları mm olarak ölçülmüştür [20].
BULGULAR
Çalışmada 12 adet toprak örneğinden toplam 44 streptomiset izole edilmiştir. Bu izolatların antimikrobiyal aktiviteleri BSM besiyeri kullanılarak belirlenmiştir. Bu amaçla 5’i çoğul antibiyotik dirençli bakteri olmak üzere 12 test mikroorganizması kullanılmıştır. Test bakterilerinin direnç profilleri Çizelge 1’de verilmiştir. İzolatların bu mikroorganizmalar üzerindeki inhibisyon zonlarına ait veriler Çizelge 2’ de sunulmuştur.
Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde; 16 izolatın değişik test mikroorganizmaları üzerinde inhibisyon etkisi gösterdiği, geri kalan 28 izolatın ise hiçbir test mikroorganizması üzerinde etki göstermediği saptanmıştır. Çalışmada en yüksek etkiyi Streptomyces SS3, M. luteus üzerinde 30 mm zon çapı ile göstermiştir. Bu izolat, S. aureus MU38 (MRSA) üzerinde çok yüksek olmasa da inhibisyon etkisi göstermiştir.
SS25 izolatı ise 6 farklı test organizması üzerinde etkili olmuştur, bunlardan C. albicans ATCC 10239 (25mm), B. subtilis ATCC 6633 (22mm) ve M. luteus NRRL B-4375 (25mm) üzerinde görülen aktivite ise önemli düzeydedir (Çizelge 2). B. subtilis ATCC 6633 üzerinde 7 streptomiset izolatı antimikrobiyal etki göstermiştir. Bunlardan en yüksek aktivite (22mm) SS25 izolatına aittir. Streptomiset izolatlarının %25’ i C. albicans ATCC 10239 suşu üzerinde antifungal aktivite göstermiştir. En yüksek antikandidal aktivite (25mm) SS25 izolatı tarafından gerçekleştirilmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ
Mikroorganizmaların direnç mekanizmalarından bir veya birkaçını kullanarak antimikrobiyallere giderek artan direnç kazanmaları sonucu [10,11] arayışlar yeni antibiyotikler üzerine yoğunlaşmıştır. Bilinen antibiyotiklerin %50’sinden fazlası Aktinomisetler tarafından üretilmektedir bu nedenle çalışmalar da Streptomisetler üzerinde yoğunlaşmıştır [19].
Bu çalışmada, yurdumuzun iki farklı bölgesinde sumak bitkisinin yetiştiği topraklardan Streptomyces cinsine ait bakterilerin izole edilerek antibiyotik üretme potansiyeline sahip olabilecek izolatların daha ileri çalışmalarda kullanılmak üzere belirlenmesi amaçlanmıştır.
İzolatlar Test Mikroorganizmaları B. subtilis ATCC 6633 S. epidermidis MU30 S. aureus MU38 S. aureus MU44 S. aureus ATCC 25923 M. luteus NRRL B-4375 S. maltophilia MU 64 S. maltophila MU99 E. coli ATCC 35218 P. aureginosa ATCC 27853 P. fluorescens MU87 C. albicans ATCC 10239 İnhibisyon zonu (mm) SS1 - - - 2 -SS2 - - - -SS3 - - 7 7 4 30 - - - 4 SS4 - - - -SS5 - - - -SS6 - - - -SS7 5 25 25 25 - 15 - - - 8 - -SS8 - - - -SS9 - - - -SS10 - 10 14 11 - 14 - - - 5 SS11 8 - - 15 - - - 5 SS12 - - - -SS13 - - - -SS14 - - - -SS15 - - - -SS16 - 15 20 - - 5 - - - 17 SS17 2 - - - -SS18 - - - -SS19 - - - -SS20 - - - -SS21 - - - -SS22 - - - - - - - SS23 - - - -SS24 - - - -SS25 22 16 15 12 - 25 - - - 25 SS26 - - - -SS27 - - - 2 SS28 12 14 14 10 - 13 - - - 7 - 12 SS29 8 10 10 - - 25 - - - 8 SS30 - - - -SS31 - - - -SS32 - - - 7 SS33 - 15 14 14 - - - -SS34 - - - -SS35 - - - -SS36 - - - -SS37 - - - -SS38 - 13 12 - 10 20 - - - 10 SS39 - - - -SS40 - - - -SS41 - - - -SS42 - - - -SS43 7 - - - - 3 - - - -SS44 2 - - - - 7 2 - - - - 3
Çizelge 2. Streptomyces izolatlarının antimikrobiyal aktiviteleri.
