• Sonuç bulunamadı

Şekil 2.12 Mikroporöz hollow fiber (içi bos lif) membran[65]

2. Kimyasal modifikasyon : Yüzeydeki kimyasal bir grup başka bir grup ile değiştirilir Polimerizasyon ile hidrofilisiteyi arttırmak da mümkündür Plazma

3.5 Oksijenatörden Alınan Arter Filtreden Alınan Kan Örnekleri İncelenmesi Ankara Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden aldığımız fosfat tampon

3.5.1 Kan örnekleri elektron mikroskop sonuçları 2 Pulssuz akışta

Consentimento pós-informação

Sr. Pai ou responsável:

O desenvolvimento neuropsicomotor é o conjunto de modificações biopsicológicas que ocorrem durante a vida.

Para avaliarmos o desenvolvimento neuropsicomotor existem diversos tipos de testes neurológicos, psicológicos e pediátricos.

Nós pretendemos usar um teste de origem americana, totalmente inócuo, denominado Denver II, objetivando pesquisar o perfil de suspeita do desenvolvimento neuropsicomotor da sua criança com a idade de zero a doze meses de vida.

A nossa Instituição assegura que em nenhuma hipótese será revelada a identidade da criança, como também manteremos o caráter confidencial de todas as informações prestadas ao pesquisador.

Necessitamos, portanto, seu consentimento, nos termos que segue:

Eu, ______________________________________________ abaixo assinado, pai ou responsável pela criança __________________________________ declaro que estou totalmente esclarecido sobre a pesquisa acima referida.

Natal, ______ de __________2004

____________________________ ____________________________ Pai ou Responsável Pesquisador

APÊNDICE 3 3.1

Tabela 1. Distribuição das crianças de zero aos doze meses conforme o teste de Denver II Normal e Questionável e efeito das variáveis de risco materno sobre a suspeita no atraso de desenvolvimento neuropsicomotor

Variável DNPM Total p OR IC(95%) Normal Questionável n % n % Renda familiar < 1 sal mínimo 7 1,76 14 3,52 21 0,00001 1 1-5 sal mínimo 153 38,44 154 38,69 307 0,50 [0,20-1.28] 6-10 sal mínimo 49 12,31 14 3,52 63 0,14 [0,05-0,42] > 10 sal mínimo 7 1,76 0 0 7 0 [0] Escolaridade Sem escol. 13 3,27 07 1,76 20 0,00000 1 1-4 anos escol. 45 11,31 143 35,93 188 5,90 [2,22-15,69] 5- 8 anos escol. 99 24,87 21 5,28 120 0,39 [0,14-1,11] 9-11 anos escol 56 14,07 10 2,51 66 0,33 [0,11-1,04] > 11 anos escol 3 0,75 01 0,25 4 0,62 [0,05-7.12] Idade da mãe < 20 anos 23 5,78 40 10,05 63 0,01608 1 20-29 anos 133 33,42 103 25,88 236 0,44 [0,25-0,79] 30-39 anos 57 14,32 36 9,05 93 0,36 [0,19-0,70] 40-49 anos 3 0,75 3 0,75 6 0,58 [0,11-3,09] Uso de drogas Não usou 199 50 156 39,20 355 0,00530 1 Fumo 4 1 4 1 8 1,28 [0,31-5,18] Álcool 7 1,76 2 0,5 9 0,36 [0,07-1,78] Outras drogas 6 1,51 20 5,03 26 4,25 [1,67-10,24] Id. gestacional < 38 semanas 13 3,27 27 6,78 40 0,00357 1 38-42 semanas 203 51,01 155 38,94 358 0,37 [0,18-0,74] DNPM = desenvolvimento neuropsicomotor OR = razão de odds IC = intervalo de confiança

3.2

Tabela 2. Suspeita de atraso no desenvolvimento neuropsicomotor de 0-3 meses, 4- 6 meses, 7-9 meses, 10-12 meses, de acordo com a variável escolaridade materna

