Yörenin Geleneksel Çalgılarına Yönelik Bulgu ve Yorumlar

Belgede Kilis-Musabeyli yöresinin folklorik özellikleriyle incelenmesi (sayfa 77-93)

Kilis merkezde kullanılan çalgılar ile Musabeyli yöresinde kullanılan pek çok çalgılar ortaktır. Kılınç’a göre; Kilis merkezde oynanan oyunlarda kullanılan çalgılar şöyledir:

Üflemeli sazlar: Cura Zurna, Orta Kaba Zurna, Kaba ve Balaban Zurna, Çığırtma, Dilli Kaval, Telli ve Tezeneli Sazlar: Bağlama (Yörede pençeyle de çalınmaktadır.)

Vurmalı Sazlar: Davul, Koltuk davulu, zilli-zilsiz def, darbuka

Ercan’a göre Musabeyli de kullanılan çalgılar şöyledir; Üflemeliler: Gümüşlü Zurna, Kaba Zurna, Cura Zurna, Zambır (Çatal kamış),Kaval, Düdük

68 Vurmalılar: Asma Davul, Zilli Def

Resim 30: Gümüşlü Zurna

69

Resim 32: Kamıştan yapılan Düdük

70

71

72

73

Resim 37: Asma Davul

74 Musabeyli yöresinde genellikle düğünlerde Davulların ve Zurnaların çalındığı söylenebilir. Bu çalgıların yanı sıra bazı oyunlarda kartal kanadından yapılan Zambır dediğimiz çalgı aleti de icra edilmektedir. Oturak Âlemi denilen düğün gecesi erkek misafirlerin bir evde oturup meşk ettiği ortamda çalınan çalgıların genellikle; Bağlama, Cümbüş, Keman, Kabak Kemane, Zambır gibi çalgılardır.

75

SONUÇ

Araştırmanın bu bölümünde, araştırma bulguları ışığında elde edilen sonuçlar, alt problem cümleleri dikkate alınarak maddeler halinde sunulmuştur.

Yörenin Halk Oyun Çeşitliliğine Yönelik Sonuçlar

Musabeyli yöresinde yapılan araştırma neticesinde yörede oynanan Halk Oyunları genellikle Halay başlığı altındadır. Yörede icra edilen Halk Oyunlarının içindeki figürler yörenin kültürel kimliğini de ortaya koymaktadır. Musabeyli yöresine ait olan Halk oyunlarından tespit edilenler şunlardır;

Kabalar oyununda 8 tane oyun tespit edilmiştir: 1.Tüm Kaba

2.Avşar Kabası 3.Yedi Deve Kabası ,4.Bostancık Kabası 5.Gavurdağı Kabası 6.Seydi Ahmet Kabası 7.Mimey Halayı 8.Keçeli Halayı

Yarım Kabalar oyununda 8 tane oyun tespit edilmiştir: 1.Yarım Kaba

2.Seydi Ahmet Yarım Kabası 3.Karakuyu Yarım Kabası 4.Hasandağı Yarım Kabası 5.Misiri Yarım Kabası 6.Çukurova Yarım Kabası 7.Senem Yarım Kabası 8.Güsel Yarım Kabası

76 Düzler oyununda 3 tane tespit edilmiştir:

1.Düz 2.Aşe Düzü ,3.Com Düzü

Şirvaniler oyununda 3 tane tespit edilmiştir: 1.Şirvani

2.İslahiye Şirvani 3.Çılgılı Şirvani

Galatalar oyununda 9 tane tespit edilmiştir: 1.Galata 2.Halebi 3.Sallama 4.Terşi 5.Cezayir 6.Dallı Basma 7.Kandilli Yar 8.Küllük 9.Yağlık Kenarı

Karma oyunundan 6 tane tespit edilmiştir: 1.Maney 2.Rişko 3.Susam 4.Berde 5.Koseyri 6.Hızımey

77 Erkek oyunlarından 9 tane tespit edilmiştir:

1.Oğuzlu(Arapça) 2.Meses 3.Sinsin 4.Mendilli(Zikir) 5.Temurağa 6.Keçeli 7.Serçe 8.Karaçor 9.Kalbur

Kadın oyunlarından 7 tane tespit edilmiştir: 1.Yarpız 2.Pekmez 3.Zennube 4.Kereboz 5.Demirci 6.Köye Giriş 7.Gurbetçe

Yörenin Halk Oyunlarının Sergilendiği Mekân Özelliklerine Yönelik Sonuçlar

Yörede yapılan araştırmalar sonucunda, yöre insanların özel günlerinde sergiledikleri Halk Oyunlarını genellikle köyün en geniş yeri olan ‘’Harman Yeri’’ adı verilen mekânlarda sergilediklerini söyleyebiliriz. Günümüzde çok nadir olsa da düğün salonlarında yapılan düğünlerde de yöreye ait Halk Oyunları sergilenmektedir. Eski geleneklere son derece bağlı kalan Musabeyli yöresindeki yerel halk günümüzde de ‘’Harman Yeri’’ denilen mekânlarda düğün yapmakta ve geleneksel halk oyunlarını sergilemektedir.

