• Sonuç bulunamadı

"Galatasaray" ın tarihçesi

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share ""Galatasaray" ın tarihçesi"

Copied!
1
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

T r

-" G a la ta s a ra y

Galatasaray!, İkinci Beyazıt tarafından ku­ rulmuştur. Buna göre hemen hemen 470 yıllık bir mazisi vardır. Saray ve Enderun ananelerine göre burada Gülbaba adh evliyadan bir zat gö­ mülü idi. Bir gece hükümdarın rüyasına girerek bu yerde bir mektep yapmasmı bildirmiş ve İkinci Beyazit te bu manevî işaret üzerine bir ca­ mi ile her biri ikişer yüz kişi alacak üç koğuş, her koğuşta bir hamam ve zabit dairesi ile mut­ faktan mürekkep olmak üzere Galatasarayının ilk binasını yaptırmıştır.

Buranın âmiri olan (Başağa) veya (Galata- sarayı ağası) Topkapı sarayında saray kethüda­ ları veya onların bir derece aşağısında olan ve

(köşebaşı) denilen eski ve emektarlar arasından seçilerek tayin olunurdu. Üç koğuşun her birinde derece derece (Oda kethüdası), (Odabaşı),

(Kuşçubaşı), (Hamamcıbaşı), (Başeski) adlı âmir ve zabitleri vardı. Galatasarayında, (Yeni saray) diye amlan Topkapı sarayında hizmet görmeğe namzet olan Acemiler tahsil ve terbiye görerek yetişirlerdi. Burada bulunan acemilerle âmirlerinin hizmetlerine bakmak üzere aynca çamaşırcı, saka, tellak, şerbetçi, et hammah, ka­ pıcı, baltacı, kilerci, ekmekçi gibi müteferrik hiz­ metliler vardı. Bunlardan maada beş hoca, bir kâtip, bir imam ve bir de tabip bulunuyordu.

Yeni saray hizmetine ve Enderuna münasip kimseler yetiştirmek için Galatasaraymdan ma­ ada, Edim e sarayı ile A t meydanındaki meşhur İbrahim paşa sarayı da vardı. Lâkin bunla­ rın içinde en itibarh olan Galatasaray! idi. Bura­ da vasati olarak yedi sekiz sene kalıp tahsil ve terbiye gören acemilerin mühim bir kısmı Ende- runun büyük ve küçük oda koğuşlarına ve bazan

'ın tarihçesi

müstesna olarak daha yüksek odalara alınırlar, yeni saray hizmetine lâyık görülmiyenler ise (kapıkulu) süvarisi olurlardı. Gerek Galatasa- rayına alınacaklar ve gerekse buradan muhtelif hizmetlere çıkacakların bütün muameleleri biz­ zat padişahlara arzolunur ve onların müsaade­ siyle ifa edilirdi. Burada bulunan müteferrik hizmetliler ise zamanı gelince Yeniçeri ocağına verilirlerdi.

Galatasarayına alınacak acemiler, devşirme veya esirler arasından seçilirdi. Lâkin bunun şartlan vardı. Mümkün olduğu kadar memleke­ tinin eşraf ve kişizade çocuklarından gösterişli ve yakışıklı dirayetli ve zeki olanlardan ve kü­ çük yaşta bulunanlardan seçilirlerdi. Galatasa­ ray'ında muayyen müddet kahp tahsil ve terbiye görerek Türk-lslâm kültür ve ananesiyle yetiş­ tikten sonra sarayın pek mutemet bir adamı ve bazan bizzat hükümdar tarafından seçilip Top- kapı sarayına alınırlar, orada Enderunda tahsil ve terbiyelerini ilerletip devletin en büyük me­ muriyetlerine namzet olarak yetiştirilirlerdi. Enderun, asırlar boyunca Osmanlı devlet adam­ larının biricik mahreci olmuş, sayısız sadrâzam­ lar, Derya kaptanları, Yeniçeri ağalan, eyalet valileri buradan çıkmışlardır.

On yedinci yüzyıldaki Yeniçeri ve Sipahi iş­ yardan esnasında bunların da bazı serkeşlikleri görüldiğinden 1675 senesinde müsteitleri Topkapı sarayına alınıp diğerleri süvari bölük­ lerine verilmek suretiyle Edim e ve İbrahim pa­ şa sarayı ile beraber Galatasarayı da Dördüncü Mehmet tarafından kapatıldı ve medreseye tah­ vil olunup bir de müderris tayin olundu.

Mithat SERTOĞLU

Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi

Referanslar

Benzer Belgeler

Kaydedilen TL ışıma eğrisi kullanılarak düşük sıcaklık (157 oC) ve yüksek sıcaklık (278 oC) pikleri için pik şiddetlerinin ilk yükselmeye başladığı bölgede

Şemseddin Bey ile merhume Makbule Hanım'ın gelini, Ergin, Arsan, Köseoğlu, Gedik, Salihoğlu, ölçmen, Erdeniz,. Arık ve Azer - Çizen ailelerinin teyzesi, Danişmend ve

Belirtmek istediğim şu: Batı- lılar çoğu zaman cahillikle ce­ surluğu eş anlamda benimsedik­ leri için, değer yargılarında ve ileriye dönük tahminlerinde

Systemic CS medication in ISSHL and BP pa- tients with HT did not alter the antihypertensive doses, however, diabetic patients needed antidiabetic drug alteration.. Therefore,

kan ‘Sürekli Bir ilkbahar’ birkaç şairi içermektedir; bunlar Ara- gon, N azım Hikm et, Mayakovski, N eruda, Yahya Kemal, Kara- caoğlan ve Fuzuli’dir?. Zaten

halde gerek zirâatin hali iptidaideki tarzını ve âlâtını ıslah ve tepdil , gerek mezrûatın tenevviîle daha nâfi , daha bereketli şeylerin tercih ve

Yalnızca amitriptilin zehirlenmesi nedeni ile başvuran 51 zehirlenme vakası yaş, cinsiyet, zehirlenme nedeni, başvuru semptomları, izlemde çıkan semptomlar,

Örneğin, taǾrif (belirleme) edâtı olan lâm’ı ele alalım. Lâm edâtının tek başına hiçbir anlam ve işlevi yoktur; anlam ve işlevi terkiple ortaya çıkar. Lâm,