E. KONU VE KAVRAMLAR

1. Siyâveş-nâme’deki Konu Başlıkları

1. Na’t-ı Nebî (2b)

2. Medh-i Ebûbekir (ra) (3a) 3. Medh-i Hz. Ömer (ra) (3a) 4. Medh-i Hz. Osman (ra) (3b) 5. Medh-i Ali (ra) (3b)

6. Miraciye (4a) 7. Sebeb-i Telif (5a)

8. Derviş Paşa’nın vefatı ve Sultan I. Ahmed’in sadrazam seçimiyle ilgili başta Sun’ullah Efendi olmak üzere ulema ve vüzeraya danışması (6a)

9. Şeyhülislâm Sun’ullah Efendi’nin, vezirlik görevinin kime lâyık olduğunu ve nasıl bir vezir seçmek gerektiğini padişaha söyleyerek, ona Murad Paşa’yı övüp önermesi (8a)

10. Padişahın, Murad Paşa’ya vezir atandığını bildiren hatt-ı hümâyûn göndermesi (9b) 11. Murad Paşa’nın, vezirlik mührü gelmeden üç gün önce gördüğü bir rüyayı bir şeyhe tabir ettirmesi (10a)

78

12. Vezirlik mührünün geldiği gün Murad Paşa’nın durumu ve Yemen diyarındayken bir şeyhten işittiklerinin hikâyesi (10b)

13. Murad Paşa’nın, serhadden gelip padişahı görmesi (13a)

14. Padişahın, Murad Paşa’yı görünce Hakk’a şükür kılıp onunla mükâlemeleri (13b) 15. Murad Paşa’nın sadrazam olması (13b)

16. Padişah hazretlerinin, Murad Paşa’ya serhaddeki durumu sorup ondan cevap alması (15a)

17. Padişahın bir gece derin derin düşünüp serdarlığı Murad Paşa’ya vermeye niyet etmesi (15b)

18. Padişaha rüyasında “Serdar, Murad Paşa’dır” diye işaret olunduktan sonra, Murad Paşa’ya ulu atalarını anarak ahit vermesi. (18a)

19. Padişahın heft iklim üzerine ve büyük büyük atası Osman Gazi’nin ruhuna and içmesi (19b)

20. Sultan Orhan’ın ruhunu yâd etmesi (19b) 21. Sultan Murad Han üzerine and içmesi (19b) 22. Yıldırım Han’a övgüsü (20a)

23. Şehzade Sultan Mehmed Han’a övgü (20a) 24. II. Murad Han’a övgü (20a)

25. Fatih Sultan Mehmed’e övgü (20a) 26. Sultan Bayezid’e övgü (20b) 27. Sultan I. Selim’e övgü (20b)

28. Kanuni Sultan Süleyman’a övgü (21a) 29. Sultan II. Selim’e övgü (21a)

30. Sultan III. Murad Han’a övgü (21b) 31. Sultan III. Mehmed Han’a övgü (21b)

32. Padişahın mübarek tacına, tahtına and içip ahdetmesi (21b)

79

33. Murad Paşa’nın, padişahın nasihatlerine cevabı (23b)

34. Padişahın, Murad Paşa’ya hazine ve cephane bahşetmesi (24b) 35. Murad Paşa’nın gemiyle karşıya geçmesi (27a)

36. Vekillerin Murad Paşa’ya sû-i zanları (28a)

37. Murad Paşa’nın Konya’ya varışı ve halkın Canpolatoğlu’ndan şikâyet etmesi (28b) 38. Murad Paşa’nın halka cevabi konuşması (30b)

39. Halk, asker, eşraf, köylü, genç, yaşlı herkesin Canpolatoğlu hakkındaki değerlendirmeleri (31a)

40. Serdar Murad Paşa’nın yolda olduğunu öğrenen Canpolatoğlu’nun, eşkıyasını toplayıp onlara tedbir danışıp nabız yoklaması (34b)

41. Eşkıyanın Murad Paşa’nın gelişi konusunda belirttikleri düşünceler (35b)

42. Canpolatoğlu’nun Murad Paşa’dan söz açması ve tedbir konusunu yeniden danışması (37b)

43. Serdarın yaklaştığını öğrenen Canpolatoğlu’nun üçüncü kez dîvân kurup, ahit ve güvenceler vererek Halep Kalesi’ni sağlamlaştırması ve askerlerini cenge hazırlamaya başlaması (42a)

