Vet. Bil.Derg. (2007),23,3-4;85-90
VET
ERiNER HE
KiML iK EGiTiMiNDE ALTERNATiF SEçiM; PROBLEME
DAYAlıÖGRE
TiM
Şu le OSMANAGAOGLU'@
Alternativc Choosing Probl em Based Learnin gIn Vete ri na ry Education
Özet: Tüm dünyadaveterinerhekimliğieğitimindeProblemeDayalı Öğretim(PDÖ) giderekartanoranda ilgi görmektedir. PDÖ medikal eğiti m müfredatındadünyada ilk olarak KuzeyAmerika'da1950'liyı llarınbaşlarındauygulanmayabaşl am ı ştır.Son zamanlarda veteriner hekimliğ ifakülteleri deyabenzer müfredat modelleriniya da PDÖ'yükendiözgünmüfredatla rın ıniçindeuygulamı şla rdır.Bu makalede
PDÖ'nünneold uğ u ,veterinerhekimliği eğitimindegittikçeartan oranda kullanma nedenlerini, avantaj vedezavantajlarıileöğretmeve öğre n m eyak la şı ml a rındakizorlamalarınçerçevesideğerlendi ril mişti r.
Anaht arKeli m eler: ProblemeDayalıÖğretim ,VeterinerHekimliğiEğitim i
Summ ary:All overtheworld,intheveterinarymedicine,Problem Based Leaming (PBL), for the first time implemented usedinmedical
education at thebeginningyearsof1950in NorthAmerica.In the last years facult iesof veterinary medicine, implemented sam e educati onaldatallsrevolutionsorPBLintheirtraining.In thisarticle , itis aimedto teli whatis PBL, the reason ofusingitincreasingly inveterinarymedicine education,advantages and disadvantagesof it andin addition,the frameof usingforce in approaching toleaming and teaching.
KeyWord s : ProblemBasedLearning ,Veterinary MedicineEducation Giri ş
Üniversitelerin öncelikli görevi öğrenci lere tanımlanmış miktarda bilgiyi aktarmaksa,konferans, derskitabı, hatırlamaya dayalıtestyöntemleriyeterli olabilir.Ancak bilgininhızlageliştiğigünümüzdekişinin
bilgisini geliştirebilme yeteneğini ya ş a m boy u sürdürmesi gerekmektedir. Günümüzde her şeyi
bilmek yerine nasıl yapacağını bilmek önem kazanmıştır,
Bu nedenle öğrenmede daha aktif olma ve
öğrenmeye"kişisel yönetilme"özelliği kazandırılması
gerekliğiva rd ı r(Anon,2007).
Öğrenmebilinen anlamda ilk defaonyedinci ve yirminciyüzyıllararasındagerçekleştirilmiştir. Erken
Tablo1 Pedagojive andragojiilkeleri
Pedagoji
pedagojik çalışmalar doğrudan küçük çocuklarda okuma, yazma ve matematik gibi basit konularda
düzenlenmiştir. 1920yılanakadaryetişkin eğitimine dair bir çalışma yapılmamış olup; bu konuda ilk sistematik çalışma Amerika BirleşikDevletlerinde (ABD)yap ı lm ı ştı r."Andragoji" terimikapsamlı şekilde yeti ş ki n öğrenimini tanımlamakta, "Pedagoj i" ise andragojinin karşıtı olarak çocuk eğitiminde kullanılmaktadır. Geleneksel pedagojik eğitime bakıldığındaöğrencilerin eğitimciyebağımlı olduğu, andragojik eğitimdeise öğrencilerin özgür olduğu
görülmektedir(Glicken,2004).
