5) Erken dönem uyum bozucu Ģemalar, çocuklukta maruz kalınan istismar ile kiĢilerarası iliĢki tarzı arasındaki iliĢkiye aracılık etmekte ve değiĢkenlerin

4.4. SONUÇ VE ÖNERĠLER

Arastırma sonuçları, çocukluk döneminde maruz kalınan istismarın ve erken dönem uyum bozucu Ģemaların, olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzlarını yordadığını ve göstermektedir. Bir diğer temal bulgu ise, erken dönem uyum bozucu Ģemaların, çocukluk döneminde maruz kalınan istismar ile yetiĢkinlik dönemindeki olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzları arasında aracı bir rolünün olduğudur. Ayrıca erkek katılımcılar kadınlara göre daha fazla çocukluk istismarı, erken dönem uyum bozucu Ģema ve olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzları bildirmiĢtir. AĢağıda konuyla ilgili ileri araĢtırmalara yönelik bazı öneriler sunulmuĢtur.

GeçmiĢ yaĢantılara iliĢkin yapılan değerlendirmelerde dikkat edilmesi gereken noktalardan biri uzun zaman önce olmuĢ ve unutulması için aĢırı çaba harcanmıĢ istismar yaĢantısına ait anıların bozulmuĢ ve çarpıtılmıĢ olma ihtimalidir (Briere ve Runtz, 1990). Bu yüzden ileri dönük ölç üm araçlarının kullanılması, istismarın uzun süreli etkilerini incelemek için daha fazla ileriye dönük çalıĢma yapılması gerekmektedir. Neden-sonuç iliĢkisine dair sağlıklı veriler elde edilmesi için de boylamsal çalıĢmaların yürütülmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çocukluk çağı istismar alanında yapılan her çalıĢmada etik meselelere özellikle dikkat edilmelidir.

geliĢtirme konusunda çalıĢılmalıdır. Örneğin, Bernstein tarafından geliĢtirilen Çocukluk Dönemi Travma Soru formu ergenlerde baĢarıyla kullanılmakla birlikte yapılan araĢtırmalar ergenlere travmatik deneyimlerle ilgili açık sorular sormanın etik bir sorun oluĢturmadığını ve elde edilen verilerin doğruluğunu bozmadığını göstermiĢtir (Zoroğlu ve ark., 2001). Ġleri çalıĢmalarda görüĢme yoluyla veri toplama tekniğini de kullanarak bu yöntemin etkinliği araĢtırılabilir.

Bu çalıĢmada çocukluk döneminde maruz kalınan istismar, yetiĢkinlik dönemindeki olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzları ve erken dönem uyum bozucu Ģemalar arasındaki iliĢkiler incelenmiĢtir. Aynı zamanda, erken dönem uyum bozucu Ģemaların, çocukluk döneminde maruz kalınan istismar ile yetiĢkinlik dönemindeki olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzları arasındaki olası iliĢkideki rolünün ne olduğu araĢtırılmıĢtır. YaĢları 20 ile 48 arasında olan toplam 300 kiĢi araĢtırmanın örneklemini oluĢturmaktadır. AraĢtırmada katılımcıların 18 yaĢından önceki örselenme yaĢantıları, Ģimdiki erken dönem uyum bozucu Ģemaları ve kiĢilerarası iliĢki tarzları değerlendirilmiĢtir. Bu amaçla Çocukluk Çağı Örselenme YaĢantıları Ölçeği (ÇÖYÖ), Young ġema Ölçeği Kısa Form-3 (YġÖ-KF3), KiĢilerarası Tarz Ölçeği (KTÖ) ve kiĢisel bilgi formu kullanılmıĢtır. AraĢtırmada ileri sürülen tüm hipotezler elde edilen bulgular tarafından desteklenmiĢtir. Bulgular, erkek katılımcıların kadınlara oranla daha fazla çocukluk dönemi istismar öyküsü olduğunu, daha fazla erken dönem uyum bozucu Ģemaya ve olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzlarına sahip olduğunu ortaya çıkarmıĢtır. Ġstismar düzeyi yüksek grubun istismar düzeyi düĢük gruba göre, daha fazla erken dönem uyum bozucu Ģemaya sahip oldukları ve olumsuz kiĢilerarası iliĢki tarzlar ını daha fazla sergiledikleri tespit edilmiĢtir. Ayrıca kiĢilerarası iliĢki tarzlarının çocukluk istismarı tarafından yordandığı ve erken dönem uyum bozucu Ģemaların bu iliĢ kiye aracılık ettiği bulunmuĢtur. Bu araĢtırma eriĢkin kiĢilerarası iliĢki tarzlarını açıklamada geliĢimsel bir model oluĢturmanın önünü açacak niteliktedir.

