Başlık: YENİ BİR LOKAL ANESTETİK CİTANEST İLE YAPILAN KLİNİK ÇALİşMALARYazar(lar):ANTEPLİOĞLU, Hayrettin;SAMSAR, E.Cilt: 18 Sayı: 2 DOI: 10.1501/Vetfak_0000000457 Yayın Tarihi: 1971 PDF

(1)

A.

O.

Veteriner Fakültesi i Şirurji Kürsüsü Prof Dr. Burhanettin Öktem

YENİ BİR LOKAL ANESTETİK CİTANEST İLE YAPILAN KLİNİK ÇALİşMALAR

H. Anteplioğlu * E. Saınsar* * A New Local Anestetic Citanest and The Resulte

of its Clinical Application

Sumınary: The anesthetic effcct of Citanest 2 %, wıth or w.thout Adrcnaline, were cxamined in 44 anima:ıs, including 27 horses, 5 cattles, II dogs and ca ts, and i hen. The drug was uscd for different types of surgery; such as sewing up thc wounds, cautcrisation, extirpation of neoplasm, caudotomy, castration of largc and smalI animals, and intra-abdo-minal surgery. The method was injection ofCitancst2 % solution into connective tissue, aro-und the sensory nervc trunk, and into the incised tissues. Analgesia attained its maximum depht in about 2 minutes, and persisted for about an hour.

Surgical procedurcs were performed clinical and field condition. Many of these operati-ons wcre applied to the animal in the standing position. The drug was combined wıth a neu roplegic (Combelen-Baycr), general anesthesia, and in some cascs wıth the

Hyaluroni-dase (Luronase 500 VRÜ, Kinaden 350 Ü). Thc results of clinical applications were satis-factory. The dose applied 2-30 mL. in smalI animals, and 10-B0 mL. in largc animals. Aecor-ding to our results, the Citanest 2 %, solution scemed a more efficient local analgesie than N ovocai ne H yd rochloride (Procaine), particularly for pcrineural injection. !ts potency is about three times greater than Novovainc, while it tends to diffuse more wi-dely in the tissucs, specialIy wıth the combination of Hyaluronidase, the duration of analgesia is relatively longer than Novocaine Trcmor of gluteal museles, depression of the respiration and convulsion were observed in one animal for one minute.

Özet: Adrenalinli yahut adrenalinsiz Citanest% 2 nin lokal anestetik etkisi 44 hayvan üzerinde (27 at, 5 sığır ii köpek ve kedi ve bir tavuk) denendi.

Yaraların dikilmesi, koterizasyon, tümörlcrin ekstirpasyonu, kuyruk kesme, büyük ve küçük hayvanların kastrasyonu vc intra abdominal ı:nüdaheleler gibi çeşitli operasyonlarda değişik dozlarda uygulandı.

Metod olarak, solüsyon ensizyon hattına, bağdoku içine ve sinir uzamına enjeksiyon şeklinde yapıldı, tki dakika içinde anestezi en yüksek scviyesinc erişti ve bir saat kadar devam etti.

Şirurjikal müdaheleler, klinik şartlarda ve ayni zamanda köy ve kcnt şartlarında ol-mak üzere yapıldı. Operasyonların birçoğu, hayvanlar ayakta dururken tatbik edildi.

Prc-• A. Ü. Vetcriner Fakülicsi ı.Şirurji Kürsüsü Profesörü Ankara/ Türkiye.

(2)

parat, Combclen-Bayer, genel anestezikler, ve bazı olaylarda, Hyalunodidase (Luronase 500 VRD, Kinaden 350 D) ile kombine şekilde verildi. Klinik uygulamaların sonuçları başarılı oldu. Büyük hayvanlarda 10-80 mL., küçük hayvanlarda 2-30 mL. miktarları enjekte edildi.

Sonuçlarımıza göre, Citanest % 2, Novocaine Hydrochlorure (Procaine) den yaklaşık olarak üç misli daha kuvvetli etkide bulundu. Hyalunoridase kombinasyonu, daha geniş ola-rak dokulara yayıldı ve etki sahası genişledi. Anestezi süresi Novocaine'den daha uzun bulundu. Sadece bir hayvanda gluteal kaslarda tremor, teneffüs depresyonu ve konvulzi. yonlar gibi bir dakika kadar süren, toksik belirtiler müşahede edildi.