Pedagojik ve Andragojik eğitimin arasındaki farkl ı l ı k l a r Tablo 1'deki gibidir (Glicken, 2004). Dicle'ye(2001) göregelişenteknoloji ile büyük
Andragoji Kavrama(Öğrenme)
Deneyim
Hazırl ık(hazırolma)
Süre
Öğrenmeyönelimi
Öğrencilerin beklentileri ile ilgili sosyopsikolojik durum Planlama
Bağımlı
Değerlendirilmemiş Biyolojikgelişme Gecikmeli
Konu merkezli Yetkili ! Rekabetçi Öğ retmen tarafınd an
Kendi kendineöğrenme
Önemli kaynak
Görevebağlı (ihtiyaca yönelik)
Hazır
Problem merkezli
Ortak ! Destekleyici
Ortaklaşa!kendikontrolünde iOndokuzMayısÜniversitesi Veterine rFakültesi,VeıerinerHekiml i ğ iTarihi veDeonıoloj iAnabilimDalı.Samsun
OSMANAliAOliıu
ivme kazanan tıp alanındatoplumun iyi saghk hizmeti almabeklentisi,mesleki kuruluşları n sürOklediglsivil örgütlenmelersayesi ndetan ı mla nan çaöoaş. saglıkh
insanve toplumtanımları, eQitimalanı nda~renme kavramıile ilgili yenigörüşlerlebuluşmuş, biryandan daha etkin sağlıkhizmeti üretilmesi düşünülurkenöte ya nd a n çaQ ın değişen dinami k le ri ni n farkın da olabilecekbirinsanyetiştirilmesi olanaQıtasarianmıştır. Bu tasa rım içinde sorgu layan, düşü nen. tartışa n, değiştiren,sorunçözebilen,liderlikyapabilen birinsan yetişmesi hed efibulu nmaktad ır. Günümüzdeeğitim veöqreomeileilgilibu anlamdaki enönemligelişme,
eğitimbilimciBloom tarafındantanımlanantaksonom i ol m uştur. Bloo m, öğrenmenin değişik bileşenl eri oldugunuvebubileşenerinbelirli basamaklar halinde öğre n me süreçleri nde yer alması gerektiğin i
anlatmaktadır.Bubileşenler arasındamer ak etme k,
gereksin im duymak,motiva syon ,sorgulama.kuşku duyma,araştırma. deneme,uyarlamavepekişürme
yeralır. Bubileşenlervarolduğundaöğrenmenintam veyararlıolabileceği vurgulanır.Diğertaraftan bilgiye
ulaşmanın ve öğrenmenin dört önemli ba samağ ı bulunmaktadır.Öncetemel kavram la redinilir. bunu analizetmeve sentezlemebecerisiizler. Enönemli basam akisebilgininfarkl ıbir amaçlakullanılmas ı ya da değe rlendi ril mesidi r. Bu evreterin öğrenme
süreçlerinde bir arada ancakfarklıdozlardayaşanması önemli dir.Birbaşka tan ı m la biröğrenmesüreci nde heraşamadabu dört unsur yeralmalı ancak süreci n
başında temel kavramların edinilmesi daha yoğun
olarak yeralı rken, süreci n sonlarına doğru bilginin değe rlendiri lmesi evresi öne çıkarılmal ı dır.
Globalleşenbirdünyavebilgiçağnun yaşandıgı günümüzdebilgiye eski yöntemlerleulaşılmasıyeterli olamamaktadı r. Bu nedenle eğitimbilimcil er çeşitli egitim yaklaşımları qeliştirmişlerdir. Bunlardan biride problemden ortayaçıkantartışmalaraveöğrenmeye od a k l a nmış bir egitim sis te m i olan PDÖ dür.
POÖ Nedir?
PDÖ genellikleöğretmeve öğrenmedeki farklı
yaklaşımları n çeşitlerinin tümünü anlatmak için kullanılır.Özelbir eğitim met odunutanımlamamakla
birlikteöğrencilerinprobleml eri çözerkenaktif olarak öğ ren me işl emin i tanımlar (Summerlee, 1997 ). PDÖsağlıkalanı eğilimindegeçtiğimiz yüzyılın önemli gelişmele rindendir. Bu öğrenme yöntemi
dünyan ı n bir çok ülkesinde tıp, veterinerhekimlik,
hemşirelik,mühendislik,hukuk.mimarlıkve dileğitimi gibi farklı alanlarda ku llanıl maktad ır (Anon, 2007).
PDÖ dünyada medika leğitim müfredaundailk ola rak 19 50'li yılla rda uy g ula nm aya başlanmış arkasından 1960'11 yılla rda yine ABD'de Brown,
McMaster,New Mexico,ve Hollanda da Maaslrick Ünive rsitesiile devametmiştir(Summerlee.1997).
1997yılında 100 medikaloku lun kısmen ya da tamamenPDÖ'yCı müfredaUarına aldığıgörülmektedir.
86
Bazı fakültelerin ise PDÖ'yü klasik mü fred at ile kombinebirşekilde kullanırken bazılarınınise klasik eğitimleparalelkullandığıgÖfÜlmektedir.Bazıveteriner
fakült eleriise varolanmüfredatıniçine PDÖ'yüdeğişik
derec elerde almıştır (Bauer ve ark., 1996).