Anahtar Sözcükler

Erken dönem uyum bozucu Ģemalar, Ģema alanları, kiĢilerarası iliĢkiler, kiĢilerarası iliĢki tarzları, çocuk istismarı

In this study, relations between the abuse experienced in childhood, negative interpersonal relation styles in adulthood and early maladaptive schemas were examined. Moreover, this study seeks to research the role of early maladaptive schemas in the potential relation between the abuse experienced in childhood and negative interpersonal relation styles in adulthood. The sample of the research consists of totally 300 individuals whose ages are ranging between 20 and 48. In the research, the participants‟

abuse experiences before the age of 18, their current early maladaptive schemas and interpersonal relation styles were assessed. To that end, Childhood Trauma Questionnaire, Young Schema Questionnaire-Short Form-3, Interpersonal Style Questionnaire and personal information questionnaire were employed. All hypothesis put forth in the research were supported by the findings obtained. Results revealed that male participants have relatively more childhood abuse history, early maladaptive schemas and negative interpersonal relation styles than female participants have. It was determined that the group with a higher level of abuse has more early maladaptive schemas and exhibit more negative interpersonal relation styles than the group with a lower level of abuse. In addition, it was found that the interpersonal relation styles are predicted by childhood abuse and that early maladaptive schemas mediate this relation. This research is capable of paving the way for constructing a developmental model in explaining adult interpersonal relation styles.

Keywords:

Early maladaptive schemas, schema domains, interpersonal relations, interpersonal relation styles, child abuse

Aksoy, E., Çetin, G., Ġnanıcı, M. A., Polat, O. SözenmiĢ, M.ġ ve Yavuz, F. (2000).

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ders Notları, Ankara.

Alkan, E. (2008). Cinsel ĠĢlev Bozuklukları ve KiĢilerarası Tarz, Öfke, Kendilik Algısı. YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.

Allen, R. E., Oliver, J. M. (1982). The effects of child maltreatment on language development. Child Abuse& Neglect, 6, 299–305.

AltıntaĢ, E. (1991). Benlik kavramı ve uyum. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakülteleri Dergisi. Cilt 6. Sayı 1. (61). Bursa

Aral, N., Gürsoy, F. (2001). Çocuk Hakları Çerçevesinde Çocuk Ġhmal ve Ġstismarı.Milli Eğitim Dergisi.

Aral, N. (1997). Fiziksel Ġstismar ve Çocuk, TekıĢık Veb Ofset Tesisleri, Ankara.

Aslan, H., Alparslan, N.(1999): Çocukluk Örselenme YaĢantıları Ölçeğinin Bir Üniversite Öğrencisi Örnekleminde Geçerlik. Güvenirlik ve Faktör Yapısı.

Türk Psikiyatri Dergisi. 10(4).

Beck, A. T. (1976). Cognitive therapy and the emotional disorders. New York:

International Universities Press.

Bifulco, A., Kwon, J., Jacobs, C., Moran, P. M., Bunn, A. & Beer, Nils. (2006).

Adult attachment style as mediator between childhood neglect/abus and adult depression and anxiety. Soc Psyciatr Epidemiol, 41, 796-805.

Bilir, ġ., Arı, M., Dönmez, N. B., Güneysu, S. (1999). 4-12 YaĢları Arasında 16.100 Çocukta Örselenme Duurmları ile Ġlgili Bir Ġnceleme. Çocuk Ġstismarı ve Ġhmali. Ankara Pelin Ofset.

self-esteem among children who have beenmaltreated. Child Development, 69, 1171–1197.

Bowlby, J. (1969). Attachment and loss, Vol. I. Attachment. New York: Basic Books.

Bowlby, J. (1980). Attachment and loss, Vol. 3: Loss, sadness, and depression. New York: Basic Books.

Bowlby, J. (1982). Attachment and loss: Vol 1. Attachment (2nd ed.). London:

Hogarth Press.

Boudewyn, A. R., & Liem, J. H. (1995). Childhood sexual abuse as a precursor to depression and self-destructive behavior in adulthood. Journal of Traumatic Stress, 8, 445–459.

Bostancı, N., Albayrak, B., Bakoğlu, Ġ ve Çoban, ġ. (2006). Üniversite

Öğrencilerinde Çocukluk Çağı Travmalarının Depresif Belirtileri Üzerine Etkisi. New/Yeni Symposium Journal, 44 (4)

Braitman, K. A. (2001). Relationship Among Body Satisfaction, appearance schemas, Early maladaptive schemas, and sociocultural attitudes towards appearance. Unpublished dissertation thesis. Frostburg State University.