Giriş

Citanest

%

2 nin kimyasal terkibinde bulunan etken madde,

a-n-Propila minopropion-o-Toluidid'dir. Bu, Lignocaine

(Xyloc-aine)'e çok yakın bir lokal anestetik preparattır. Farmakodimamik

etkisi, Xylocaine gibidir, ayrıca bu preparatın toksisitesi çok düşüktür. Kuvvetli, lokal anestetik güce sahiptir, sağladığı anestezi derin ve

operasyon sınırı oldukça geniştir. Doku irritasyonu ve sinir dokusu

üzerine zararlı etkisi nadir preparatlardandır. Toksisitesi

Xylocaine'-den

%

4° oranında azdır. Allerjik etkisi, hemen hemen yoktur. Çeşitli

ısı ve Ph derecelerinde stabil kalma özelliğine sahiptir. Adrenalinsiz solüsyonları, etki sınırları değişmeksizin, yeniden otoklavlanabilir ve uzun süre saklanabilir.

Enjekte edilecek dozu, Lignocaine'inki gibi, Novocaine'in yarısı

kadardır. İnsan hekimliğinde maksimal doz 400mgr. dır. Saha

blokaj-larında bu miktar 600 mgr. a kadar yükseltilmiştir. Ayni zamanda

Myorelaxan etkisi arzulanıyorsa, o zaman,

%

2 lik solüsyonları

kul-lanılmalıdır. İnsan hekimliğinde, spinal anestezi amaciyle, segment

başına 2-3 mL. lik dozlar sağlık verilmiştir ı,2, 3, 4, S, 6, 7.

~ateryal ve ~etod

Hayvan hekimliği pratiğinde, faydalanma alanını tesbit amaciyle

Citanest

%

2 preparatının denemelerini, 1969 yılının ikinci

yarı-sından bu güne dek çeşitli vak'alar üzerinde yapmış bulunuyoruz.

Bu makalemizde biz ancak, bu çok ve çeşitli müdahelelerden tüm

ka-yıtlarını zaptedebildiğimiz 44 hayvanda (27 at, 5 sığır, i i köpek ve

kedi ile i tavuk) saptanan sonuçları vermekle yetineceğiz.

Denemelerimizde kullandığımız C it a n e st

%

2 adlı lokal

anes-tetik, İsveç - Astra lisansı ile Eczacıbaşı Firması tarafından yurdu-muzda insan hekimliği için imal edilmektedir.

(3)

224 H. Anteplioğlu - E. Samsar

Denemelerimizi hem klinik ve hemde köy ve kent şartları içinde

uyguladık. Bir kısım olayda, lokal anesteziyi bir prenarkotik (Combe-len-Bayer), veya bir genel anestetik ilaçla birlikte kullandık. Genel

anesteziyİ gerektirmeyen hallerde, operasyon yapılacak hayvana

preoperatif bir hazırlık yapılmadan uygulamalara geçildi. tlaeın

enjeksiyonunda kullanılan doz, operasyon süresince görülebilen

reaksi-yonlar, respiration, pulsation ve kalp atımları ile diğer myorelaxan

etki, defecation ve urination gibi olaylar, düzenli aralıklarla kontrol edilip kaydedildi. Ayrıca müdahele süreleri de tesbit edildi. Vak'aların

bazısında daha çabuk emilme ve dolayisile etki elde edebilmek için,

ilaca Luronase- 500 VRD veya Kinaden- 350 D gibi

Hyalun-oridase fermenti preparatları katıldı.

Vaka1anrnız

r. Equidae'ler:

a) 335,336/1970 kayıt numaralı, yerli ve safkan arap atlarda, ön-lerde bilateral tendinitis chronica ve birinde ayrıca, ön sağ incik medi-alinde suro tesbit edildi. Gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra, atlara 3 er mL. Combclen i. v. enjekte edilip yatırıldı. Sonra hastalıklı bacak-larda volar sinirler, proxiamalde Citanest

%

2 den 8 ml, ile bloke

edil-diler. Uygulamadan 4 dakika sonra regioda 50-68 dakika süren

yüz-lek, hat şeklinde koterizasyon uygulandı. Birinci hayvanda çok hafif

bir reaksiyon ile karşılaşıldı; ikinci hayvanda ise reaksiyon husule gel-medi.

b) 285, 3371 i971 numaralı, önlerinde tendinitis chronica

bulu-nan atlara 4 er mL. Combelen i. v. enjekte edildikten sonra, hasta

ayak-larda vol ar sinirler uzamına Citanest

%

2 den ıo mL. ve i amp.