78

Yörenin Kılık Kıyafet Ve Takı Kültürüne Yönelik Sonuçlar

Musabeyli yöresinde geçmiş yıllarda halkın gündelik hayatta giymiş olduğu kıyafetler ve kadınlara ait takılar günümüzde Halk Oyunları giysisi olarak kullanılmaktadır. Bu gelenek az da olsa günümüzde de sürdürülmekte ve gündelik hayatta pek tercih edilmese de kültürü yaşatmak amacıyla özel günlerde ve düğünlerde yöreye ait kıyafetler giyilmektedir.

Musabeyli yöresine ait tespit edilen Kadın Kıyafetleri ve takıları şunlardır; 1.Sırmalı Fes

2.Fistan ve Kemer 3.Önlük

4.Fermana

5.Kutnu kumaştan dokuma Şalvar 6.Edik

7.Halhal 8.Gerdanlık

Musabeyli yöresine ait tespit edilen Erkek Kıyafetleri şunlardır; 1.Terlik 2.Gömlek 3.Aba 4.Kuşak 5.Şalvar 6.Yemeni

Yörenin Geleneksel Törenlerine Yönelik Sonuçlar

Musabeyli yöresinde uygulanan gelenek ve görenek, gelin alma, kına, düğün, cenaze gibi törenler bölgeye yakın olan illere ve ilçelere benzerlik gösterse de yöreye ait

79 olan bazı farklılıklar ortaya çıkmış ve tespit edilmiştir. Bu farklılıklar düğünden önce ve sonra yapılan yöreye ait olan geleneklerdir. Bu törenlerde uygulanan yöreye has kültürün tespiti yöre halkıyla yapılan görüşmeler neticesinde ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak Musabeyli yöresi her ne kadar Kilis ve Gaziantep’e yakın bir konumda olsa da kendi kültür değerlerini ortaya koymuş ve bunu gelenek ve göreneklerine yansıtmıştır.

Yörenin Geleneksel Çalgılarına Yönelik Sonuçlar

Musabeyli yöresinde genellikle Halk oyunları ve Meşk ortamlarında icra edilen çalgılardan tespit edilenler zurna, zambır, kaval, bağlama, cümbüş, keman, kabak kemane, davul, def ve koltuk davuludur.

Öneriler

Araştırmanın bu bölümünde, araştırma sonuçları doğrultusunda ve alt problem cümleleri dikkate alınarak sunulan öneriler maddeler halinde sıralanmıştır.

Yörenin Halk Oyun Çeşitliliğine Yönelik Öneriler

Yörede yapılan araştırmanın sonucunda yöreye ait olan Halk Oyunlarının bir kısmının tespit edildiği araştırmanın içeriğinde mevcuttur. Konuya ve bölgeye yönelik daha çok araştırma yapılarak yöredeki gün yüzüne çıkmamış kültürel ve sanatsal değerlerin detaylı tespit çalışmaları sürdürülmelidir.

Yörenin Halk Oyunlarının Sergilendiği Mekânsal Özelliklerine Yönelik Öneriler

Araştırmanın sonucunda yöreye ait Halk Oyunlarının mekânsal özelliklerine yönelik çeşitli tespitler yapılmıştır. Konuya yönelik daha çok araştırma yapılarak yöredeki halk oyunlarının sergilendiği mekânsal özelliklere yönelik detaylı tespit çalışmaları sürdürülmelidir.

Yörenin Kılık Kıyafet Ve Takı Kültürüne Yönelik Öneriler

Araştırmanın sonucunda yöreye ait Kılık Kıyafet ve Takı kültürüne yönelik çeşitli tespitler yapılmıştır. Konuya yönelik daha çok araştırma yapılarak yöredeki Kılık Kıyafet ve Takı kültürüne yönelik yönelik detaylı tespit çalışmaları sürdürülmelidir.

80 Araştırmanın sonucunda yöreye ait Geleneksel Törenlerine yönelik çeşitli tespitler yapılmıştır. Konuya yönelik daha çok araştırma yapılarak yöredeki Geleneksel Törenlerine yönelik yönelik detaylı tespit çalışmaları sürdürülmelidir.

Yörenin Geleneksel Çalgılarına Yönelik Öneriler

Araştırmanın sonucunda yöreye ait Geleneksel Çalgılarına yönelik çeşitli tespitler yapılmıştır. Konuya yönelik daha çok araştırma yapılarak yöredeki Geleneksel Çalgılarına yönelik yönelik detaylı tespit çalışmaları sürdürülmelidir.

81

KAYNAKÇA

Akis, M.(2012). ’’Belgelerle Kilis’’. İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi Akyıldız. N (2000).’’Türk Halk Oyunları’’. İstanbul: Ya-Pa Yayınları.

Bebekoğlu, S. Tektuna, M.(2012). ’’Belgelerle Kilis’’. İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi.