Brewin, C. R., Andrews, B., Gottlib, I.H. (1993). Psychopathology and early experience:Areappraisal of retrospective reports. Psychological Bulletin, 113(1), 82–89.

Briere, J., & Runtz, M. (1990). Differential adult symptomatology associated with three types of child abuse histories. Child Abuse & Neglect, 14, 357–364.

Brody, L. R. (2006). Gender differences in emotional development: A review of theories and research. Journal of Personality. 53 (2). 102-149.

Brown, G.R. ve Anderson, B. (1991). Psychiatric morbidity in adult inpatients with histories of sexual and physical abuse. American Journal of

Psychiatry,148:55-61.

Budak, S. (2003) Psikoloji Sözlüğü. Bilim ve Sanat Yayınları.

Campbell J.C., Lewandowski L.A. (1997). Mental and physical health effects of intimate partner violence on women and children. Anger, Aggresion and Violence; 20: 353-374.

Caner, M. (2009). Evli bireylerde kendi ebeveynlerini algılama biçimleri, erken dönem uyum bozucu Ģemalar ve eĢe yönelik değerlendirmeler arasındaki iliĢkiler: ġema terapi modeli çerçevesinde bir inceleme. YayımlanmamıĢ yüksek lisans tezi. Hacette Üniversitesi.

Carlson, V., Cicchetti, D., Barnett, D., & Braunwald, K.(1989). Disorganized / disoriented attachment relationships in maltreated infants. Developmental Psychology, 25, 525-531.

Cecero J.J.,Beitel, M. & Prout, T. (2008). Exploring the relationships among early maladaptive schemas, psychological mindedness and self-reported college adjustment. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice.

(81). 105-118.

Cecero J.J., Nelson J.D., Gillie J.M. (2004) Tools and tenets of schema therapy:

Toward the construct validity of the early maladaptive schema questionnaire–

research version (EMSQ-R). Clin Psychol & Psychother, 11: 344-357.

Colman, R. A. ve Widom, C. S. (2004). Childhood abuse and neglect and adult intimate relationships: a prospective study. Child Abuse & Neglect. 28, 1133-1151.

Journal of Child Sexual Abuse, 1, 11-31.

Cukor, D. & McGinn, L. K., (2006). History of Child Abuse and Severity of Adult Depression: The Mediating Role of Cognitive Schema. Journal of Child Sexual Abuse, Vol. 15(3).

Çavlin- Bozbeyoğlu, A. (2009). Türkiye‟de ensest sorununu anlamak. Özet Rapor.

Nüfusbilim Derneği ve BirleĢmiĢ Milletler Nüfus Fonu.

Davies, S. L., Glaser, D., & Kossof, R. (2000). Children‟s sexual play and behavior in Presschool Settings. Child Abuse and Neglect, 24, 1329-1343.

DurmuĢoğlu, N. ve Doğru, S. S.Y (2009). Çocukluk Örseleyici YaĢantılarının Ergenlikteki Yakın ĠliĢkilerde Bireye Etkisinin Ġncelenmesi. 10.10.2009 tarihinde

http://www.sosyalbil.selcuk.edu.tr/sos_mak/articles/2006/15/NDURMUSOG LU-SSYDOGRU.PDF adresinden alınmıĢtır.

Emniyet Genel Müdürlüğü Çocuk ġube Müdürlüğü Büro Amirliği KuruluĢ, Görev ve ÇalıĢma Yönetmeliği (2010). 20.01.2010 tarihinde

http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/20684.html adresinden alınmıĢtır.

Erden-Ġmamoğlu, S. & Aydın, B. (2009). KiĢilerarasıĠliĢki Boyutları Ölçeği.

Psikoloji ÇalıĢmaları Dergisi, Cilt 29, Sayı 29.

Erdinç, I. B., ġengül, B. C., Dilbaz, N. & Bozkurt, S. (2004). Disosiyatif Amnezi ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tablosu ile BaĢvuran Bir Yasak-Sevi Olgusu 15(2):161-165

Egeland, E., & Sroufe, A. (1981). Developmental sequelae of maltreatment in infancy. R. Rizley & D. Cicchetti (Ed.),içinde. New directions for child

77–92). San Francisco, CA: Jossey- Bass.

Faller, K. C., & Henry, J. (2000).Child sexual abuse: A case study in community collaboration. Child Abuse and Neglect, 24, 1215-1225.

Fiske, S. & Taylor, S. (1991). Social cognition. New York: McGrow-Hill.

Friedrich, W. N. (1993). Sexual victimization and sexual behaviour in children.

Child Abuse and Neglect, 17, 59-66.