Variável Denver II

normal Denver II suspeito Total Valor p Razão de Odds(IC 95%) 0 – 3 meses Sem escolaridade 13 26 39 0,0000 1 1 - 8 anos escol. 5 – 8 anos escol. > 8 anos escol. 29 0 2 5 4 0 34 4 2 0,09 [0,03-0,27] 0 [0] 0 [0] 4 – 6 meses Sem escolaridade 4 2 6 0,0001 1 1 – 4 anos escol. 10 37 47 7,40 [1,18-46,4] 5 – 8 anos escol 26 9 35 0,69 [0,06-2,10] > 8 anos escol. 10 2 12 0,40 [0,04-2,20] 7 – 9 meses Sem escolaridade 5 3 8 0,0001 1 1 – 4 anos escol. 12 43 55 5,97 [1,24-28,64] 5 – 8 anos escol. 19 4 23 0,35 [0,06-2,10] > 8 anos escol. 12 2 14 0,28 [0,04-2,20] 10 – 12 meses Sem escolaridade 2 2 4 0,0000 1 1 – 4 anos escol. 9 37 36 4,11 [0,51-33,27] 5 – 8 anos escol. 29 4 33 0,14 [0,01-1,27] > 8anos escol. 14 2 16 0,14 [0,01-1,67] P < 0,05 IC = intervalo de confiança

APÊNDICE 4

Modelo ajustado:

Sendo:

p a estimativa da probabilidade de um indivíduo ser Questionável

IG – idade gestacional

ESC – escolaridade materna D – uso de droga na gestação

Conclusão: Criança com maior probabilidade de atraso são aquelas cuja mãe tenha um nível de instrução escolar inferior a 4 anos, idade gestacional menor que 38 semanas e tenha usado algum tipo de droga durante a gestação.

1,617 1,014( ) 2,583( 2) 1,03( 3) 1,617 1,014( ) 2,583( 2) 1,03( 3) 1 IG ESC D IG ESC D e p e − + + + ∧ − + + + = +

7 BIBLIOGRAFIA

1 Lejarraga H, Krupitzky S, Kelmansky D, Martinez E, Bianco A, Pascucci MC et al. Edad de cumplimiento de pautas de desarrollo em niños argentinos sanos menores de seis años. J Ped. 1997; 73(supl 1):21-32. 2 Mancini MC. Efeito moderador do risco social na relação entre risco

biológico e desempenho funcional infantil. Revista Brasileira de Saúde Materno Infantil 2004; 4(1): 25-34.

3 – Figueiras ACM, Puccini RF, Silva EMK, Pedromônico MRM. Avaliação das práticas e conhecimentos de profissionais da atenção primária à saúde sobre vigilância do desenvolvimento infantil. Cad. Saúde Pública 2003; 19(6):1991-9.

4 – Miranda PL, Resegue R, Filgueiras ACM. A criança e o adolescente com problema do desenvolvimento no ambulatório de pediatria. J Pediatr 2003; 79(supl 1):33-42.

5 Hapern R, Giugliani ERJ, Victora CG, Barros FC, Horta BL. Fatores de risco para suspeita de atraso no desenvolvimento neuropsicomotor aos 12 meses de vida. Jornal de pediatria 2000; 76(6):421-8.

6 Figueredo GLA, Mello DF. Nursing communication in the follow-up of children in primary health care. In: Proceedings of the 8. Brasilian Nursing communication Symposium 2002; 2:3.

7 Amaral JJF, Paixão AC. AIDPI para o curso médico: manual para capacitação na graduação. OMS. OPAS. MS.: 2002.

8 - Figueiras ACM, Souza ICN, Pedromônico MRM, Rios VG, Benguigy Y. Vigilância do desenvolvimento infantil no contexto da AIDPI. Belém:

9 Nóbrega MFB, Jorge MSB, Valdés MTM, Silva LMS. Formação do enfermeiro para detecção precoce de desvios psicomotores em lactentes – Fortaleza, Ceará, Brasil. Acta Scienarum Health Sciences 2003; 25(2):183-90.

