Ayhk Gazete
Aralık 1986
M illi Şairim izin ölümünün 50. yıldönümü
Mehmet Akif Ersoy
törenlerle anıldı
fsa KAY AÇAN Bugün kabul etm eliyiz ki; ömrünü, m illet ve m em leketine adayarak, milli mücadelede ve TBM M 'de yerine getirdiği hizm etleriyle bir fazilet âbidesi olan M ehm et Akif Ersoy, çocuklarım ız, gençlerim iz, h a tta bü yük ço ğunluğum uzca yeterince bilinm em ekte ve tanınm am aktadır. Türk M illetinin vefalılığıyla, kendisine h izm et edenleri, hayatını feda edercesine çalışanları unutm am akla tanındığını biliyoruz.
Milli şairim iz M ehm et A kif E rsoy'un ölümünün 50. Y ıldönüm ünde anılm asıyla ilgili faaliyetler aylar önce başlam ış, TBMM Başkanı, Başba kan, Genel K urm ay Başkanı, Milli Eğitim G ençlik ve Spor, Kültür ve Turizm Bakanlarıyla, Yüksek Ö ğretim K urulu B aşkanı'ndan m eydana gelen " Ş e re f K urulu” him ayelerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı öncü lüğünde; K oordinasyon ve fcra K urulları, A lt K om itelerin çalışm aları aralıksız sürdürülmüştür.
İllerim izde V alilerim izin, İlçelerim izde K aym akam larım ızın B aşkan lığında, Kültür ve Turizm M üdürlükleri’nin koordinatörlüğünde İstiklâl M arşım ız'ın y azan, Milli Şairim iz M ehm et A kif E rso y 'u n ölümünün 50. yılı m ünasebetiyle bütün y u rtta ve y u rtd ışın d a 2 7.12.1986 tarihi esas alınarak, Aralık ayının son haftasında, anm a program ları düzenleni şini sevinerek, gurur ve m utluluk içerisinde izliyoruz.
Ayrıca, büyük şairim iz ve fikir adam ım ız M ehm et A kif Ersoy için bir yıl süreyle devam edecek faaliyetler sevindiricidir.
Sözkonusu anm a program ları içerisinde; İstiklâl Mar- şım ız'm d o ğ u şu , a n la m ı,, şairinin duyguları, hayatı, şiirlerinin konuları, belgelerin sergilenişi, çeşitli dereceli okul öğrencileri arasında düzenlenen resim , kom po zisyon yarışm alarının sonuçları, dağıtılan ödüller, M ehm et Akif E rso y 'u n h atırlanışı, kendilerine layık bir şekilde gerçekleştirilm iştir.
Öte yandan, Ç anakkale Özel İdaresi tarafından 300 milyon lira harcanarak yaptırılan Kütüphane ve Kültür
İstiklal M arşının Yazarı Milli Şair M eh m et A k i f Ersoy torunları (Ömer R ız a n ın çocukları) ile birlikte görülüyor. * * * Devamı 7. Sayfada ---*
Mehmet Akif Er§oy
Baş tarafı 1. Sayfada
M erkezi'ne, M ehm et A kif Ersoy ism inin verilmesiyle, "Ç anakkale Ş ehitlerine" arm ağan edilen mısralar arasındaki duygular yeniden gündeme getirilm iştir.
Ş im di, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kütüphaneler ve Y ayım lar Genel M üdürlüğü'nce hazırlanıp yayınlanan, Milli Şairim iz M ehm et Akif E rsoy'u anm a faaliyetlerini biraraya getiren 32 sayfalık k itapçığın sayfalarına (zam an zam an) gözatarak, devam edelim :
MEHMET A K İF ERSOY
1873 yılında İstan b u l'd a dünyaya gelen M ehm et Akif Ersoy, zorluklar içinde geçen, fak at m untazam bir tahsil hayatı yaşam ıştır. İstanbul Halkalı Baytar M ektebi m ezunudur.
Devamlılık içindeki çalışm alarıyla, kendisini yeni lemesini bilen M ehm et A kif Ersoy A rapça, F arsça ve Fransızca dillerini ö ğrenm iştir. M em uriyeti dolayısıyla A nadolu, Rum eli, A rnavutluk, Mısır ve A rabistan'ı d o laşm ış, bu arada koca bir R um eli'nin, Balkanların elden çıkışını yakınen, şa h it o lm u ştu r. A kif, Birinci Dünya Harbi sırasında Türk İslâm m enfaatleri için görevli olarak Berlin'e, sonrada Necip Çöllerini aşarak M edine'ye g it m iştir.
Ç anakkale Harbi A kif'in Berlin’de bulun d u ğ u zam ana rastlam ış ve o günlerin ızdırap ve heyecanını orada d u yup, yaşam ıştır. Ç anakkale H arbinin sonundaki genel durum üzerine 1920 yılında A kif Balıkesir'e k o şm u ş ve oradaki m ücahitlerle görüşm üş, burada konuşm alar y a parak, halkı ayaklanm aya ve istiklâli için savaşm aya ç a ğ ırm ış tır.