Lu-ronase karıştırılarak enjekte edildi. Bir dakika sonra ayakta ve travay'

içinde, hastalıklı regioya nokta tarzında koterizasyon uygulandı.

Uygulama süresi 25-49 dakika arasında değişti. Operasyon esnasında

mani olucu önemli bir reaksiyonla karşılaşılmadı.

c) 66, 129,388,461/197° kayıt numaralı yerli at ve kısraklarda,

unilateral, 'belirgin, eksoztozlu, kemik karakuşları saptanmıştı. Ön

ha-zırlığa gerek görülmeksizin, hayvanlara preanestetik olarak Combelen

(2-4 mL.) enjekte edilip yatırıldı. Bölge hazırlandıktan sonra, 3

hasta-da N. tibialis'in Citanest

%

2 den 15 mL. ve i amp. Kinaden ile

blo-kajı yapıldı. Ayrıca koterize edilecek, sahaya deri altı 15 mL. anestetik solüsyon İnfiltre edildi. tki dakika sonra koterizasyona başlandı. tki hayvanda birkaç def'a hafif bacak çekiş, uzatışları şeklinde reaksiyon

(4)

görüldü. Diğer at adeta genel narkozdaymış gibi, derin bir şuursuzluk içinde, hiçbir reaksiyon göstermeksizin 40 dakika süren şirurjikal uy-gulamayı hissetmedi.

d) 1,5,6, i1,16,369,579/1970 ve 181/1971 numaralı, ikisi yerli,

diğer altısı safkan İngiliz ve Arap atında; regio earpalis ve phalanx'-larda tesbit edilen değişik hacim ve sayıdaki osteoperiostitis chroniea ossificans odaklarına, hiçbir ön hazırlık, zabt ve tesbite baş vurulmak-sızın (birine i. v. Combclen 3 mL. enjekte edildi) sadece lezyonun çev-resine Citanest

%

2 ile i amp. Luronase solüsyonu infiltre edildikten

iki dakika sonra, ayakta i3-38 dakika süren derin nokta şeklinde

ko-terizasyon uygulandı. Uygulama sırasında engelleyici bir reaksiyon

görülmedi.

e) 277, 342,396,397,398,400, 401/1970 numaralı atlarda; ön

hazırlığa baş vurulmaksızın, beşi yatırıldı, funiculus spermaticus

uza-mına, ensizyon hattına ve intra testiküler olarak Citanest

%

2 den 20

şer mL.

+

Kinaden karışımı enjekte edildi. İki dakika sonra kanlı usulle kastrasyon yapıldı. Diğer 3 atta temporementleri aşırı duyarlı olduğun-dan önce i. v. yolla 3 cr mL. Combelen enjekte edilip yatırıldı, sonra 10-kal anestezileri sağlanarak kastre edildiler. Bunlardan Combelen

veril-meyen bir atta, bir dakika kadar süren kas tremorları,

hyperhydro-sis, convulsion'lar müşahede edildi. Diğerlerinde operasyonu engelleyici bir reaksiyon şekillenmedi.

f) 67/197° ve i i/1971 kayıt num'aralı iki atta, göz kapağı ve omuz

bölgelerinde şekillenen, değişik büyüklükteki arızı yaraların dikilmesi için, sadece yara çevresine; 3-18 ml Citanest

%

2 ve i er amp. Kinaden

karışımı enjekte edilerek, travay içinde, ayakta rahatea tuvaletleri

yapılıp, dikişleri konmuştur.

g) 9/i97i No.lu safkan İngiliz Kısrağında, sol burun deliğinin,

üst duvarında lokalize olan, bir ceviz büyüklüğündeki kistin çıkartıl-ması ayakta, önemli bir zabt ve tesbit aracına baş vurmaksızın, sadece lokal olarak ı6 ml anestezik solüsyon infiltrasyonu ilc yapılmıştır.

h) 282/197 i No.lu İngiliz Tayında, bir portakal büyüklüğündeki

konjenital Hernia Umblicalis operasyonu, gerekli preoperatif

hazır-lıktan sonra 2 mL. Combclen ve 75 mL.