PDÖ;yaşamınkarşılaşılansorunlarını tanımak, bunların farkında olmak,bu sorunların nedenlerini
anlamak,sorunları çözmek veolası sorunları önceden
engelle mekdüşüncesindenyola çıkaraköğrenmenin tam ve yeterliol ması amacını taşıyanbir
y
öntemdir
.
Bu nedenle birproblemden yolaçıkılmasıveproblemin çözülmeaşamasındaihtiyaç duyulan temel bilginin öOre nme hedefi yaparak öğ re ne n tarafından akti fbiçim dearaşt ırı lma s ı öngörülm üştür. Gerçek amaç ise belli bir kanun çözülmesideğilsözkonusu problem aracı lığı ile problem çözmeçabası içinde sorgulama, araştı rma, tartışma . gibibecerilerin edinilmesidir. Bu bir başka tanrmla ile öğre n meyi öğrenme eylemi olara ktanımlanabilir(Anon,2007 ).PDÖ'deöğrenci öğrenmede eğiticidendahaçoksoru mludur(Bauer
ve ark.,1996). .
PDÖ,öğrenmededörtmodemanlayışlantemel alır(Dolmansveark., 2005);
1.Yapılandırma
2.KendiniYönlendirme 3.OrtakÇalışma 4.Bilginin yerleştirilmesi
Anlaml ı öğ re n m e; Anlamlı öğre n m eanlayarak
öğrenmedir.Anlamlı öğrenmenin sağlanması do{ıru
yapı la ndırma, uygun zihi nsel modelle r veya bilg i birikiminin kazanımlarındanbaşlar. Birsonrakiadım
iseöğrenmeninproblem çözmede uygunkullanımıdır (Micheal.2004).
POÖ'nünAvantajları
Öğırencilerinöğrenmesine yardımeder;Insanlar
anali z yapa rak ve problem çözerek daha etkili öqrenlr ter.Klinikproblemlereilişkinmateryaliniçeriği
öğrenci performansıiçinhazırlanmışklinikşartlarından iyidi r ve Öğrencinin geçerli klinik tıp çalışmalarında niç in geni ş tern et tıp bilgi sin e ihtiyacı old uğ u n u anlamasına yardı mcıolur (Anon,2005 ;Ano n,2007;
Dolman sveark.,2005 L.
PDÖfarklı bakı ş açısı sağlar;PDÖöğrenci lere döne m boyuncaklinik ve grupolurumlarım keşfetme
şansıver ir.Bu da~rencileripsikolojik ve sosyolojik
açıd a n hasta sa hib i ile yüz yüz e geldiğinde ve
hayvanlarınpsikolojiksorunlarını algı lamakonusunda
cesaretlendirir (Anan ,2005;Anan .2007 ;Bauer ve erk., 1996; Dolmansve ark.,2005 ).
PDÖ eğlencelid ir; PDÖ hem fakülte hem de öğrencile r iç in ilginç ve eğlenceli ol abi lir. PDÖ öğ renciye gerçekyaşamdaka rş tlaşatıileceçl çeşitli
"clcrinı'rHekimlikEğiliminde...
destekleyici grup lariçindeverilir.Öğrenmeeğlenceli bir şekilde oluştu rulur ve ayn ı zamanda öOrenme
alışkanlıOI pekiştirilir(Ana n,2005;Anan. 2007;Bauer
ve ark.,1996;Dolmans veark" 2005).
PDÖ problem çözme beceris in i öOreti r; Klinik probl em lerl e yüz yüze ge le n öğren cile r kli ni k
muha keme becerisi ile destekleni r. PDÖ üçüncü ve dördüncüyıllarveklinikpratikte önemliolan problem çözme becerisinin gelişmesine yardı mcı olur. PDÖ aktif ve öOrenci merkezli biryöntemdir.ÖOrencileryer
aldıkları ke ndi PDÖ grupla rıiçinde birinciderecede öğren melerind en sorum lud ur, Bir PDÖ grubu 5-6
ö{ırendve bir yönlendiriciden oluşu r.Yönlendineiter
fakültedepratisyen veyaveteriner hekim olarak tam
zamanlı çanşantartave eOitim kuru mundaki veteriner hek im olmayanla rda n seçile b ili r. Grup. birin ci sömeslrdehafta 1-2saat 10 olurum olmak üzere ve ikinci yarıyılda en fazla 13 oturum yapar. PDÖ yöntemindeçalışmaözelhazırlanmışvakalaryoluyla
yapılır.Yönlendiridier rehberve antrenördüröQretmen veya kaynak deQild ir.Her ne kadar yönlendirlcintn ke nd ine özgü stili olsa da başl ı ca görevi öOrenci
merkezliöOrenme yive grup içinde düşünmeyi teşvik etmektir,(Ano n, 2005;Anon. 2007; Ba uer ve ark"
1996;Dolmansveark.. 2005)
PDÖ de ilk günden karş ıla ş ıl a n "olqular" öğrencinin gerçek bir sorunla baş başa olduğunu.