10 Cunha HL. Desenvolvimento de crianças atendidas no Hospital de Pediatria da Universidade Federal do Rio Grande do Norte no primeiro ano de vida: aplicação do teste de Denver II em ambulatório. [Dissertação de Mestrado]. São Paulo: Escola Paulista de Medicina, UNIFESP; 2000.

11 – Hapern R, Barros FC, Horta BL, Victora CG. Desenvolvimento neuropsicomotor aos doze meses de idade em uma coorte de base populacional no sul do Brasil: diferenciais conforme peso ao nascer e renda familiar. Cadernos de Saúde Pública 1996; 12:73-8.

12 Brêtas JRS, Silva MGBS, Silva CV. Aplicação do teste de triagem do desenvolvimento de Denver pelo enfermeiro pediátrico: relato de caso. Act. Paul. Enf. 1995; 8(4):9-18.

13 Graminha SSV, Martins MAO. Condições adversas na vida de crianças com atraso no desenvolvimento. Med Ribeirão Preto 1997; abr/jun 30:259- 67.

14 Frankenburg WK, Doods JB, Archer P, Shapiro H, Bresnick B. The Denver II: a major revision and restandasdization of the Denver Developmental Screening Test. Pediatrics 1992; 89:91-7.

15 Pina, JC, Melo DF, Lunardelo SR. Use of a tool for Record of child and family health information and nurse’s practice in basic health care. Rev Bras Enferm, 2006; 59(3):270-3.

sistemática da literatura. Psic em Estudo 2006; 11(2):227-84.

17 Linhares MBM, Carvalho AEV, Bordin MBM, Tomazatti J, Martinez FE, Jorge SM. Prematuridade e muito baixo peso ao nascer como fator de risco ao desenvolvimento psicológico da criança. Cadernos de Psicologia e Educação 2001; 10(12):60-9.

18 Norussis MJ. SPSS/PC 6.1. Statistical Packaage for Social Science. 1994, Chicago: SPSS Inc.

19 Chalesworth WR. Darwin and developmental Psychology: past and present. Develop. Psychol. 1992; 28(1):5-16.

20 Berger KS. O desenvolvimento da pessoa: da infância à adolescência. Rio de Janeiro: LTC Editora, 2003. 432 p.

21 Silva CM, Corrêa EJ, Romanini MAV. Avaliação do desenvolvimento. In: Leão E, Corrêa EJ, Viana MB, Mota JAC. Pediatria ambulatorial. Belo Horizonte: Cooperativa Editora e de Cultura Médica, 1998. p. 99-113.

22 Cairns RB. The Making of a Developmental Science: The Contributions and Intellectual Heritage of James Mark Baldwin. Developmental Psychology. 1992; 28(1): 17-24.

23 Baldwin JM (1990). Social and ethical interpretations in mental development. New York: MacMillan; 1990.

24 Fitzgerald H, Strommen E. Psicologia do Desenvolvimento. São Paulo: Ed Brasiliense; 1972.

25 Bjorklund DF, Pellegrin AD. Child development and evolutionary psychology. Child Development 2000; 71:1687-708.

26 Perrotti AC; Manoel EJ. An epigenetical view of motor development. Rev. Bras. Cienc. Mov. 2001; 9:4p.

27 Stanley HG. Adolescence: its psychology and its relations to physiology, anthropology, sociology, sex, crime, religion and education. New York: Appleton; 1904.

28 Baldwin A, James M. A psicologia da criança. In: Herrnstein RJ, Boring ES. (Orgs.). Textos básicos de história da psicologia. São Paulo: Herder/Edusp, 1971.