Gibb, B. E., Alloy, L. B., Abramson, L. Y. and Marx, B. P. (2003). Childhood Maltreatment and maltreatment-specific inferences: A test of Rose and Abramson‟s (1992) extension of the hopelessness theory. Cognition and Emotion. 17(6), 917-931

Gibb, B. E., Butler, A. C., Beck, J. S. (2003). Childhood abuse, depression, and anxiety in adult psychiatric outpatients. Depression and Anxiety, 17.

Gibb, B. E. (2002). Childhood maltreatment and negative cognitive styles: A

quantitative and qualitative review. Clinical Psychology Review 22 223–246

Gibb, B. E., Alloy, L.B., Abramson, L.Y., Rose, D.T, Whitehouse, W.G., Donovan, P., Hogan, M.E., Cronholm, J., Tierney, S (2001). History of Childhood Maltreatment, Negative Cognitive Styles, and Episodes of Depression in Adulthood. Cognitive Therapy and Research, Vol. 25, No. 4, pp. 425–446.

Gold, S. N., Elhai, J. D., Lucenko, B. A., Swingle, J. M., & Hughes, D. M. (1998).

Abuse characteristics among childhood sexual abuse survivors in therapy: A gender comparison. Child Abuse & Neglect, 22, 1005-1012.

report. Washington, DC: National Clearinghouse on Child Abuse and Neglect, Administration for Children & Families.

Güler, N., Uzun, S., BoztaĢ, Z. ve Aydoğan, S. (2002). Anneleri Tarafından

Çocuklara Uygulanan Duygusal ve Fiziksel Ġstismar/Ġhmal DavranıĢı ve Bunu Etkileyen Faktörler”. C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi. 24 (3).

Güngen, C. (2010). Sigmund Freud. 01.05.2010 tarihinde

http://www.varoluscupsikoterapi.net/SFreud.html adresinden alınmıĢtır.

Harris, A. E. ve Curtin, L. (2002). Parental Perceptions, Early Maladaptive Schemas, and Depressive Symptoms in Young Adults. Cognitive Therapy and

Research, 26 (3), pp. 405–416.

Heider, F. (1958). Psychology of interpersonal relations. New York: John Wiley &

Sons, Inc. s. 1-19.

Hesse, E., & Main, M. (2000). Disorganized infant, child, and adult attachment:

collapse in behavioral and attentional strategies. Journal of the American Psychoanalytic Association, 48, 1097–1127.

Hildyard, K. L & Wolfe, D. A. (2002). Child neglect: developmental issues and outcomes. Child Abuse & Neglect 26, 679–695

James, I. A., Southam, L. & Blackburn, I. M. (2004). Schemas Revisited. Clinical Psychology and Psychotherapy. (11). 369-377.

James, B. (1994). Handbook for treatment of attachment-trauma problems in children. New York: Lexington.

maltreatment increases risk for personality disorders during early adulthood.

Archives of General Psychiatry, 56, 600 – 606.

Karahan, D. (2006). Erken disfonksiyonel şemaların obsesif-kompulsif bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı kişilerdeki aktivasyonlarının karşılaştırılması.

YayımlanmamıĢ Uzmanlık Tezi. HaydarpaĢa Numune Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği

KarakuĢ, F. T. (2006). Ergenlerde algılanan duygusal istismar ile sosyal beceri arasındaki ilişki. YayınlanamamıĢ Yüksek Lisans tezi. Marmara Üniversitesi.

Eğitim Bilimmleri Enstitüsü.

Karslı, E. (2008). KiĢilerarası Tarz, Kendilik Algısı, Öfke ve Psikosomatik Bozukluklar. YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.

Kendall- TacketT, K. (2002). The health effects of childhood abuse: four pathways by which abuse can influence health. Child Abuse & Neglect, 26 715–729

Koç, V. (2008). KiĢilerarası Tarz, Kendilik Algısı, Öfke ve Depresyon.

YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.

Konanç, E. (1999). Türk Hukukunda Çocuk Ġstismarı ve Ġhmali. Çocuk Ġstismarı ve Ġhmali. Ankara Pelin Ofset.

Kring, A. M., Gordon, A. H. (1998). Sex Differences in Emotion: Expression, Experience, and Physiology. Journal of Personality and Social Psychology.

74 (3) 686-703.

Lawson, R., Emanuelli, F., Sines, J. & Waller, G. (2008). Emotional Awareness and Core Beliefs Among Women with Eating Disorders. European Eating Disorders Review (16) 155–159.

Lewis, J. A. (2005). Early maladaptive schemas and personality dysfunction in adolescence: an investigation of the moderating effects of coping styles.

Unpublished dissertation thesis. Fordham University.