gereksinim duyacaOI bir bilgiyi öqrenme kdurumda
olduğuhissetmesini saqlar.Ö{ırenci.probleminmerak
uyandrncryapısındanyaralanarakiçsel birmotivasyon
kazan ırve kendiniyönlendlrerekö{ırenme sürecine
(self-dhectedleaming)girer.PDÖöOrencininyoğun bilgikayn ağ ı kullanmasın ın gerekti rirve fak ülte ve
öğrencilerarasındameslekiişbirliğiniarttım (Ano n, 2005; Anon ,2007;Bauer ve ark" 1996; Dolma ns ve ark.• 2005).
PDÖ'n ü n Dezavantajları
PDÖ öğrenmesistemindekompleks biryapıya sahiptir . Bu ne den le de uygulama aşaması nda sorunlarınçıkmaması mümk ün deOildir.Senaryoda
oluşturulanproblemler her zamanö{ırenciyiö{ırenme
anlamında uyarmayabilir. Örneğin. bazen çok iyi
hazırlanmı şsonu bellivebasitproblemlerö{ırencinin
aktifolarak bilgiyiaraştınnas ı nıengelleyebilir,Gerçek olmayan kaQ ıtüzerindeki problemlerde ö{ırencinin
bilgi birikimini oluşturmasını engeller (Dolmans ve ark.•2005).
Öğretim elemanlarının PDÖ için zaman ve emek harca maları gerekmektedir(Bauer ve ark.• 1996). Kl a sik eğiti m vere n Veteri ne r Hek iml i ğ i Fakültelerinde en fazla 140 kişiyebir öğretimüyesi
düşecek şekilde hazırlanmış geniş sını flarvarken.
PDÖ'de en az 5 öqrenciye 1öğretimüyesi düşecek şekildeoluşturulmuşküçük gruplarvardır(Bauer ve
87
ark.•1996).PDÖ'debaskınvepasif yönlendinciterde sorunlardan biridir.Baskıneğiticilergrup içindeilişkinin kesilmesine güvensizliQi ve öqrencl devamsızhk
oranınınartmasınanedenolarakgruptaanlaşmazlığın artması na ve tansiyonun yükselmesine neden olur.
Bunun ters ine pasif ve sessiz yönlendiricinin
öğretmemeyi denememesi de öğrenme sürecini engeller(Dolmansve ark.,2005).
VeterinerHekimliğ i Eğiti mindePOÖ
Klasik ve PDÖ eğitimi alan iki ayrı öğrenci
arasındafarka baklldlOındaise;
Klasike{Jitimalan veterinerhekimliQiöQrencisinin birdönemdebirbiriyle çokaz ilişkili 5 dersaldlQ ı ve
öğrencinin çalışkan olmas ına rağmenne öQrendiği
hak kında bir bilg isinin olamadtğr. çünkü onun
öğretmenin ona ne, ne zama n, nasıl ve niç in
öğr e nmesi gerektiğini söylediği bir "öğre t me n
merkezli" eQitim sistemi içindedir. Bu öğrencinin çalışkan,dersleritakip eden ve iyinottutanbirö{ırenci olduQu vesınavlaraiyiçalıştığıhaldeamasınavlardan
kısa bir süre sonra öğrendiklerinden çoğunu unutmaktadır(Bushby,1999).
DiOer taraftan PDÖ sistemindeeğitimalandiğer
bir veteriner hekimli Qiöğrencisininher birkonunun klinik vakalarla ilişkilendirilerekbirleştirilmişgeniş disiplinlerarasıtek dersalmaktadır.Bu öQrend gerçek dünyadaki veteri ner hek imin soru nları ile ilgili çalışmakta olup; öğrencini n ne çahşacaqma.
kaynakları nas ıl kullanacağı ve nasıl ÖQreneceğine kararverdiOi-öğrencimerkezli"bir eQitimsisteminde olduOu belirtilmektedir.Bir veterinerfakült esiöğrencisi olarakbecerilerinigeliştiren,problemleriiyi çözümleyen vekendineihtiyacıolan bilgileri bulabilen,öğrendiklerini
anlayan,hatırlayanve uygulayabilen kişidir(Bushby, 1999).