Çoğul antibiyotik dirençli Staphylococcus aureus suşları (MU38 ve MU44) üzerinde toplamda 10 streptomiset izolatı (SS3, SS7, SS10, SS11, SS16, SS25, SS28, SS29, SS33 ve SS38) antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Özellikle SS7’ nin antagonistik aktivitesi (25mm) dikkate değerdir. Bundan başka, SS28 izolatı test edilen çoklu antibiyotik dirençli stafilokoklar da dahil olmak üzere çoğu Gram pozitif bakteriyi değişik oranlarda inhibe etmiştir. Üç farklı S. aureus suşu üzerinde (ATCC 25923, MU38 ve MU44) sadece SS3 izolatı etki göstermiştir. Diğer aktivitesi olan izolatların çoğu S. aureus MU38 ve MU44 üzerinde etkili olurken yalnızca tek bir suş üzerine etki gösterenlerde olmuştur. S. epidermidis MU30 üzerinde ise 8 streptomiset izolatı antimikrobiyal aktivite göstermiştir. SS7 izolatı S. epidermidis MU30, S. aureus MU38 ve MU44 suşları üzerine aynı etkiyi (25mm) göstermiştir.
S. aureus, hastane infeksiyonunun [21] yanı sıra, gıda bozulması, osteomiyelit, endokarditis, toksik şok sendromununun da önemli bir etkenidir [22-25]. Metisiline dirençli S. aureus’ lar (MRSA) hastane infeksiyonlarından sorumlu ve dünyanın her yerinde görülen mikroorganizmalardan biridir [26-28]. Son yıllarda antibiyotiklere çoklu dirençli stafilokokal infeksiyonlar alarm vermekte [29-32] ve dünya çapında, bu organizmalar durdurulamaz öldürücü olma yolunda ilerlemektedir [33].
Denizci [34] yaptığı çalışmada, izolatların %36’ının test mikroorganizmalarına karşı aktif olduğunu saptamıştır. Bu çalışmada da benzer bir şekilde tüm izolatların %36’sı aktivite göstermiştir. Oskay ve arkadaşları [35] yaptıkları çalışmada, aktif streptomiset izolatlarının %16’ında Gram pozitif bakterilere, %6’ında Gram negatif bakterilere karşı
antibakteriyal aktivite saptamışlardır. Bu çalışmada ise Gram pozitif bakterilere karşı izolatlar aktivite gösterirken, Gram negatif bakterilere karşı bu etki birkaç izolatta görülmüştür.
Gram negatif test bakterileri üzerinde izolatların inhibisyon etkileri yok denecek kadar azdır. SS28 ve SS7 izolatları P. aureginosa ATCC 27853, SS1 ise P. fluorescens MU 87 üzerinde etki göstermiştir ancak her iki izolatın da antimikrobiyal aktivitesi çok düşüktür. Çoklu antibiyotik direnci gösteren S. maltophila MU 64 ve MU 99 türüne ait 2 suş üzerine bir izolat dışında hiçbir izolat etki göstermemiştir. E. coli ATCC 35218 üzerinde hiçbir izolatın antimikrobiyal etkisi görülmemiştir. Sahin ve Ugur [36] yaptıkları çalışmada benzer bir şekilde streptomiset izolatlarının %45.9’ unun antibakteriyal aktivite gösterdiğini, en düşük aktivitenin ise Gram negatif bakterilere karşı olduğunu bildirmişlerdir.