29 Stern W. Psychology of early childhood: up to the sixth year of age. New York: Holt, Rinehart & Winston; 1924.

30 Gesell A, Amatruda C. Diagostico del desarrolo normal y anormal del niño: metod clínicos y aplicaciones praticas. Trad: Bernardo Serebrinsky. Buenos Aires: Médico Quirurgica; 1945.

31 Freud S. Três ensaios sobre a teoria da sexualidade. São Paulo: Imago; 1977.

32 Henri W. Uma concepção dialética do desenvolvimento infantil. São Paulo: Vozes; 1995.

33 Watson JB. Psychology as the behaviorist views it. Psychological Review 1913; 20:158-77.

34 Spitz RA. O primeiro ano de vida: um estudo psicanalítico do desenvolvimento normal e anômalo das relações objetais. São Paulo: Martins Fontes, 1991.

35 Vigotski LS. A formação social da mente. São Paulo: Martins Fontes, 1984 36 Piaget J. O nascimento da inteligência da criança. Rio de Janeiro: Zahar;

1970.

37 Skinner BF. (1965). Ciência e comportamento humano.Trad: João Cláudio Azzi. Brasília: Ed. Universidade de Brasília; 1970.

38 Erikson E, Erikson JM. Life cycle completed: Extend version. New York: Norton; 1998.

39 Bowlby J. Apego. São Paulo: Martins Fontes; 1990.

40 Ainsworth MDS, Silvia B, Stayton D. Infant-mother attachment and social development. In: Richards MP. The introduction of the child into social world. London: Cambridge University Press; 1974.

41 Bronfenbrenner, U. Ecological system theory. Annals of Child Development 1989; 6:187-249.

42 Winnicott DW. Os bebês e suas mães. São Paulo: Martins Fontes; 1988. 43 Andrade AS, Santos DN, Bastos AC, Pedromônico MRM, Almeida-Filho N,

Barreto ML. Ambiente familiar e desenvolvimento cognitivo. Rev Saúde Pública 2005: 39(4):606-11.

44 Marcondes E. Desenvolvimento da criança: desenvolvimento biológico. Rio de Janeiro: Sociedade Brasileira de Pediatria, 1994. 78p.

45 Jerusalinsky A. Psicanálise e desenvolvimento infantil: um enfoque transdisciplinar. Trad.: Lichteristein DM. Porto Alegre: Artes Médicas, 1988. 250p.

46 Newcombe N. Desenvolvimento infantil: abordagem de Mussen. trad. Cláudia Buchweitz. 8ª ed., Porto Alegre: Artes Médicas, 1999.

47 Organizacion Panamericana de la Salud. Salud perinatal. Boletin del Centro Latino Americano de Perinatologia y Desarrollo Humano de La Organización Panamericana de la Salud. 1991; 3(11):137-60.

48 Gesell A, Amatruda C. Diagnóstico do desenvolvimento: avaliação e tratamento do desenvolvimento neuropsicológico no lactente e na criança

pequena – o normal e o patológico. 3ª ed., Rio de Janeiro: Livraria Atheneu, 1987

49 Bee H. A criança em desenvolvimento. Trad.: Veronese MAVM. 7ª ed., Porto Alegre: Artes Médicas, 1996.

50 Lucci MA. A proposta de Vygotsky: a psicologia sócio-histórica. Rev de Curriculum y Formacion de Professorado 2006; 10:2

51 Martins E, Szymanski H. A abordagem ecológica de Urie Bronfenbrenner em estudos com famílias. Estud Pesqui Psicol 2004; 4:1

52 Carvalho AM, Koller SH. Inserção ecológica na comunidade: uma proposta metodológica para o estudo de famílias em situação de risco. Psicologia: reflexão e críticas 2003; 16(3):515-24.

53 Bronfenbrenner U, Ceci S. Nature-nature reconceptuallized in developmental perspective: a bioecological model. Psychological Review, American Psychological Association 1994; 101:568-86.