"Konu Esaslı" eqitimde öOrencinin sınavlarını geçmesi için kı s a yoldan ezberlediği bilgi leri düşOnmeden hatırlaması veya cevabını bilmediQi soru ların cevapları nı tahmin edebilmesi gerekir. Smavlara çalışırken anlamak için çok az veyahiç zamanharcamaı.Buö{ırendninöQrenmeyeyaklaşımı herşeyi kapsayangeleneksel eOitim sisteminin bir ürünüdü r(Bushby,1999).
PDÖ eğitimialan öğrenciise ne öğrendiğ ini an lar. Öğre nci gerçek ha st a da asla tahmin
yapamayacağının ayrımınavarmakta ve tahmin yerine soru ları na cevap bulm a becerisini kazanm akl ave anlamadan ezbe rlemenin mana sız old u ğ u n u kavramaktadır. Öğrenci çalıştığını anlamayı ve onu gerçekyaşamdakullanmayıe{Jitimininilkamacıolarak
belirlemektedir.EOitimalanındaPDö klasikdidaktik eğitimdenönemli derecede farklıdır. Sınıf olarak 6 -7kişilikve biryürütücünuntoplandıOıtoplantı odası
OSMANACAO C LU
öqrenmesini amac ı nayönelikhaz r rtanrmşgenellikle
bir klinikolgudur.Her zaman öörencnerolgu ile ilgili yeni bilg il er el d e ederler (B ushby, 19 9 9 ).
PDÖ'deö{ırencilerö{ırenmekbirinci derecede sorumlud ur. Fakülte ise e{ıitimin pla nlamasından, problemterin seçimde n vegelişti rilmesin de n , PDÖ gruptartışmaları n ı nkolaylaştırılmas ı ndan, ö{ırencinin
bilgi edinmes ineyardımcı olunmasındanveö{ırenci sınavları vegelişimindensorumludur.
PDÖ'nün felsefesind e başl ı ca 7 amaçvard ı r: 1. Kendini Yönlen d ir er ek Ö{ırenme Süreci 2. Bilim Dalları Aras ında Bilginin Ku llan ılması 3. Sosyal Ilişki Becerisi
4. Iletişi m Becerlsl:
5. KlinikJTeknikBeceri :Bir veterinerfakültesi ö{ı rencisi ni n ihtiyaç du ya blleceği her türlü teknik beceriye sahip olmalıdı r.
6. Çözürnle yici Be cer i: Ö{ıre nc i sorunla kerşıteşnqmda:problemibeliı1emeli,uygun hipotezierin
geliştirilmeli ve önem sırası na göre sıralamalı, bu hipotezlerin testplanlarını geliştirebilmeli,her birplanı yürütebilmeli, sonuçları de{ıerlendirebilmeli, uygun
çalışmalaryapabilmelidir.
7. Profe sy onell er Davra n ı şlar: Öğrenci le r profe syoneldavranışla rı nı veteriner hekimli{ıi eti{ıine dayal ı olara k ol uşt u rm a lı d ı r (Bushby, 1999).
Bushby'a (1999) göre,PDÖeğiümdekl de{ıişiklik
do{ıru bir modeldir
ve
eğitim siste mi nde başka bir metot daha bulunmamaktad ır. Bu ye n ı met otlarkullanılarak farkl ı amaçlaraulaşmayı hedefleyen yeni bire{ıitim felsefe sidir.PDÖ e{ıiliminde hem fakülte hem deöğrencilerinbeklenti vesorumlulukları farkl ıdır. Klasik eğilim siste mi yaklaşımı ba{ı ı ml ı öğrenmeye
yönelikiken,PDÖba{ıımsız öğrencileriçinhazrdanrruş bir sistemdir .PDÖ,e{ıitim sistemi için dehem dikey
hem de disiplinler aras ı bütü nleşme için doğru bir örnektir.E{ıitim sistemi içinde PDO ilebirlikte gerçek birdikeybütünleşmevardır. Sırayla her bir kon unun ö{ıretilmesindenseherbir konunun uygun bölümlerinin
gerçek veyauyartanmışhastaproblemlerikapsamında öğrenilmesi tercih edilme ktedi r.Ögrenciilkyıllarında anatomi yi anatom i ola rak öğre n m e z ve anatomi
egitiminin fizyol oj i e{ı itimi n i n öncesinde gelmesi
zorunluluiuğu yok tur.PDÖ'de öğrenci elinde kiözel
probleml eilgili anatemi.fizyoloji,patoloji vediğerbilim dallarını öğ re n i r. Örneğin bir topal kö p e ğ l n
muayenesindedizinanatomisi. eklemfonksiyonları n ın fizyolojisi,bozukluğunpatolojisi,patolojininradyografık muayenesininyapılması , yırtılmışligamentlerincerrahi
uygulamalarıöğretilir. Ö{ırenciPDÖeğitimdeanatomiyi
ve fizyoloji yine zama nöğrenir? Öğrenci anatomiyi vefızyolojiyitüm4yılboyuncahazırlanmışsenaıyolar
BS
ya da gerçekvakalarda öğrenir.