Rizk ve arkadaşlarına [37] göre, kırmızı pigmentli Streptomiset izolatlarının geniş çapta antifungal aktiviteye sahip olduğunu rapor edilmiştir. Kathiresan ve arkadaşları [38] ise izolatların %12.5’nun antifungal aktiviteye sahip olduğunu bildirmişlerdir. Bu çalışma da ise benzer bir şekilde antifungal aktivite gösteren izolatların oranı % 25‘ dir. Bu çalışmada, izole edilen 44 streptomiset antimikrobiyal metabolit üretme etkinliği açısından araştırılmıştır. İzolatlardan Streptomyces sp.SS7, metisiline dirençli S. aureus test bakterileri üzerindeki aktivitesi Streptomyces sp. SS25, C. albicans üzerindeki aktivitesi nedeniyle ümit vaat edicidir ve ileri araştırmalarda kullanılabilir.
KAYNAKLAR
[1] Öztürk R, 2008. Akılcı antibiyotik kullanımı ve ülkemizde antimikrobik maddelere direnç sorunu. Toplumdan edinilmiş enfeksiyonlara pratik yaklaşımlar. I.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, Sempozyum Dizisi, No (61): 1-16, 7-8 Şubat 2008, İstanbul.
[2] Cohen ML, 1992. Epidemiology of drug resistance: implications for a post antimicrobial era. Science, 257:1050-1055.
[3] Norrby SR, 1995. Emerging antibiotic resistance in Gram positive bacteria: return to the pre-antibiotic era? HKMJ, 1 (2):129-135.
[4] Tenover FC, Hugles JM., 1996. The challenges of emerging infectious diseases development and spread of multiply resistant bacterial pathogens. JAMA, 275:300-304.
[5] Van Couwenberghe CJ, Farver TB, Cohen SH., 1997. Risk factors associated with isolation of Stenotrophomonas (Xanthomonas) maltophilia in clinical specimens. Infect Control Hosp Epidemiol, 18:316-21.
[6] Denton M, Kerr KG., 1998. Microbiological and clinical aspects of infection associated with Stenotrophomonas maltophilia. Clinical Microbiology Reviews, 11:57–80. [7] Çaylan, R, 2004. S. maltophilia infeksiyonları. VI.
Antimikrobik Kemoterapi Günleri Sunu Kitabı, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti. No:132, İstanbul.
[8] Koneman EW, Allen SD, Janda WM, Schreckenberger PC, Winn WC., 1997. Color Atlas of Diagnostic Microbiology. Vol. 4, pp. 253-320. JB Lippincott Co, Philadelphia.
[9] Valdezate S, Vindel A, Loza E, Baquero F, Cantón R., 2001. Antimicrobial susceptibilities of unique S. maltophilia clinical strains. Antimicrob Agents Chemother, 45:1581-4.
[10] Zahner H, Drautz H, Fiedler HP, Grote R, Keller- Schierleinu Konig WA, Zeeck A., 1988. Ways to new metabolites from actinomycetes. In: Biology of Actinomycetes (ed. Okami Y, Beppu T, Ogawara H), Vol. 88, Japan Scientific Societies Press, Japan.
[11] Demain AL, 1998. Microbial natural products: alive and well in 1998. Nat Biotechnol, 16:3-4
[12] Stackebrandt, E, Rainey, FA, Ward-Rainey NL., 1997. Proposal for a new hierarchic classification system, Actinobacteria classis nov. Int J Syst Bacteriol, 47:479-491.
[13] Orsaria L, Paoletti L, Gramajo HC., 1998. Characterization of stationary- phase proteins in Streptomyces coelicolor A3(2). FEMS Microbiology Letters, 162:275-281. [14] Goodfellow M and Williams ST., 1983. Ecology of
Actinomycetes. Annals of Review of Microbiology, 37:189-216.
[15] Katz L, and Donadio S., 1995. Macrolides. In: Genetic and Biochemistry of Antibiotic Production (ed. Vining LC, Stuttard C), Biotechnology series, Vol.28, pp. 385– 420. Butterworth-Heinemann, Boston.
[16] Vining LC, 1992. Secondary metabolism, inventive evolution and biochemical diversity- a review. Gene, 115:135-140.
[17] Demain A and Fang A., 1995. Emerging concepts of secondary metabolism in Actinomycete. Actinomycetology, 9:98-117.