%

lO luk steril Chloralhydrate

solüsyonu i. v. enjeksiyonu ve [ıtık çevresine 3° mL. Citanest

%

2

-Ad-renaline solüsyonunun enjeksiyonu ile sağlanan anestezi altında; iıo

dakika içinde, en ufak bir rekasiyonla karşılaşmaksızın yapılıp tamam-lanmıştır.

(5)

n.

Runıinant'lar:

a) 182/1970 Numaralı Holstein inekte, Reticuloperitonitis

trau-matica nedeniyle laparotomie gerekmişti. İneğe 6 mL. i. v. Combclen

enjekte edildi. Ayrıca lokal olarak sol fossa paralumbalis'e Citanest

%

2 den 80 mL. infiltrasyon tarzında enjekte edildi. Operasyon

7°

da-kika içinde rahatça yapıldı.

b) 153,462/197° ve 287, 297/1/71 numaralı öküz, inek ve

düvc-de; mandibular ve parotideal olarak şekillenmiş katı cidarlı, değişik büyüklük ve sayıdaki, soğuk çıbanların çıkartılması için, gerekli ope-rasyon hazırlığından sonra, ikisinde 6 mL. i. v. Combelen enjeksiyonu

yapılmış, apse çevresine Citanest

%

2 den 15-3° mL. lokal olarak

en-jekte edildi. Diğer iki hayvanda operasyon sadece lokal anestezi

altın-da (Citanest

%

2 den 25-50 mL.) enjekte edilerek uygulandı.

m.

Carnivorlar:

a) 27, 88, 289, 33°/1971 numaralı köpeklerde N. coxygeus

uza-mı ile kuyruğa, halka şeklinde Citanest

%

2 den 2-5 mL. ve i amp.

Kinaden karışımı enjekte edilerek Caudotomie yapıldı.

b) 32, 329 ve 398/197° numaralı köpeklerde, karın ve memeler

bölgesindeki tümörlerin çevresine infiltrasyon tarzında verilen Cita-nest

%

2 ve i amp. Luronase karışımı anestezisinden sonra, engelleyici

bir reaksiyonla karşılaşmaksızın tümörler çıkarıldı.

c) 52, 78, 102/1970 numaralı kedilerde, funiculus spermaticus

kordonuna

%

2 Citanest ten 2-3 mL. cnjekte edildi ve sonra reaksiyon-suz olarak açık castration yapıldı.

d) 128/197° No.lu kedide, vulva tabanındaki fındık

büyüklüğün-de tümörün ekstirpasyon'u, tümör çevresine 4 mL. Citanest

%

2

enjek-siyon u ile rahatlıkla sağlandı. IV. KanatlıIarda:

a) 164/197° kayıt numaralı tavukta, her iki taban yastığında

10-kalize olan yaygın taban yastığı nekrozu odaklarının eksizyonu,

lez-yonun çevresine

%

0,5 lik Citanest'ten 3 mL. infiltre ederek rahatlıkla yapıldı.

Çizelge I.

Citanest'in büyük hayvanlarda uygulanan maksimal dozu

Enjekte edilen Solüsyon i mL. deki miktarı max. doz

---Citanest % 2 Citanest-Adrena-line Citanest HCL 5 mgr. 20 mgr.

ı

Adrenaline

ı

~gr.I/200.000 80 mL. 30 mL.