Bunlara ekolarak her birvakanın içindetemel
konulardadikey bütünleşme, kendikendineöğrenme becerıst. iletişim kurabilme, problem çözebilma ve grup içinde çalışabilme vardır. Öğre nciler bu becerileriniilk dersgünündenitibarengelişti rirlerve
eğitim süresi boyunca geliştirmeye devam ederle r (Bushby, 1999).
PDÖ eğitiminin der sleri disiplinler arasıdır.
Anatom i ve fizyoloji ders leri ayrı değildir. Dersler ge n işlir öğre nci d e n özel vakanın içinde vücut sistem le ri, disi plinler ve türl er arasında bilgilerini bOtünl e ştiri lmes i isteni r (Bu shb y, 1999) . Tablo2'dePDÖiçinörnekbirsenaryoverilmiştir (Sumrnenee. 1997).
Hasta sahibi,Avu stra lya çoban köpeğini arka bacaklarında ilerleyen bir güçsüzlü k şikflyeti ile muayeneyegetirmiştir.Köpek yürümeyebaşlad ığında hiçbir sorun yokken 30 metre yürüdü kte n sonra yürüm ed e güçlük son rası nda titreme ve koll aps şekillenmekted ir.Birkaç dakika sonra hasta dikşekilde oturma kta ve sahibine doğru hoplayarak hareket etmektedir.
PDÖ medikal fak ül tele rde çeşitli şe killerd e uygulanmaktadı r; ya eğitim sisteminin tümü PDÖ sistemiiçindedir ya da klasike{ıitim sistem inin içinde bir bölüm ola rak uygulanmaktadır. Bu iki duruma örnek vermek gerekirse:ColaradoEyalet Üniversitesi VeterinerFakültesindekliniksınıflardanönce 3.yılda
gerçekolgulardaba{ııms ız çalı şm a olanağısağlamak ve problem çözm e ye t e n e ğ i gelişti rmek için
uygulanmaktadır (B a u er ve ar k., 1996).
Mi s si s sippi Eyalet Üniversite si Veterine r
Fakültesi'nd e PDÖ e{jitimi 2 bölüme ayrılm ıştır. i. bölüm;PDÖ öğrenme formatının yürütüldüğO esas bölüm dür. Öğrencile r her dönem PDÖ e{jitim sistemindeki temel dersle re kayıt yaptırırve klinik
bilimlerd e(laboratuvarçalışmaları)dersler ilekişisel
gelişim dersleri yıla yayılmıştır. PDÖ ders le rinde ça lışma yaklaşık 6·7 kişilik küçük grup la r halinde
yapıl ır. Yür ütülen va kala r özellikle araştırma ve ça lı ş maya yönelikolarak hazırl a nm ı ştır. He r grup fakülteyürütücüsününgözetimi altında haftal ık3 kez toplanı rla r. Grubun ana amacı öğrenilen konuların öğrenci leri n belinediQi yeterli derinlikte kivakalarla
tartışılmasıdır.Öğrenilenkonularıhervaka içinçalışma
başl ıkların ı getirir (Bushby,1999).
Klinik sena ıyoların içeriği ö{ırenilecek konular disiplinlerarası bir biçimde hazırlanır. PDÖ'de ilk iki dönem bo yunca vakala rda sist emlerin özelli kle anatemi ve fizyopatolojilerininönemivurgulanır. 3. Dönemin başlarında (ilk yılın Ocak ayı ) vakalar, normalde ikinci sınıfveya genelmürredatta küçük
\'~Ic ti n...rIldd mlik [litimind...