[18] Korn-Wendisch F, Kutzner HJ., 1992. The family Streptomycetaceae. In: The prokaryotes (ed. Balows A, Truper HG, Dworkin M, Harder W, Schleifer KH), Vol.2, pp. 921-995. Springer-Verlag, New York.
[19] Miyadoh S., 1993. Research on antibiotic screening in Japan over the last decade: a producing microorganisms approach. Actinomycetologica, 7:100-106.
[20] Küster E and Williams ST., 1964. Selection of media for isolation of Streptomycetes. Nature, 22:928-929.
[21] Madigan MT, Martinko JM, Parker J., 1997. Antibiotics: isolation and characterization. In: Brock Biology of Microorganisms, Vol. 8, pp. 440-442. Prentice-Hall International Inc, New Jersey.
[22] Halem M, Trent J, Green J, Kerdel F., 2006. Community -acquired methicillin resistant Staphylococcus aureus skin infection. Semin Cutan Med Surg, 25:68-71. [23] Willett HP., 1992. Staphylococcus. In: Zinsser
Microbiology (ed. Joklik WK, Willett HP, Amos DB, Wilfert CM), Vol. 20, pp. 401-416. Norwalk CT, Appleton and Lange, USA.
[24] Todd JK, 1998. Toxic shock syndrome. Clinical Microbioogy Reviews, 1:432–446
[25] Hajjeh RA, Reingold A, Weil A et al., 1999. Toxic shock syndrome in the United States: surveillance update, 1979–1996. Emerging Infectious Diseases, 5:807–810. [26] Rubin RJ, Harrington CA, Poon A et al., 1999. The
economic impact of Staphylococcus infection in New York City hospitals. Emerging Infectious Diseases, 5:9– 17.
[27] Gould IM, 2005. The clinical significance of methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Journal of Hospital Infection, 61:277–282.
[28] Wenzel RP, 2004. The antibiotic pipeline- challenges, costs, and values. New England Journal of Medicine, 35:523–526.
[29] Beović B, 2006. The issue of antimicrobial resistance in human medicine. International Journal of Food Microbiology, 112 (3):280–287.
[30] Lyon BR, Skurray R., 1987. Antimicrobial resistance of Staphylococcus aureus: genetic basis. Microbiological Reviews, 51:88–134.
[31] Al-Masaudi SB, Day MJ, Russell AD., 1991. Antimicrobial resistance and gene transfer in Staphylococcus aureus. Journal of Applied Bacteriology, 70:270–290.
[32] Kloos WE, Bannerman TL., 1995. Staphylococcus and Micrococcus. In: Manual of Clinical Microbiology (ed. Murray PR, Baron EJ, Pfaller MA, Tenover FC, Yolken RH), Vol. 6, pp. 282-298. ASM Press, USA.
[33] Hiramatsu K, Hanaki H, Ino T et al., 1997. Methicillin- resistant Staphylococcus aureus clinical strain with reduced vancomycin susceptibility. The Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 40:135–136.
[34] Denizci AA, 1996. Ege ve Doğu Karadeniz bölgesi topraklarından izole edilen aktinomisetlerden antibakteriyal antibiyotiklerin aranması ve üretimi üzerine bir araştırma (Doktora), Ege Üniversitesi, İzmir. [35] Oskay M, Tamer AÜ, ve Azeri C., 2004. Antibacterial
activity of some Actinomycetes isolated from farming soils of Turkey. African J Biotechnology, 3 (9):441-446. [36] Sahin N, Ugur A., 2003. Investigation of the antimicrobial
activity of some Streptomyces isolates. Turk J Biol, 27:79-84.
[37] Rizk M, Tahany AR and Metwally H., 2007. Screening of antagonistic activity in different Streptomyces species against some pathogenic microorganisms. Journal of Biological Sciences, 7 (8):1418-1423.
[38] Kathiresan KR, Balagurunathan and Selvam MM., 2005. Fungicidal activity of marine Actinomycetes against phytopathogenic fungi. India J Biotechnol, 4:271-276.