54 Marcondes E, Vaz FAC, Ramos JLA, Okay Y. Pediatria básica: pediatria geral e neonatal. 9. ed. São Paulo: Sarvier, 2002.

55 Resegue R, Collucci A. Desenvolvimento. In: Morais MB, Campos SO, Silvestrini WS. Pediatria: guias de medicina ambulatorial e hospitalar. São Paulo: Manole; 2005.

56 Gherpelli JLD. Desenvolvimento neurológico. In: Assupção Junior FB, Kuczynski, E. Tratado de psiquiatria da infância e adolescência. São Paulo: Atheneu, 2003. p. 73-85.

57 Poletto M, Wagner TMC, Koller SH. Resiliência e desenvolvimento infantil de crianças que cuidam de crianças: uma visão em perspectiva. Psicologia: Teoria e pesquisa 2004; 20(3):241-50.

58 Vieira RM. O que é isto, o comportamento? Bol de Psiq 1974; 7 (4):115- 44.

59 Backett EM, Davies AM, Petros-Barvazian A. The risk approach reference to maternal and child health, including family planing. World Health Organization, Geneva. 1984.

60 Sameroff AJ. Environmental risk factors in infancy. Pediatrics 1998; 102:1287-92.

61 Franceschini SCC, Priori SE, Pequeno NPF, Silva DG, Sigulem DM. Fatores de risco para o baixo peso ao nascer em gestante de baixa renda. Rev. Nutr., Campinas 2003; 16(2):171-9.

62 Duarte MFD, Costa JSD, Safocada ET, Cunha MDC. Qualy of the environment and associated factors: pediatric study in Pelotas, Rio Grande do Sul, Brazil. Cad. Saúde Pública 2004; 20(3):710-18.

63 Monteiro MF. Considerações sobre os fatores sócio-econômicos e diferenciais de mortalidade infantil nas regiões metropolitanas do Brasil, calculados através do método de caso-controle. In: Perfil estatístico de crianças e mães no Brasil, UNICEF/IBGE, 1986. p. 78-92.

64 Moutquin JM. Socio-economic and psychosocial factors in management and prevention of preterm labour. Bjog 2003; 110(suppl 20):56-60.

65 Martins, AM. Estudo epidemiológico de detecção de crianças com deficiência física e/ou mental em uma comunidade. [Disseração de Mestrado]. São Paulo: Escola Paulista de Medicina, UNIFESP; 1985.

66 Glascoe FP. Early detection of developmental and behavioral problem. Pediatrics in Review 2000; 21(8):272-80.

ambiente de desenvolvimento: crenças e práticas como sistema cultural de criação de filhos. Psicol Reflex Crit 2000; 13(1).

68 Ferreira EA, Vargas IMA, Rocha SMM. Um estudo bibliográfico sobre o apego mãe e filho: bases para a assistência de enfermagem pediátrica e neonatal. Rev. Latino-am. Enfermagem 1998; 6(4):111-6.

69 Simões VMF, Silva AAM, Bettiol H,Lamy-Filho F, Tonial SR, Mochel EG. Características da gravidez na adolescência em São Luiz, Maranhão. Rev Saúde Pública 2003: 37(5):559-65.

70 Bettiol H, Barbieri MA, Gomes UA, Wen LY, Reis PM, Chiaratti TM et al. Atenção médica à gestação e ao parto de mães adolescentes. Cad Saúde Públ 1992; 8:404-13

71 Gama SGN, Szwarcwald CL, Leal MC, Theme Filha MM. Gravidez na adolescência como fator de risco para o baixo peso ao nascer no município do Rio de Janeiro, 1996 a 1998. Rev Saúde Pública 2001; 35(1):74-80.

72 Mariotoni GGB, Barros Filho AAB. A gravidez na adolescência é fator de risco para o baixo peso ao nascer? J Pediatr 1998; 74(2):107-13.