Tablo2 Öğrenmeye ilişkinörnek probleminaçıklaması
Disiplinler
Anatom i (bak nörolojil
Klinik Gen etlk Im m uno lojl Nörol oj l Farm akolojl Flzy o loj l Parazitoloj l Patoloj i Öğrenilen
Konul
ar
Annemn ezalmabecerisi NOroloj ik muayeneyöntemleri Yürümemuay ene si
rensno
n
test ininönemi veprotokolü Myaestheni a Gravis içinay ı rı cıtesuerlrka bağlıgeneliktopa ıl ıkla r
Epizoolikgüçsüzlük,egsersizdenşekillenengüçs Ozlükayıncıtanısı topeuıktannvedisfaj ilerinklinikgelişimi
Otoso ma! ressesrtkahtı m la r
Antikor üreti md eTveB hücrelerinin görev leri
Antijen ·antikoretkileşimmekantaması
Salya üreti mive sesinkontrolü Hareketin sarabeller kontrolü
Alt ve üst motor sinirlerinyapısıve görevleri
Re flek s zincirininfonksiyooelanatomisi
Nör ejenikalropl
ANSve PNS lerin sınırsel geçiş leri
Antikolines teraz çalışmasınınmekanizması
Edrofonium ve fridostkmin Botullsmtok sini
Orga ni k fosfor ve carbamale zehirienmesi
eK m rolüveyüksel işininanlamı
Nörom usk ülerbağlantıl a rın fızyoloj isı Kusmayakarşıregurg itasyo'nun süreci
xortnceteroıdıerveteracö uuennfıZr,0IOjikrolleri
Steroldsağall ı m ın muzu nsüre lietki eri
Kene paralizieri(Dermacen lorvariabHs ) Konj enitalMyaestentagravis
Myaestenia gravls'in patoge nezi
Megaesophagu s
sını flarda okutulan farrnakolojlde. mikrob iyoloj ide,
parazitolojidevediQerdisiplinlerdeverilendetayları
içerir. Beklenen,ö~rencilerin 3.,4.,ve 5.döneml er
boyunca vakalardakitümkonula rı detaylıbir biçimde
araştırmas ı dır.
IL. Böl ümde e~i1im esas olarak klinik veya
seç me li d ir. Ö~rencil e r 12 ay aşaqtdaki klinik
rotasyondan geçmek zorundad ırlar. Halk Sa~lı~ I,
Küçük hayvan ce rrahisi.Küçük hayvandahiliyesi,
Küçükhayvan çoka~lrhastalar içinbakımıacil servis,
Eczane, Hayvan Besleme,Çift tırnakh hekimli~i ve
cerrahisi,Radyoloji,Labora tuvartar.Anesteziy oloji.
Bu rotasyonl ar 2 hafta ile 6 hafta arasında de~işir (Bushby, 1999 ).
Avrupa Veterin er E~itim Kurumaları Birli~in i n
(EAEVE) 1999yılında yapmışoIduQu
-at
.
yydaE~itimProgram ınınPlanlanması"sempozyumunda veteriner
hekimli~i e~iti m müfredat ın ın veteriner hekimıi~i
eğitiminin di~eryönlerindenayrı düşünmeninmümkün
olmadığtm vemüfredatlçeriqlnlnçeşitli kariyer veiş
bulmaseçenekleriyle profesyonelçalışma alanlarında yakın ilişki olması gerekti~ivurgulanmıştır.PDÖ'nün
müfredat ta kullanılma s ın ı n sempo zyum boyu nca
di~erkonularda oldu~ u gibi üzerind e düşü nülmü ş
öğrenmemetodu nun genelde öğrenciliksonrasında
kend i ken dine öğre n menin ya şa m boy u öğrenme
89
şeklinedönüşmesineolanaksa~layaca~ı ve özelde
de farkl ı alanla rd aki bilg iler in birbirle ri ara sınd a
kullanılmasına yardımcı olacağı kanaatinevarılmıştı r
(Anon,1999).
Sonuç
Veteriner Hekim li~i eğitimi için 1980'Iiyılları n
sonundaABD'deyapılanbirbilimselaraştı rmada21.
yüzyıl veterine r heki m ti ~i eğitim inde öqrencifere:
konuşmave yazmadailetişimbecerislnln.dünyadaki
kültür ve insanlarl abütünleşme anlayışını n, biyoloji
bilim ler ininiçeri Qi ve prensiplerinin kavranmas ını ,
veteriner hekimli~i bilminin bitgisini, bilimsel ve
profesyoneldavranışlardakitemelunsurları,problem
çözm e ve eleştirsel düşünme beceris ini, bilimsel
araştumave yöntemdetecrübekazan ılmasını,bilginin
bulunmas ı , kullanılması ve yönetilmesi beceri sinin.
yaşamboyu öQrenme isteği ve becerisinin.insanlık
için sorumlulukalma,işyönetebilmebecerisinin,insan
ve hayvanlar için şefkat ve ya şama sayg ı, ki ş isel
dürüs tlük ve yük se k etik stand artl a rd a olma
özellikle rini n verilme si gerekli~i be l irt i lmi ş tir
(Summe rlee, 1997). Hiç ku ş kusuz ki 21. yüzyılın veterinerhekimleri içinbu standartlar kaçı nılmazdır.