Bilgin, N.(2006). “Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi Teknikler Ve Örnek Çalışmalar ”.Ankara: Siyasal Kitapevi.

Büyüköztürk, Ş. Çakmak, E. K. Akgün, Ö. E. Karadeniz, Ş. Demirel, F. (2014).“Bilimsel Araştırma Yöntemleri”. Ankara: Pegem Akademi

Çakır, A. (2009).’’Tozlu Adımlar Türk Halk Oyunları Makaleler-İncelemeler ’’.Ankara: Kültür Ajans Yayınları.

Çelikten, M.(2005).’’Kültür ve Öğretmen Metaforları’’. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’’.(ss.272-286) Pamukkale: Pegem Akademi Yayın Evi.

Demirsipahi, C.(1975).’’Türk Halk Oyunları’’. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Duygulu, M.(2014).’’Türk Halk Müziği Sözlüğü’’ .İstanbul: Pan Yayıncılık.

Gazimihal, M. Ragıp, (1941). ‘’Türk Halk Oyunları, Türk Ocaklarının Fikirlerini Neşreder’’ Aylık Mecmua, İstanbul.

Güzeloğulları,N.Ertural,S.(2016).http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/neslihan

_guzelogullari_serkan_ertural_halk_oyunlari ortak_kulturel_degerler.pdf. (Erişim Tarihi: 15.10.2017)

Helvacıkara, M.(2012).’’Belgelerle Kilis’’. İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi. İnce. H.(2012). ’’Belgelerle Kilis’’. İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi.

82 Kağıtçıbaşı, Ç.(1988).’’Halk Oyunu’ ’Temel Britannica, Temel Eğitim ve Kültür

Ansiklopedisi.(1.10-172) İstanbul: Hürriyet.

Karasar, N. (2005). “Bilimsel Araştırma Yöntemi”. Ankara: Nobel Yayıncılık.

Kesici, Ö.(1995).’’Kilisin Şehir Coğrafyası Özelliklerine Genel Bakış’’.(1.cilt) ss-247- 262.

Kılınç, Y.(2012). ’’Belgelerle Kilis’’. İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi.

Paksoy, M. Yöntem, T.(2012). ’’Belgelerle Kilis’’ .İstanbul: Biltur Basım Yayın Evi. Tan Nail (1985). Folklor (Halk Bilimi), Kültür Bakanlığı yayınları, Halk Kültürü

İstanbul.

Uzunkaya, E.( 2005). ‘’Halay Türü Oyunların Özellikleri, Dağılımı ve Hareket Yapılarının Analizi’’ , Sanatta Yeterlik Tezi, İTÜ. SBE. İstanbul.

Ülkütaşır, M. Şakir.(1973).’’Cumhuriyet’le Birlikte Türkiye’de Folklor ve Etnografya Çalışmaları’ ’Ankara: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı.

Ültanır, G.(2003).’’Eğitim ve Kültür İlişkisi-Eğitimde Kültürün Hangi boyutlarının Genç Kuşaklara Aktarılacağı Kaygısı’ ’GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi,23 (3),302.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). “Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri”. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

.http://www.kilis.gov.tr/tarihce.(Erişim Tarihi:27.09.2017) http://www.kisabilgi.org/folklor-nedir.(Erişim tarihi:10.04.2018).

http://musabeyliler.org/kilis-musabeyli-tarihcesi/.(Erişim Tarihi.19.01.2018). https://www.nedir.com/halay (Erişim Tarihi:17.01.2018).

https://www.onemforum.net/guneydogu-anadolu-bolgesi/356223-kilisin-halk-oyunlari- kilisin-yoresel-folklor.html.(Erişişim Tarihi:16.01.2018).

83

SÖZLÜ KAYNAKLAR

Ali İspir:1978.Müzisyen (Zurna icracısı),Kilis de yaşıyor

Bekir Yılmaz:1945.Çiftçi, Musabeyli’nin Kör Ahmet höyüğü Kocalar Mezrasında yaşıyor.

Garip Ercan:1964.Emekli, Halk oyuncu, Musabeyli Dostallı Köyünden göç etmiş. Gaziantep’te yaşıyor.

Hurşit Ağırdal:1974.Müzisyen (Davul icracısı),Musabeyli’nin Herzek Köyünde yaşıyor. İbrahim Taşdemir:1945.Emekli Memur, Musabeyli Kızılkent Köyün ’de yaşıyor.

Mehmet Özkınacı:1988.Memur, Halk oyuncu, Gaziantep’te yaşıyor.

Mehmet Bozkurt:1945.Emekli Memur. Musabeyli Vırıklar Köyünde yaşıyor. Sait Tilki:1978.Müzisyen (Ses icracısı), Musabeyli Vıjlı Köyünde yaşıyor. Senem Kaçar:1946.Ev Hanımı, Musabeyli Delifakı köyünde yaşıyor.

Belgede Kilis-Musabeyli yöresinin folklorik özellikleriyle incelenmesi (sayfa 77-93)