73 Foix-L’Helias L, Blondel B. Changes in risks factors of preterm delivery in France between 1981 and 1995. Pediatr Perinat Epidemiol 2000; 14:314- 23.

74 Silva AAM, Barbieri MA, Gomes UA, Bettiol H. Trends in low birthweight: a comparison of two birth cohorts separated by a 15 year interval in Ribeirão Preto, Brazil. Bull World Health Organ 1998; 76:73-84.

75 Salinas T. Família, violência y abuso de drogas. Violencia intrafamiliar y consumo de drogas. COPRE, Bolívia; 1999

76 McFarlane J, Parker B, Soeken K, Berllock L. Assessing for abuse during pregnancy. Severity and frecuency of injuries and associated entry into prenatal care. JAMA 1992; 267(23): 3176-8.

77 Kallen K. Maternal smoking during pregnancy and infant head circunference at birth. Obstetrical & Gynecological Survey 2001; 56(5):262- 3.

78 Neto AA. Efeitos do fumo na gravidez. Revista de Saúde Pública 1990; v.24

79 Méio MDBB, Lopes CS, Morsch DS. Fatores prognósticos para o desenvolvimento cognitivo de prematuros de muito baixo peso. Revista de Saúde Pública 2003; 37(3):311-8.

80 Bradley RH, Casey PH. (1992). Family environment and behavioral development of low birth-weight children. Journal of Development, Medicine and Child Neurology 1992; 34(9):822-6.

81 Gama SGN, Szwarcwald CL, Célia, Leal MC. Pregnancy in adolescence, associated factors, and perinatal results among low-income post-partum women. Cad. Saúde Pública 2002; 18(1):153-61.

82 Haddad N, Silva MB. Female mortality in reproductive age in the State of São Paulo, Brazil, 1991-1995: underlying causes of death and maternal mortality. Rev. Saúde Pública 2000; 34(1): 64-70.

83 Grandi C, Sarasqueta P. Control prenatal: evaluación de los requisitos básicos recomendados para disminuir el daño perinatal. J Pediatr 1997; 73(Suppl 1):15-20

conceptual. Rev Bras Ginec Obst 1999; 21:4-243.

85 Rutter M. Resilience in the face of adversy: protective factors and resistance to psychiatric disorder. Bristish Journal of Psychiatry 1985; 147:598-611.

86 Sapienza G, Pedromônico MRM. Risco, proteção e resiliência no desenvolvimento da criança e do adolescente. Psicologia em Estudo 2005; 10(2):209-16.

87 Brasil. Ministério da Saúde. Saúde da Família: uma estratégia para reorientação do modelo assistencial. Brasília, 1997.

88 Brasil. Ministério da Saúde. Atenção à pessoa portadora de deficiência no sistema Único de Saúde: Planejamento e organização de serviços. Brasília: Secretaria de assistência à saúde; 1993.

89 Braga MR, Avila LA. Detecção dos transtornos invasivos na criança: perspectiva das mães. Revista Latino Americana de Enfermagem 2004; 12(6):884-9.

90 Berlin IJ, Brooks-Gunn J, MsCarton C, McCormick MC. The effectiveness of early intervension: examining risk factors and pathways to enhanced development. Preventive Medicine 1998; 27:238-45.

91 Garcia-Navarro ME, Tacaronte M. Sarduy I, Abdo R, Galvizu R, Torres A, Leal E. Influencia de la estimulación temprana em la parálisis cerebral. Revista de Neurologia 2000; 31:716-19.

92 Archer P, Bresnick B, Dodds J, Frankemburg WK, Sahpiro H. The Denver II: a major revision and restandardization of the Denver Developmental Screening Test. Pediatrics 1992; 89.

93 Glascoe FP, Byrme KE, Ashfor LG, Johnson KL, Strikland B. Acuracy of the Denver II in developmental screening. Pediatrics 1992; 89(6TT2):1221- 5.