Bu özelliklerinkazanılmasıkonubaşlıklıklasik e9itimde
mümkünolmamaktadı r. Yukardabelirtilen özellikler
OSMANAGAOöLU
Dünyada,PDO'yeilişkinklasik veterinerhekimli~i
eğ it imi mürredatı içinde yapı la n de~ işj kl iklile ri n
sonuçla rı: PDÖ'
n
ü
n
doğru uyguland ığı takdir deöğrenmeyimotiveettiği, bilgiyihatırlamayeteneğini,
antayarakkavramayı, kliniknurhakerneyeteneğini ,
bir konuüzerindetartışabilmeyigeliştirdiğiveayrıca
kütüphanekullanımını ,iletişim,halksağlığı,rutin klinik becerisi ve laboratuararaştı rmaları gibi beceril eri
te ş vik ettiği görül m ü ştür (Sum merle e, 19 97),
Özetle PDÖ veterinerhekimliğialanında öğretme veöğrenmeiçin yenibiryaklaşımdır.Bugenişamaçları bi rl e ştirir, öğre nciye kendi kendin e öğrenme sorumıulu~unuverir veeğitimsistemiiçeriğinelegerçek ve disiplinler arası bütünleşmeyi sağ l a r (Bushby,
1999 ).
Küreselleşen dünyamızda bilim selgelişmeleri
tak ip etmenin tek yolu bilginin doğru adreste
aranmasıdı r.Bilgiyeulaşmanınen önemliyollarından
biri de e~itimdir. Artık günümüzde dünden bugüne
hızla değişen bilginin değişim hızına bir eğitmen eşliği nde veril en sınırlı materyalle veya usta-çırak ilişkisiiçindeezberedayalısunulan bilgininyetişmesi
sözkonu sudeğildir.Bu dayukardabahsedileneğitim
stratejile rinden biri nin uygu lanmas ı ile öğrenmeyi öğren me yönteminin sonuçları ile üniversitelerin
önceli kligörevi olan meslek verece kleriöğ ren cileri
en iyi şekilde eğitilmesi amacına hizmet edecektir.
Eği tim tüm becerileri kapsam akta olup, verilecek
eğitlmteöqrencllerin tümyaşamlarınıdeğiştirecekve
kazan ılan mesleki becerile r ise top lumu n kazancı olacaktır,
21.'yydaTürkVeteriner Hekimlerinindünyadaki
meslektaşları ile rekabet edebilmesiiçiniyidonanımlı
olarakmezun olmalarıgerekmektedir.BütOnbunların
sonunda Pöö'nün Türkiye'deki veterine rheki mliğ i
eğitimi alanında değişik bireqitimalternatifiolacağı ilerisürülebilir.
Kaynaklar
Anan. (1999): Round table discussion. 53-56. In:
Proc eeding of the 1999 International Educa tion Symposium.
Anon. (2005): Probl e m ba s e d le arnin g.
Anan.(2007):Aktifeğilim. ErişimTarihi 14.06.2007.
BauerM,Oqtlvie G (1996):lncorpor ation of problem based eaming intoa thirdyearveterinary curriculum.
JVME.23.43-46.
Bushby PA (1999):Vertical integraUanandProblem
-based learning in veterinary medicaleducatio n. 17-20.In:Proceeding of the 1999international educatlon symposlum.
Dicle O (2001): Değişen Tıp Eğilimi ve Probl eme Dayalı ÖğrenmeYönteminin Temel Felsefesi ,DEÜ
90
Tıp Fak ülte si Dergisi Özel Sayısı , 1, 25-29. Dolman sOH,De Greve W,Wolfhagen IH,van der Vleuten
e
p
(2005):Problem-basedleam ing:future cha l1enges foreduca tlonalpractice and research. Med Educ,39,732-41.AD (2004):Becom ing an effective teacher:applied princlples ofadultleaming.J Vet Med Educ,31,268
-72.
MichealJA (2004):Mental model s and meaningfu l learnin g.JVel MedEduc,31,1-5.
SummerleeAJS (1997):Making sense of problem -ba sed learn ing.11-22. In:Proceedingof the 1997 inte rn a tio na l educa tia n symposiu m. Budapeat.