Liem, J. H. ve Boudewyn, A. C. (1999). Contextualizing the effects of childhood sexual abuse on adult self and social functioning: An attachment theory perspective.

Lumley, M. N., Harkness, K. N. (2007). Specificity in the Relations among

Childhood Adversity, Early Maladaptive Schemas, and Symptom Profiles in Adolescent Depression. Cogn Ther Res. (31) 639–657.

Luterek, J.A., Orsillo, S.M. ve Marx, B. P. (2005). An experimental examination of emotional experience, expression, and disclosure in women reporting a history of childhood sexual abuse. Journal of Traumatic Stress. Vol.18, No.3, sf.237- 244.

Lynch, M. (1999). Çocuk Ġstismarı ve Ġhmalinin Önlenmesi. Çocuk Ġstismarı ve Ġhmali. Ankara: Pelin Ofset

Main, M. (2000). Attachment theory: Eighteen points with suggestions for future studies.In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.), Handbook of attachment: Theory, research and clinical applications (p. 845) New York: Guilford Press.

Mannarino, A. P., Cohen, J. A. (1996). Abuse-related attributions and perceptions, general attributions, and locus of control in sexually abused girls. Journal of Interpersonal Violence, 11, 162–180.

Mason, O., Platts, H. & Tyson, M. (2005). Early maladaptive schemas and adult attachment in a UK clinical population.

Cooperative Extension Service.

Mayo, S. L. (2004). Early maladaptive schemas in depressed women maltreated as children: An explanatory analysis and implications fo r embodied analytic therapy. Unpublished doctoral thesis. Union Institute and University.

McCrone, E. R., Egeland, B., Kalkoske, M., & Carlson, E. A. (1994). Relations between early maltreatment and mental representations of relationships assessed with projective storytelling in middle childhood. Development and Psychopathology, 6, 99 –120.

McGinn, L.K., Cukor, D. & Sanderson, W. C. (2005). The Relationship Between Parenting Style, Cognitive Style, and Anxiety and Depression: Does Increased Early Adversity Influence Symptom Severity Through the

Mediating Role of Cognitive Style? Cognitive Therapy and Research, 29 (2), pp. 219–242.

Nicoletta, C. (1986). The "Schema" Concept: Bartlett Till Now. No. 21.Education Resources Information Center.

Nordahl, H. M., Holthe, H. & Haugum, J. A. (2005). Early Maladaptive Schemas in Patients with or without Personality Disorders: Does Schema

Modification Predict Symptomatic Relief?. Clinical Psychology and Psychotherapy Clinical Psychology Psychotherapy (12) 142–149.

O‟Hagan (1995). Emotional and Psychological Abuse: Problems of definition. Child abuse and neglect. 19 (4). p. 449-461.

Oral, R. ve ark. (2001): Child abuse in Turkey: An Experience in Overcome Denial and A Description of 50 Cases, Child Abuse Neglect,(25).

kişilerarası ilişki tarzları ve öfke arasındaki ilişkilerin incelenmesi.

YayımlanmamıĢ doktora tezi. Ankara Üniversitesi.

Özen, ġ., Antar, S. ve Özkan, M. (2007). Çocukluk Çağı Travmalarının Umutsuzluk, Sigara ve Alkol Kullanımı Üzerine Etkisi; Üniversite Son Sınıf Öğrencilerini Ġnceleyen Bir ÇalıĢma. Düşünen Adam; 20(2):79-87

Özen ġ., Antar, S., Özkan M ve Sır, A. (2004). Çocukluk çağı travmalarının umutsuzluk ve depresif duygudurum üzerine etkisinin son sınıf üniversite öğrencilerinde incelenmesi. 40. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Türk Psikiyatri Derneği Yayınları, 316-319.

Özmen, K. S. (2004). Aile Ġçinde Öfke ve Saldırganlığın Yansımaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37 (2), 27-39

Öztürk, S. (2007). Çocuklarda Duygusal Ġstismar. YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi.

Parker, G., Barret, A., Hickie, I. (1992). From nurture to network: Examining links between perceptions of parenting received in childhood and social bonds in adulthood. American Journal of Psychiatry, 149(7), 877–885.

Pelton, L. H. (1994). The role of material factors in child abuse and neglect. In G. B.

Melton & F. D. Barry (Eds.),Protecting children from abuse and neglect:

foundations for a new national strategy (pp. 131–181). NewYork: Guilford.

Petrosky, E. M. (2000). The Use of Early Memories as an Assessment Technique.

The dissertation thesis. School of Human Service Professions. Widener University.

Pinto-Gouveia, J., Castilho, P., Galhardo, A. & Cuınha, M. (2006). Early Maladptive Schemas and Social Phobia. Cogn Ther Res. 30: 571-584.