44. Canpolatoğlu’nun askeri hazırlaması (45a)

45. Canpolatoğlu’nun dördüncü seferde, ordu konuşlandırmaya yarayacak çadır ve otağları çıkarıp Halep Kalesi’nde bir miktar askerini bıraktıktan sonra serdar ile cenge yönelmesi (46b)

46. Murad Paşa’nın, Hz. Mevlânâ’nın mübarek türbesindeki yakarışı (48a)

47. Murad Paşa’nın Güherçin Sahrası’na yaklaşınca, önce Canpolatoğlu’na mektup yazılması emrini verişi (49a)

48. Serdarın kadim sultanlar töresine uyarak Canpolatoğlu’na öğütler içeren bir mektup göndermesi (49b)

49. Canpolatoğlu’nun gelen mektubu yüksek sesle okutması (52a)

50. Canpolatoğlu’nun ateş püskürerek Murad Paşa’ya cevabi mektup yazması (53a)

80

51. Canpolatoğlu’nun cevabi bir mektup gönderdikten sonra, atalarından kalan cephaneyi ortaya serip bahşetmesi ve savaşa hazır duruma gelmesi (56b)

52. Canpolatoğulları’nın Sultan Selim devrinde idari ve mâli yetkiler elde etmesi hakkındadır. (57b)

53. Canpolatoğlu’nun mektubu geldikten sonra Murad Paşa’nın Cenab-ı Hakk’a dua ve yakarışı (59b)

54. Murad Paşa’nın savaş öncesi İslâm askerine ihsanda bulunup vaatler vermesi ve yanında komutan olarak bulunan beylere yeni mevkiler bağışlaması (61a)

55. Murad Paşa’nın, cephanesini açıp askerlerine zırhlar bahşetmesi (63a) 56. Hançerler hakkında (63a)

57. Zırhlar hakkında (63a) 58. Miğferler hakkında (63b) 59. Kemerler hakkında (63b) 60. Sadaklar hakkında (63b) 61. Yaylar hakkında (64a) 62. Otağlar hakkında (64a) 63. Mızraklar hakkında (64a) 64. Kementler hakkında (64a) 65. Atlar hakkında (64b)

66. Serdar Murad Paşa’nın, İslâm askerine cevap ve gayret vermesi (64b)

67. İslâm askerinin, serdarın ihsanları karşısında dua edip Canpolat’la savaşa ahdetmeleri (66a)

68. Serdarın, askerin bu gayretini görünce Cenab-ı Hak’tan yardım dileyip ikinci kez askere gayret vermesi (67b)

69. Murad Paşa ve ordunun görkemli bir şekilde Güherçin Yaylası’na gelip düşman çadırlarını görmeleri (69a)

81 70. Halil Ağa hakkında (69b)

71. Gece olunca serdarın ve İslâm ordusunun ahvali (71a) 72. Eşkıya ordusunun Halep’ten cenk için yola çıkışı (72b) 73. Hasan Paşa hakkında (73a)

74. Şaşaalı destana başlangıç (74a)

75. Her iki askerin savaş meydanına doğru gelişleri (74b) 76. Sonraki gün yine serdarın atağa geçmesi (75b)

78. Serdarın Canpolatoğlu’na üstün gelişi (79a) 79. Serdara ve ordusuna övgü (85b)

78. Serdarın savaş sonrası Halep’in durumuyla ilgili istişarede bulunması (87b) 80. Ordunun Halep yakınlarına gelip kaleyi kuşatması (89b)

81. Serdarın, kalenin fethi sebebiyle askerlerine bağışlarda bulunması (91a)

82. Serdarın, Halil Ağa komutasındaki askerlerine Şam’ı kışlak verme kararı alması (94a)

83. Murad Paşa’nın askere hitabı (94b)

84. Şam’ı Halil Ağa ve askerlere bırakışı (95a) 85. Şiddetli kış hakkında (95b)

86. Canpolatoğlu’nun kaçış yolculuğu (96a)

87. Canpolatoğlu’nun Kalenderoğlu ile İnegöl’de karşılaşıp konuşmaları (98a)

88. Canpolatoğlu’nun, Kalenderoğlu ile beraber hareket etmeyi reddedip payitahta doğru kaçışı (99b)

89. Serdarın mülkü temizleyip adaleti yayması (101b)

90. Murad Paşa’nın, geçmişte Halepli bir köylüyle yaşadığı olay (103b) 90. Paşa, o köylüyle karşılaşınca aralarında geçen konuşmalar (105b) 91. Murad Paşa’nın payitahta zafername mektubu gönderişi (107a)