94 Wade GH. Update on the Denver II. Pediatr Nurs 1992; 18(2):140-1.

95 Lim HC, Chan T, Yoong T. Standardization and adaptation of the DDST and Denver II for use in Singapore children. Singapore Med J. 1994; 35:156-60.

96 Lim HC, Ho LY, Goh LH, Ling SL, Heng R, Po GL. The field testing of Denver Developmental Screening Test, Singapore: a Singapore version of Denver Developmental Screening Test. Ann. Acad. Singapore 1996; 205- 9.

97 Durmazlar N, Ozturk C, Ural B, Karaagaoglu F, Anlar B. Turkish children’s performance on Denver II: effect of sex and mother’s education. Dev Med Child Neurol 1988; 40(6):411-6.

98 Al-Ansari SS, Bella H, Frankenburg WK. Standardization of the Denver pré-screening development questionnaire for madinah children. Saud Arabia. In: IPA Journal 1998; v.8.

99 Chizzoti A. Pesquisa em ciências humanas e sociais. 3ª. ed. São Paulo: Cortez, 1998.

100 Triviños ANS. Introdução a pesquisa em ciências sociais: a pesquisa qualitativa em educação. São Paulo, 1992

101 Greer S, Bauchner H, Zucherman. The Denver Developmental Screening Test: how good is its predictive validity? Dev. Med. Child Neurol.1989; 31(6):774-81.

102 Adesman AR. Letters to the Editor: Is the Denver II Developmental Test worthwhile? Pediatrics 1992; 90(6): 1009-10.

103 Magalhães LC, Barbosa VM, Araújo AR, Paixão ML, Figueredo EM, Gontijo APB. Analysis of the performance of preterm infants on the Denver Developmental Test at ages 12, 18 and 24 months. Pediatria (São Paulo) 1999; 21(4):330-9.

104 de Andraca I, Pino P, de la Parra A, Rivera F, Castillo M. Risk factors for psychomotor development among infants Born under optimal biological conditions. Rev Saúde Pública 1998; 32:138-47.

105 Campos D. Agreement between scales for screening and diagnosis of motor development at 6 months. Jornal de Pediatria 2006; 82( 6).

106 Mancini MC. Efeito moderador do risco social na relação entre risco biológico e desempenho funcional infantil. Revista Brasileira de Saúde Materno Infantil 2004; 4(1):25-34.

107 Moura MLS, Junior RCR, Piccini CA, Bastos ACS, Magalhães CMC,Vieira ML et al. Conhecimento sobre desenvolvimento infantil em mães primíparas de diferentes centros urbanos do Brasil. Estudos de Psicologia 2004; 9(3):421-9.

108 Drachler ML, Leite JCC, Marshall T, Aerts DRGC, Freitas PF, Gluglianni ERJ. Desigualdade social e outros determinantes da altura em crianças: uma análise multinível. Cadernos de Saúde Pública 2003; 19(6):1815-25. 109 Haidar RH, Oliveira UF, Nascimento LFC. Escolaridade materna:

correlação com os indicadores obstétricos. Cadernos de Saúde Pública, Rio de Janeiro 2001; 17(4): 1025-9.

110 Almeida MF, Jorge MHPM. Pequenos para idade gestacional: fator de risco para mortalidade neonatal. Revista de Saúde Pública 1998; 32(3):217-24.

111 Aquino-Cunha M, Queiroz-Andrade M, Tavares-Neto J, Andrade T. Gestação na adolescência: relação com o baixo peso ao nascer. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetrícia 2002; 24(8):513-19.

112 Cunha CJ, Fontana T, Garcias GL, Martino-Roth MG. Fatores genéticos e ambientais associados a espinha bífida. Rev. Bras. Ginecol. Obstet. 2005;.27(5): 268-74.

113 Gusmão FAF, Tavares EJM, Moreira LMA. Idade materna e síndrome de Down no Nordeste do Brasil. Cadernos de Saúde Pública 2003; 19(4): 973-8.