Polat, O. (2000). Çocuk istismari. Adli Tıp Der. Yayınevi. Yayın no: 290, Ġstanbul;

207-231.

Pollack, S. D., Cicchetti, D., Hornung, K., & Reed, A. (2000). Recognizing emotion in faces: developmental effects of child abuse and neglect. Developmental Psychology, 36, 679–688.

Preacher, K. J., Leonardelli, G. J. (2010). Calculation for the Sobel test: An interactive calculation tool for mediation tests. 01.09.2010 tarihinde

http://www.people.ku.edu/~preacher/sobel/sobel.htm adlı siteden alınmıĢtır.

Romans, S. E., Martin, J., & Mullen, P. E. (1997). Childhood sexual abuse and later psychological problems: Neither necessary, sufficient nor acting along.

Criminal Behavior and Mental Health, 7, 327-338.

Runyan D, Corrine W, Ikeda R, et al. (2002). Child abuse and neglect by parents and other caregivers. In: World report on violence and health. Krug EG, Dahlberg LL, Mercy JA. (eds). World Health Organization, Geneva, 2002; 57-86.

Safran, J. D. (1990a). Towards A Refinement Of Cognitive Therapy In Light Of Interpersonal Theory: I. Theory. Clinical Psychology Review, 10. 87-105.

Safran, J. D. (1990b). Towards A Refinement Of Cognitive Therapy In Light Of Interpersonal Theory: II. Practice. Clinical Psychology Review, 10. 107-121.

SarıtaĢ, D. (2007). The effects of maternal acceptance- rejection on psychological adjustment of adolescents: The mediator roles of cognitive styles.

YayınlanamamıĢ Yüksek Lisans tezi. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi.

SavaĢır, I. ve ġahin N. (1997) BiliĢsel DavranıĢçı Terapilerde Sık Kullanılan Ölçekler. Ankara: Türk Psikologlar Derneği, 23-39.

Saymaz, Ġ. (2003). Üniversite öğrencilerinin kişilerarası ilişkileri ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. YayınlanmamıĢ yüksek lisans tezi, Ġstanbul Üniversitesi, Ġstanbul.

Schaaf, K. K., McCanne, T. R. (1998). Relationship of childhood sexual, physical, and combined sexual and physical abuse to adult victimization and

posttraumatic stress disorder. Child Abuse and Neglect, 22, 1119–1133

Schmidt, N. B., Joiner, T. E., Young, J. E., & Telch, M. J. (1995). The Schema Questionnaire: Investigation of Psychometric Properties and the Hierarchical Structure of a Measure of Maladaptive Schemas. Cognitive Therapy and

Research, 19(3), 295-321.

Sedlak, A. J., & Broadhurst, D. D. (1996). The third national incidence study of child abuse and neglect. Washington, DC: US Department of Health and Human Services.

Sheilds, A., Ryan, R. M., & Cicchetti, D. (2001). Narrative representations of caregivers and emotion dysregulation as predictors of maltreated children‟s rejection by peers. Developmental Psychology, 37, 321–337.

Shull, J.R. (1999). Emotional and Psychological Child Abuse: Notes on Discourse, History and Change. Stanford Law Review, 51 (6)

Silverman, A. B., Reinherz, H. Z., & Giaconia, R. M. (1996). The long-term sequelae of child and adolescent abuse: A longitudinal community study. Child

Abuse and Neglect, 20, 709–723.

Siyez, D. M. (2003). Duygusal İstismara Maruz Kalan ve Kalmayan Ergenlerin Benlik Algıları İle Depresyon ve Kaygı Düzeylerinin Karşılaştırılması.

YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü

Soğucak, H. (2009). Çocuk istismarı ve ihmâli. 04.02.2009 tarihinde http://www.cocukistismarinionleme.org adresinden alınmıĢtır

Soygüt, G., Karaosmanoğlu, A. & Çakır, Z. (2009). Erken Dönem Uyumsuz ġemaların Değerlendirilmesı: Young ġema Ölçeği Kısa Form-3'ün

Psikometrik Özelliklerine ĠliĢkin Bir Ġnceleme. Türk Psikiyatri Dergisi. 20 (1), 75-84.

Starzyk, K.B. ve Marshall, W.L. (2003). Childhood family and personological risk factors for sexual offending. Aggression and violent behavior. 8, 93-105.

Styron, T. ve Janoff- Bulman, R. (1997). Childhood Attachment and Abuse: Long-Term effects on adult attachment, depression and conflict resolution, Child Abuse& Neglect, 21 (10), 1015-1023.

Sullivan, H. S (1953). Interpersonal Theory of Psychiatry. New York: W.W. Norton

& Company, Inc.