82 92. Hz. Mevlânâ hakkında (109a)

93. Zafernamenin ulaşmasından sonra padişahın hatt-ı hümayun ile hediyeler göndermesi (116a)

94. Kalenderoğlu savaşına yöneliş (117a)

95. Halkın paşayı övmesi, serdarın destanı (118a) 96. Kalenderoğlu hakkında istişare (120b)

97. Serdarın, Kalenderoğlu’nu üstüne çekmek için Zülfikar Paşa’ya hile yollu bir mektup göndermesi (121b)

98. Planın tutup mektubun eşkıya eline geçişi (124a)

99. Kalenderoğlu’nun mektubu okuyup hemen cenge niyetlenişi (124b) 100. Baharın gelişiyle Kalenderoğlu seferi için hazırlık (127b)

101. Serdarın divan toplayıp padişahın emirlerini bildirmesi (128b) 102. Kutlu bir saatte cenk için yola çıkış (131a)

103. Halil Ağa hakkında (131b)

104. O sırada Mısır ve Bağdad’ın ahvali (132b)

105. Canpolatoğlu’ndan ibret alıp pişmanlık bildiren Seyfoğlu (137a) 106. Seyfoğlu’nun oğlu hakkında (139a)

107. Seyfoğlu’nun oğluna nasihati (139b)

108. Serdarın sözlerinden mülhem olarak yeniden nasihat etmesi (140a)

109. Mısır Valisi Mehmed Paşa’nın devletin yanında durup yardım göndermesi (143a) 110. Mehmed Paşa’nın, Murad Paşa’ya yardım için göndereceği kumandan Emir Kansu ile konuşması (144a)

111. Mehmed Paşa’nın askerlere söyledikleri (145a)

112. Mehmed Paşa’nın, Mısır’ın ahvalini bildiren ve muhabbetini ileten mektubu askerle gönderişi (149a)

113. Mektubun başındaki tevhid ve na’t ile diğer sözleri (149b)

83 114. Murad Paşa’nın mektuba cevabı (153a) 115. Göksun Sahrası ve çevresi hakkında (153b) 116. Paşanın, Kalenderoğlu hakkında divanı (154b)

117. Savaşa ahdeden serdarın o civarın ileri gelenleriyle konuşması (156b) 118. Serdarın orada yaşayanlara tedbir danışması (158b)

119. Paşanın, komuta vereceği kişileri Halil Ağa’ya danışması (160a)

120. Kalenderoğlu’nun derbendi tutmak için bölgeye hızla yaklaşması (161b)

121. Kalenderoğlu’nun, hile kasdıyla Murad Paşa’ya eman dilemek üzere bir mektup göndermeye niyetlenmesi (164b)

122. Kalenderoğlu’nun mektubu (165a)

123. Mektubu okuyan Murad Paşa’nın hileyi sezip cevap düşünmesi (167a) 124. Paşanın, vereceği cevabı yanındakilere danışması (168a)

125. Sabahla birlikte İslâm ordusunda görülen kutlu emareler (168b) 126. Paşanın mektubu yazdırmaya başlaması (169a)

127. Mektubun tevhid niteliğindeki başlangıcı (169b) 128. Mektubun eşkıyaya ulaşması ve altüst oluşları (172b) 129. Serdarın halvete çekilip dua ve niyazda bulunması (175a) 130. Büyük cenk için sâkîye sesleniş (176a)

131. Kalenderoğlu’nun, Göksun Sahrası’nda konuşlanması (176a) 132. Serdarın destanı hakkında sâkîye sesleniş (179a)

133. Ordunun haşmetle savaş düzeni alması (179a) 134. Halil Ağa hakkında (180b)

135. Serdar Murad Paşa’nın destanı (181a) 136. Büyük cenk (185a)

137. Kalenderoğlu’nun Acem’e doğru kaçışı (193b)

84

138. Paşanın bu başarıdan sonra Meymun üzerine yönelişi (197a) 139. Serdarın, Meymun üzerine zafer bulması (198b)

140. Zafer-nâme’nin (Siyâveş-nâme) kutlu bir vakitte tamamlanışı (201b)

2. Siyâveş-nâme’nin Konusu ve İçerdiği Tarihî Malzemenin Değeri

Belgede KUYUCU MURÂD PAŞA’NIN CELÂLÎ SEFERİ ÜZERİNE BİR MESNEVİ: FÜRÛĞÎ’NİN SİYÂVEŞ-NÂME’Sİ (İNCELEME-METİN) (sayfa 90-97)