(6)

Sonuçlar

İsveç-Astra lisansı ile yurdumuzda Eczacıba~ı firması tarafından insan hekimliği için çıkarılan lokal anestetik preparatı, veteriner ~i-rurjide faydalanma alanını tesbit amaciyle 44 çeşitli tür ve operasyonu gerektiren hasta hayvan üzerinde denedik. Yara, tümör gibi lezyonla-rın ~irurjisinde, eksoztoz'lalezyonla-rın derin nokta ~eklinde koterizasyonunda, tek tırnaklılarda tendinitis chronica, osteoperiostitis, kemik karakuşu gibi olaylarda klinik ve saha ~artlarında, çoğukez herhangi bir ön hazır-lığa lüzum olmaksızın sinir blokajı, saha anestezisi, bir preanestetik

(Combelen) le birlikte kullanılarak komplikasyonsuz ~ekilde

müdahe-leler yapılıp haşarı ile sonuçlandırılmı~tır. At, sığır ve carnivor'larda birinci zamanını Laparotomie'nin te~kil ettiği değişik intra-abdominal ~irurjide, genel anesteziye ek olarak mükemmel bir lokal anestezi sağ-lamı~tır.

İki yıllık uygulamalarımızda ~imdiye kadar sadece bir olayda,

bir dakika kadar süren, kas tremorlan, konvülziyon ve teneffüs depres-yonu gibi toksik belirtiler müşahede edilmi~tir.

Tartışma

Yurdumuzda veteriner şirurji alanında kullanılmakta olan

Novo-caine adlı lokal anestetik, birçok yönlerden noksan yada yeterli

olma-maktadır. İlk def'a yurdumuzda, tarafımızdan hayvan şirurjisinde

denenen C i tan e s t adlı preparatın, özellikle veteriner saha pratiğinde;

Combelen (Bayer) gibi bir nöyroplcjik ilaçla kombine şekilde

kullanılması birçok operasyonlara emniyetle başlamak imkanını

sağlamaktadır.

Birkaç dakikalık küçük şirurjikal müdahalelerden, saatlerce süren

Reticulo - peritonitis Traumatica ve Hernia

umbli-c al i s gibi önemli operasyonlara kadar değişik alanlarda ilaç denen,

mi~tir. Bu denemelerde, Citanest'in

%

2 lik adrenaline'siz solüsyon

çabuk yayılması ve hele bir Hyaluronidase [ermenti preparatı ile

(Luronase-350 O; Kinaden 500 VRO) kombine şekilde enjekte edil-diğinde, anestezi hemen oluşmaktadır. Büyük hayvanlarda bir def'ada

Citanest

%

2 den 80 mL. dozları rahatlıkla uyguladık. Adrenaline'li

solüsyonlarından büyük hayvanlara 30 mL. enjekte ederek 1,5 - 2

saat kadar süren rahat bir lokal anestezi elde ettik.

Bulgularımıza göre, Citanest, Novocaine'e nazaran daha tolerans-lı, daha az toksik, anestezi sağlayıcı gücü çabuk ve kuvvetli bir pre-parattır. Procaine enjeksiyonlarında olduğu gibi, operasyon sahasında

(7)

bol kanamaya sebep olmamaktadır. Özellikle köy ve kent

koşulların-da Combelen (Bayer) gibi bir nöroplejik'le birlikte uygulanırsa, hasta,

operatör ve yardımcıları için şirurjikal müdaheleler güvenle

yapıla-bilir.

Literatür

1 - AntepHoğlu, H.; Teınİzer, M. (1968): Veteriner Anesteziyoloji.

A. Ü. Yet. Fak. Yayınları. NO.233/134, sayfa: 248-263' Ankara.

2 - Heyman,

J.

(1954): Lokalanasthesie mit Hyaluronidasezusatz.

Dtsch. Med. Wschr., 79, 1223-1224.

3 - Kirley, C. K.; Eckenhoff,

J.

E., and Looly,

J.

P. (1957): The

use of Hyaluronidase wıth loeal anesthetie agents in surgery and dentistry.

Ann. N. Y. Acad. Sci., 52, 1166-117i.

4 - Larsen, L. H. (1959): Resent developments in anestheties and Muscle

relaxants. N. Z. Yet.

J.,

6, 64-75.

5 - Panel Report (I 959): On sedation and anesthesia of korses. Mod.

Yet. Prac., 40, 45-47.

6 - Travernor, W. D. (I960): Anesthetie proeedures in the larger

domes-tieated animals. Proc. of Royal Soc. Med., 53, 717-720.

7 - Tufvesson, G. (1963): Loeal anaesthesie in vet. med., 9-44.