ġahin, F. ve Beyazova, U. (2001). Çocuğun Ģiddetten korunma hakkı. Milli Eğitim- Online, 151, [Online]: http://www.meb.gov.tr adresinden 12.11.2009

tarihinde ulaĢılmıĢtır.

ġahin, N. H., Çeri, Ö., Düzgün, G., Ergün, H., Karslı, E., Koç, V., Örflü, P., Uzun, C.

(2007). KiĢilerarası Tarz Ölçeği: GeliĢtirilmesi ve Psikometrik Özellikleri.

Türk Psikoloji Yazıları (değerlendirme aĢamasında).

ġahin, N., Durak, A. ve Yasak, Y. (1994). Interpersonal style, loneliness and depression 23rd International Congress of Applied Psyclology, July l7-22 , Madrid.

ġirin, M. R. (2000). Hakları çalınmıĢ çocuklar raporu. 13 kasım 2009 tarihinde

http://www.cocukvakfi.org.tr/calinmis_hak_2000.htm adresinden alınmılĢtır.

Taner, Y. ve Gökler, B. (2004). Çocuk istismarı ve ihmâli: Psikiyatrik yönleri.

Hacettepe Tıp Dergisi, 35, 82-86.

TopbaĢ, M. (2004). Ġnsanlığın büyük bir ayıbı: TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 3 (4).

Toth, S. L., Cicchetti, D., Macfie, J., Maughan, A., & Vanmeenen, K. (2000).

Narrative representations of caregivers and self in maltreated preschoolers.

Attachment and Human Development, 2, 271–305.

Vahip, I. (2002). Evdeki ġiddet ve GeliĢimsel Boyutu: Farklı Bir Açıdan BakıĢ. Türk Psikiyatri Dergisi, 13(4):312-319

Van der Kolk, B. A., & Fisler, R. (1995). Dissociation and the fragmentary nature of traumatic memories: Overview and explaratory study. Journal of Traumatic Stress, 8, 505-525.

Waldinger, R. J., Toth, S. L., & Gerber, A. (2001). Maltreatment and internal

representations of relationships: core relationship themes in the narratives of abused and neglected preschoolers. Social Development, 10,41–58.

Wenninger, K., Ehlers, A. (1998). Dysfunctional cognitions and adult psychological functioning in child sexual abuse survivors. Journal of Traumatic Stress, 11, 281–300.

Wolfe, D.A., Scott, K., Wekerle,C., Pittman, A.L. (2001). Child Maltreatment:Risk of Adjustment Problems and Dating Violence in Adolescence. Journal American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 40 (3), 282-289.

Yalın A., Avcı A., Kerimoğlu, E., Aslan, H. (1995). Çocuklarda fiziksel

örselenmenin Ankara ve Adana illerinde görülme sıklığının taranması.3P Dergisi 1995; 3:39-43.

Young, J. (1990). Cognitive therapy for personality disorders: A schema –focused approach. Sarasota, FL: Professional Resource Press.

Young, J.E, Klosko, J.S. & Weishaar, M.E. (2003) Schema therapy: A practitioner‟s guide. New York. The Guilford Press, s.7.

Zara-Page, A. (2004a). Çocuk Cinsel Ġstismarı: Cinsel istismara Neden Olan Etkenler ve Cinsel istismarın Çocuklar Üzerindeki Etkileri. 7 (13). 103-113.

Zara-Page, A. (2004b). Cinsel Ġstismara Bağlı Travma: Psikolojik Tedavi Süreci ve Ġlkeleri.Türk Psikoloji Yazıları. 7 (14). 15-22.

Zlotnick, C., Zakriski, A. L., Shea, M. T., Costello, E., Begin, A., Pearlstein, T. &

Simpson, E. (1996). The Long-term sequelae of sexual abuse: Support for a complex posttraumatic stress disorder. Journal of Traumatic Stress, 9 (2).

195-205.

Zoroğlu ve ark. (2001). Çocukluk dönemi istismar ve ihmâlinin olası sonuçları.

Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2(2):69-78

Degerli Katılımcılar,

Yüksek lisans tezim kapsamında yürüttüğüm bu araĢtırma, çocuklukta yaĢanan bazı olumsuz yaĢantılar ile yakın iliĢkiler arasındaki iliĢkiyi çalıĢmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle, farklı bölümlerde sınıflandırılan soruları cevaplandırmanız istenmektedir.