114 Eyler FD, Behnke M. Early development of infants exposed to drugs prenatally. Clin Perinatol 1999; 26:107-50.

115 Tronick EZ, Beeghly M. Prenatal cocaine exposure, child development, and the compromising effects of cumulative risk. Clin Perinatol 1999: 26:151-71.

116 Resegue R, Puccini RF, Silva EMK. Fatores de risco associados a alterações no desenvolvimento da criança. Pediatria (São Paulo) 2007; 29(2):117-28.

117 Parada CMGL, Pelá NTR. Maternal age as a risk factor: study on first time pregnant women with age equal or higher than 28 years old. Rev Latino-Americana de Enfermagem 1999; 7(4).

disabilities. Pediatr Clin North Am 2004; 685-701.

119 Horta BL, Barros F, Halpern R, Victora CG. Baixo peso ao nascer em duas coortes de base populacional no Sul do Brasil. Cadernos de Saúde Pública 1996; 12 (Supl. 1):27-32.

120 Ciari Jr C, Almeida PAM. Elementos de avaliação do risco gravídico. Rev. Saúde Públ, S. Paulo 1972; 6:57-8.

121 Cunha AA, Reis AFF, Luz TP, Torres TZG. Gestational and delivery complications as perinatal risk factors. Rev. Bras. Ginecol. Obstet. 2000; 22(1):19-26

122 Oliveira, LR, Rizzato ABP, Magaldi C. Saúde materno-infantil: visão crítica dos determinantes e dos programas assistenciais. Rev. Saúde Pública , São Paulo 1983; 17(3).

123 Rutter M. Psychosocial resilience and protective mechanisms. American Journal of Orthopychyatry 1987; 57(3):316-31.

124 Yunes MAM. Psicologia positive e resiliência: o foco no indivíduo e na família. Psicologia em Estudo, Maringá 2003; 8:75-84

125 Maceira S, Cabral IP, Leal I, Ribeiro J. Desejo de um filho. 3° Congresso Nacional de Psicologia da Saúde 2000, Lisboa, Portugal.

126 Herz EK. Infertility and biothical issues of the new reprodutive Technologies. Psychiatrc Clinics of North America 1989; 12(1):117-31.

127 Carvalho FT, Piccinini CA. Maternidade em situação de infecção pelo HIV: um estudo sobre os sentimentos de gestantes. Interação em Psicologia 2006; 10(2):345-55.

128 Patrao I. Bem me quer, mal me quer... Bem nos quer, mal nos quer: A sexualidade, (in)fertilidade e o cancro. Aná. Psicol 2005; 23(3):289-94. 129 Corrêa EJ, Senna RR, Coelho MCV. Atendimento pela equipe de saúde.

In: Leão E, Corrêa EJ, Viana MB, Mota JAC. Pediatria ambulatorial. Belo Horizonte: Cooperativa Editora e de Cultura Médica, 1998. p.6-13.

130 Halpern R, Figueiras ACM. Influências ambientais na saúde mental da criança. Jornal de Pediatria 2004; 80, (supl 2):104-10.

Abstract

Alterations in the neuropsychomotor development of children are not rare and can manifest themselves with varying intensity at different stages of their development. In this context, maternal risk factors may contribute to the appearance of these alterations. A number of studies have reported that

neuropsychomotor development diagnosis is not an easy task, especially in the basic public health network. Diagnosis requires effective, low-cost, and easy - to-apply procedures. The Denver Developmental Screening Test, first published in 1967, is currently used in several countries. It has been revised and renamed as the Denver II Test and meets the aforementioned criteria. Accordingly, the aim of this study was to apply the Denver II Test in order to verify the

prevalence of suspected neuropsychomotor development delay in children between the ages of 0 and 12 months and correlate it with the following maternal risk factors: family income, schooling, age at pregnancy, drug use during pregnancy, gestational age, gestational problems, type of delivery and

Benzer Belgeler