mz Calut'un ayakkabilari, binitleriniz Karun'un binitleri,

Belgede ihyau 'ULOmI'D-DIN TERCUMESi (sayfa 154-158)

temeleridir.» Yine

bu

sebebten

Yahya

b.

Muaz

da §oyle bu-yuruyor: «ilim ve hikmetin ,nuru, kendileriyle diinyahgin istenmesi halinde kaybolur.u

Sa'd

b.

Miiseyyeb

(R.A.) : o^mirleriyle du§iip kalkan alim, e§kiyadir.» buyuruyor.

Hazret-i 6 m

cr (R.A.): «Alim'i dunya'ya meyleder gordii-niiz mil, din'iniz adiria

onu

tohmetleyiniz. Qunkii herkes sevdigi seyt dalar.» buyurmus.tur.

Malik

b.

Dinar

diyor ki: «Bazi eski kitablarda

okudum

ki: Allahu Teala buyuruyor: nDunya'yi sevdigi vakit alim'e verecegim en kiicuk ceza, kalbinden bana

munacat

sevgisini c-ikarmaktir.»

Birisi kardesligine yazdigi

mektubda:

«Sen alim oldun, sakin

il-minin aydinhgmi

gunah

karanligi ile sondiirme, sonra ilim sahipleri ilmin i§igi ile yol alirken sen karanlikta kahrsin.x diye yazmi§tir.

Yahya

b.

Muaz er-Razi,

diinya alimlerine §6yle

hi-tab ediyor: «Ey alimler! Koskleriniz Kayserlerin saraylari, evleriniz

Kisra'nm evi, elbiseleriniz Vezir

Tahir'in

elbiseleri,

ayakkabilari-mz Calut'un

ayakkabilari, binitleriniz

Karun'un

binitleri,

kap

-kacak, mefrusatmiz

F

ir 'av

n

'

m

rnefrusati, yeyip icmeniz Cahiliyet devrinde oldugu gibi.

Tuttugunuz

yol seytanet yolu, nerde kaldi islamiyet?»

§air de §oyle diyor

:

«Coban, koyun'u kurttan korur, goban kurd olursa koyun'un hali

ne olur?»

Diger bir §air de sunlan soyluyor:

i<Ey yemegin tuzu

demek

olan

memleket

alimleril

Her

§eyi

bozuV

156 1HYAU -ULOMI'D- DlN

Cilt: 1

-

RUB'U'L -IBADAT

maktan

tuz korur, tuz bozuldugu

zaman onu

hangi sey diizeltebilir?»

Bazi ariflere sordular :

«Gimahdan

zevk alan kimsenin Allahi

bil-medigine hUkmedebilir misiniz?» Cevabinda : «Dunyayi ahiretten

tts-tun tutanlann, Allahu Teala'yi (hakkiyle) bilmediklerinde asla

stib-he etmem.» demi§lerdir. Halbuki Diinyayi tercih etmek, giinahtan tad almaktan 50k

daha

ehvendir.

Ahlret alimlerl arasina girmek igin yainiz serveti terk etmenin yetecegini sanma. Zira mevki' talebi

maiden

fenadir. Nitekim

B

i§ r ,

bu

gibiler hakkinda: «Bize Diinya kapilanndan bir kapi hadis okudu,»

demisttr. Yine

buyurmustur

ki: «Bir kimse bize, hadis anlat dedigi

zaman

anla ki, bize kolayuk goster

demek

istiyor.»

Bi§r

on kiisur zenbil dolusu kitab gommus,tur. Yine

Bi§r

: «Nefsim

konusmami

arzu ediyor.

(Bunun

igin

anlatmak

istemiyorum.) Nefsimin

bu

istegi-ni yenebilsem o

zaman

anlatirdim.» demi§tir. Yine

Bi§r

ve

baskala-ri soyle diyorlar: uistegin oldugu vakit anlatma, isteksiz oldtigun vakit anlat. Qiinkii ir§ad selahiyeti ve ifade riitbesinden alinan tad Diinyadaki butun zevklerin ustiindedir.

Bu

hususda §ehvetine

uyan-lar,

maddi

insanlardir.w

Bu

sebebten

Sevri

diyor ki:

«Konu§mamn

fitnesi servetten ve ailenin doguracagi fitneden ustiindiir.

Ne

cesa-retle sen

konu§ma

fitnesinden ka?inmiyorsun. Halbuki Peygamberle-rin Efendisine soyle buyurulmustur:

«Eger biz sana sebat vermeinis. olsaydik, sen onlara az bir §ey roeyl

edeyazdmdm

(17-isra: 74)

Sehl

diyor ki : nllmin hepsi diinyaliktir. Ahiret igin olani ken-r disiyle ,amel edilendir. Amelin hepsi havadir.

Ancak

Allah nzasi igin olan ba§ka.» Yine

Sehl

buyuruyor : cdnsanlar

hep

oliidur, yalmz Slimier olii degil; alimler de sarhostur,

yalmz

amel edenler mustes-na; amel edenler de aldanmi§tir,

yalmz

ihlas ile amel edenler ba§ka;

ihlas ile amel edenler de netlceyi bilinceye kadar korkudadir.»

Ebu Suleyman ed-Darani

(R.A.) diyor ki : «Ki§i ha-dis arastirdigi, evlendigl veya gegim igin yola giktigi vakit Diinya'ya meyletmistir.»