Katılım tamamiyle gönüllülük esasına bağlıdır. Eğer istemiyorsanız size verilen formları doldurmayabilirsiniz. Arastırmanın sonuçları açısından sağlıklı bilgiler edinilmesi için yönergelerin dikkatlice okunması, verilen cevaplarda samimi olunması ve boĢ soru bırakılmaması gerekmektedir. Cevaplar grup halinde değerlendirileceği için formların üzerinde isim belirtilmesine gerek yoktur. Cevaplarınız kesinlikle gizli tutulacak ve bu formlardan elde edilen bilgiler yalnızca araĢtırma amacına yönelik olarak kullanılacaktır.

Formları doldururken katılmaktan vazgeçer, kendinizi kötü hisseder ya da rahatsızlık duyarsanız yarım bırakarak ayrılabilir ve/veya araĢtırmacı ile konuĢabilirsiniz.

Katkılarınız için teĢekkür ederiz.

Psikolog Fu lya Kaya Ankara Ün iversitesi

Uygula malı Psiko loji Yü ksek Lisans Programı Tez Danıs manı:

Doç. Dr. ġennur Tutarel KıĢlak Klinik Psiko loji A BD Öğretim Üyesi AÜ. DTCF Psiko loji Bölü mü Sıhhiye-Ankara

AraĢtırmacı/AraĢtırmacılar, yapmakta oldukları çalıĢmayı bana sözlü olarak da açıkladılar. ÇalıĢma ile ilgili tüm sorularıma tatmin edici cevaplar aldım. ÇalıĢmaya kendi rızamla gönüllü olarak katılmayı kabul ediyorum.

Katılımcı Adı Soyadı Tarih Ġmza

AraĢtırmacının Adı Soyadı Tarih Ġmza

Bilgi For mu

YaĢ : ... Cinsiyet Kadın Erkek Doğum yeriniz: ………

Halen otur duğunuz Ģehir: ...

Eğitim Durumunuz: Me deni Dur umunuz:

Okur-Ya za r Değil Be kar (Hayatımda kimse yok) Okur-Ya zar Be kar (ĠliĢkisi var)

Ġlko kul mezunu Sözlü-NiĢanlı Ortaoku l me zunu Ev li-birlikte yaĢıyor

Lise me zunu Evli-ayrı yaĢıyor Üniversite (Lisans) me zunu Dul

Yüksek Lisans me zunu BoĢanmıĢ Doktora me zunu

Ortalama aylık net geliriniz:

500 TL ve a ltı 501-1000 TL 1001-1500 TL 1501-2000 TL 2001-2500 TL 2501-3000 TL 3001 TL ve üstü

Mesleğiniz: Özel sektör Serbest meslek Öğrenci

Dev let me muru Emekli Ça lıĢmıyor

Çocuğunuz var mı? Yo k Var ... tane

Çocukluğunuzu geçirdiğiniz Ģehir (belirtiniz) ...

Kaç kardeĢsiniz? (Kendiniz dahil)………..

Kaçıncı çocuksunuz? ………...

Anneniz sizi doğurduğunda kaç yaĢındaydı? ...

Annenizin eğitim durumu: Babanızın eğitim durumu:

Okur-Ya zar Değil Okur-Ya zar Değ il Okur-Ya za r Okur-Ya zar Ġlkoku l me zunu Ġlkokul me zunu Ortaokul me zunu Ortaoku l me zunu

Üniversite (Lisans) me zunu Üniversite (Lisans) me zunu Yüksek Lisans me zunu Yü ksek Lisans mezunu Doktora me zunu Doktora me zunu

Üvey ebeveyniniz (anne ya da baba) var mıydı? Evet Hayır Ce vabı nız e ve tse hangi e be ve yninizin üvey ol duğunu belirtiniz

Anne Baba

Ce vabı nız e ve tse, üvey e be ve yni nizle birlikte yaĢadınız mı?

Evet Hayır

Çocukken barınma (rahat bir biçimde bir evde yaĢayabilme) açısından sıkıntınız oldu mu?

Hiç olmadı Bira z oldu Orta düzeyde oldu Çok sık o ldu

Herhangi bir fiziksel / zihinsel engeliniz var mı?

Evet Engelin izi yazınız: ...

Kaç yaĢından beri bu engele sahipsiniz ...

Hay ır

Genel olarak diğer insanlarla olan iliĢkinizi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çok iy i Ġyi Orta Kötü Ço k kötü

KarĢı cinsle genel olarak iliĢkinizi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çok iy i Ġyi Orta Kötü Çok kötü

Yakın arkadaĢınız var mı?

Çok fa zla Epey var Orta derecede var Bira z var Hiç yok

Belgede ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE YAŞANAN İSTİSMARIN KİŞİLERARASI İLİŞKİ TARZLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ERKEN DÖNEM UYUM BOZUCU ŞEMALARIN ARACI ROLÜ (sayfa 175-200)