Ne var ki, İstanbul Hüküm etinin kuşkulanm ası ve K uvay-ı Milliye taraftarı olması nedeniyle, D ar-ül-H
ik-m et-Ü l îslâik-m iy e'd en ayrılik-m ak zorunda kalik-m ıştır. 1908 yılından beri sürekli başyazarlığını yaptığı, "Sebilurreşad M ecm uası"nda yazılarına devam e tm iştir. İstan b u l'u n işgali üzerine A nadolu K ıyam ının um um ileş mesi ve milli mücadele ruh u n u n bütün m em leketi kapla ması üzerine, Mecmuasını da alarak İnebolu yolu ile A nadolu’ya geçm iştir.
Daha sonra A nkara'ya gelen M ehm et A kif Ersoy, T âc ettin D ergâhında Mecmuasını çık artm ay a devam e t m iş, İslâm ülkelerinin tem silcileriyle görüşm üş, m em le k ette ve bütün İslâm devletleri arasında birlik Ve tesa nütün sağlanm ası yolunda çaba sarfetm iş, Midi Müca deleye katılarak hizm et zincirinin halkalarını arttırm ıştır.
BURDUR M İLLETVEKİLİ
M ehm et Akif Ersoy, TBMM'de Burdur Milletvekilliği ve Eğitim- K om isyonu Başkanlığı yapm ış, toplantılara m untazam an katılm ıştır. Akif bir çokları gibi zevk ve eğlence yerlerinde israfa dalıp, şahsiyetini sıfıra indiren bir "S e fâ h e t" şairi değil, hayatının bütün safhalarını, devrelerini Milli ve İslâm i bir yolda sarfeden " S a fâ h a t" şairi o lm uştur.
Zor günlerde, sarsılmaz bir im anla hizm ete koşan Akif, İstiklâl Savaşımızın henüz neticeye ulaşam adığı, h atta devlet m erkezinin K ayseri'ye nakledilm esi bile düşünüldüğü günlerde, Maarif V ekâleti tarafından açılan m üsabakaya 721 şair katıldığı halde M ehm et Akif ka tılm am ış;
— "M em leketin ve m illetin kurtulacağını söylem ek para ile olm az" diyerek duygularını açık bir şekilde o rtay a koym uştur.
Devrin M aarif Vekili Ham dullah Suphi tarafından 2 Ş u b a t 1921 tarihinde yazılan bir m ektupla; Bu konuda nasıl isterse öyle h arek et edileceği garantisi verildikten ve m üsabakaya katılm ası rica edildikten sonradır ki,
M ehm et Akif hepim izin ezberindeki, oku rk en , tüyleri miz diken diken olan şiirini yazıp 17.2.1921 tarihinde, "K ahram an O rdum uza" ith a f etm iştir.
A TATÜ RK DİYOR Kİ;
istiklâl M arşım ızın bestelenm esi sırasında k onuyla yakından ilgilenen büyük A tatürk'ün:
— ".... Bu m arş bizim inkılâbım ızı anlatır, in k ılâ b ı mızın ru h u n u anlatır. Bunu ne un u tm ak ne de u n u ttu r mak lâzım dır, istik lâ l M arşında, istiklâl davamızı an lat ması bakım ından büyük bir manası olan mısralar vardır. Benim en beğendiğim yeri de burasıdır",
— "H akkıdır hür yaşam ış bayrağım ın hürriyet, H akkıdır, H akk'a tapan m illetim in istiklâl" — "B enim bu m illetten asla unutm am asını istediğim m ısralar işte bunlardır. H ürriyet ve istiklâl aşkı bu m ille tin ruhudur. Tarihe bakın: Bütün m illetlerin bir esaret ve hürriyetsizlik devri geçirdikleri bir h a k ik a ttir" d ey iş leri dikkat çekicidir.
ED İR NEK A PI ŞEH İTLİĞ İ
M ehm et Akif Ersoy, Birinci Meclis'in görevinin zafer le noktalanm ası üzerine A nkara'dan İstan b u l'a gelmiş, D iyanet İşlerince şairim ize K u ra n -ı K erim 'in tercümesi görevi verilm iştir. O ise, "İkinci A sım "ı yazm ak ve Milli M ücadelemizin destanını yaratm ak düşüncesindedir.
1935 yılında S iroz'a yakalanan A kif, hava değişikliği için L übnan’a oradan A ntak y a'y a gelmişse de, fayda gö rem ediği anlaşılınca, Mısır'a gittik ten sonra İstan b u l'a dönm üştür.
27 Aralık 1936 akşam ı, vefat eden Milli Ş airim iz M ehm et A kif Ersoy, ertesi günü E dirnekapı Ş eh itliğ i'n d e to p rağ a verilm iştir.
R uhu şâdolsun... H uzurunda saygı ve m innetle e ğ i liyoruz....
• YENIGÜN Gazetesi (Burdur), Sayı: 9 8 4 4 -4 7
* * *