Burada

«Hadls ara§tirma» ile, ahirete elveri§li

olma-yan

(Zayif) hadisleri ve isnadlanni ara§tirmayi kasd etmigtir.

tsa

aleyhi's-selam:

«Varacagi yer ahiret iken

Dunya

'-ya

dGnen kimse, nasil alimlerden olabilir?

Amel

igin degil de

yalmz

bagkasina anlatmak igin ilim ogrenen, nasil alimlerden olablUr?» bu-yuruyor.

1 inci KtTAB

-

6 nci BIB

-

AHlRET AUMLERlNiN ALAMETLERt 157

S&lih

b.

Keys&n

el-Basri diyor ki : «Bir cok buyiiklere yeti§tim; onlar siinneti bildigi halde fenalik edenlerden Allahu Te-ala'ya siginirlardi.n

Ebu Hureyre

(R.A.)

Peygamber

Efendimizden §6yle rivS yet ediyor:

«

«Kendisiyle Allahu Teaia'mn nzasi

kazamlacak

olan bir ilmi, dunyalik igin arayanlar kiyamette cennet

kokusunu

alamazlar.» (136) Allahu Teal&, fen& 3,limleri, ilim ile diiny&Iik elde edenler diye vasiflandirdi. Ahiret atimlerini de hu§u' ve zuhd ile vasiflandirmi§tir.

DiinyS alimleri hakkinda §6yle buyuruluyor:

«Vaktiyle Allah kendilerine kitab verilen okur yazarlarm §oyle

misakim

aldi: Celalim hakki i?in

onu

nas'a anlatacaksmiz,

ketm

et-miyeceksiniz, derken onlar

onu omuzlanmn

arkasina attilar da niu*

kaabilinde biraz para aldilar.» (3 -Al-i

imran

: 187) Ahiret alimi hakkinda da §6yle buyuruluyor:

Ǥubhesiz ehl-i kitab i$inden kimi de vardir ki, Allah's

iman

et-tiklerl gibl indirilene de

iman

ederler, Allah'in ayatini bir kac. paraya

(136) Ebft D&vud ve tbn Mflce.

158 IHVAU 'ULUMt'D- DlN

Cilt : I

-

RUB'LL 1BADAT

satmazlar. I§te Imnlann,

Rablarinm

indinde echieri vardir.» (3-Al-i

tmran

: 199)

Selefden bazi alimler diyor ki : nAlimler, Feygamberler arasinda hasr olacaklar.

Kadmlar

ve bilgisiyle diinyalik isteyen fakihler ise, padi^ahlai'

arasmda

ha§r olacaklardrr.»

Ebu'd-Derda

(R.A.)

Peygamber

Efendimizden (S.A.) §6y-le rivayet etmi§tir :

s

,-'

>"*it

' * m"

"

."'if

<

\ "

**\"

*,if *'l

' .* ' '• * if '

*'?»''-*,'-' r'fr

'r

f ••"-'

tf

>'." ' «. * ^",

<''?vj

^ , '• ' '.

c

> ,-r *

«Aziz ve Celil olan Allaliu Tcala Pejgambcrlerden birisine vahy ederek buyurdu ki: Din

ugrunda

olmavip ba^ka maksadlar icin fakih olanlara, aniel gayest olmayaii ilini ugrcncilerine, ahirri itmiylc diin-yalik isteyenlere, di$ardan

koyun

derisinc buriinmiis. icleri kurt gibi olanlara, dillcri baldan tatli, fakat kalbleri sabir ot'undan aci olanla-ra, bana hile edip benimle eglenenlerc soyle; onlara. Onlar'a oyle blr bela kapisi acarim ki, halim insantan da hayrctlc birakir.n (137)

Dehhak, tbn Abbas'dan

(R.A.) rivayet ederek diyor ki

:

«Resulu'llah buyurdu ki

:

«Bu

iiininct'iu alimleri iki ki$fdh' : Birincisi Allah ona ilini verdi, o da kar§ihgiiida para ve iicret aliuadan iusaulara tigretti vc okuttu.

t$te buna giiklcki ku§lar, ilcnizdcki baliklar, karadaki hayvanlar vc kirainu'I-kalihin mclcklcri

dua

edeilor. Kiyanict

gimunde

Peygamber-lere arkada^ olacak derecede yiice vc efendi olduklari lialdc Allah'm huzurana (ikarlar. tkincisi de, Allahu Teala'nin kendisine ihsan ctti-gi ilini ite cintrilik edip

onu

Allahu Teala'nin kullarma iicret

mukaa-(137) ibn Abdiilberr.

1 inci KlTAB

-

6 nci BaB

AHiRET ALtMLERtNtN AL.AMETLERI 159

bili okutan alimdir. Iste

bu

da

Kiyamet

giinjinde agzina ate§ten bir

gcm

vuruhnus oldugu lialde getirilir ve bir dcllal:

«Bu adam

falan og-lu falancadir. Allahu Tcala'mn Diinyada kentiisinc verdigi ilmi

baska-lanndan

kiskandi, ancak para ve ucrct karsriigi okuttu.» diye iinlen

li-ve insanlar hisabtan kurluluncaya kadar azaba ducar olur.n (138)

Bundan

daha fenasi rivayet edilen §u hikayedir:

«Musa

aiey-hi's-selam'a

hizmet eden bir

adam daima

:

"Musa

S afiy

Belgede ihyau 'ULOmI'D-DIN TERCUMESi (sayfa 154-158)