Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Belgede TURKCELL İLETİŞİM HİZMETLERİ A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI (sayfa 37-40)

Konsolide finansal tabloların UMSK tarafından yayınlanan UFRS’ye uygun olarak hazırlanması, Şirket Yönetimi’nin muhasebe politikalarının uygulanmasını ve raporlanan varlık, yükümlülük, gelir ve gider kalemlerini etkileyecek bir takım değerlendirme, tahmin ve varsayımlar yapmasını gerektirir. Ancak fiili sonuçlar yapılan tahminlerden farklı gerçekleşebilir.

Tahmin ve varsayımlar belirli aralıklarla gözden geçirilir. Muhasebe tahminlerindeki değişikliklerden kaynaklanan etkiler, cari dönemde ve bu tahminden etkilenebilecek ileriki dönemlerde dikkate alınır.

Şirket’in konsolide finansal tablolarına önemli etkisi olan koşullu varlık ve yükümlülüklerle ilgili tahmin, belirsizlik ve önemli değerlendirmelere ilişkin muhasebe politikalarının uygulanmasına ilişkin bilgiler Not 22’de verilmiştir.

Makro ekonomik göstergeler Belarus ekonomisinin 2011 yılındaki kriz sonrasında, 2012 yılı içerisinde stabilize olduğunu göstermektedir. 2011 yılında uygulamaya giren ekonomik politikalar enflasyonun düşmesinde ve döviz piyasalarının istikrara kavuşmasında önemli rol oynamıştır. 2011 yılında %100'ün üzerinde gerçekleşen enflasyon oranı, 2012 yılında hızlı bir düşüşle %21,7 olarak gerçekleşmiştir. Belarus Merkez Bankası’nın (“BMB”) “yönetilen kur” politikası yardımıyla döviz piyasalarında ciddi iyileşme sağlanmıştır. 2012 yılında, BMB kademeli olarak refinansman oranını %45’den %30’a indirmiştir.

31 Aralık 2012 tarihi itibariyle üç yıllık kümülatif enflasyon oranı %100’ü geçmiştir ve bu nedenle Belarus ekonomisi hiperenflasyonist bir ekonomi olarak değerlendirilmiştir. Buna bağlı olarak Şirket’in Belarus’ta faaliyet gösteren bağlı ortaklıkları UMS 29 No’lu “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı”nı 31 Aralık 2011’de sona eren yıldan itibaren uygulamaktadır.

Aşağı yönlü ekonomik risklerin azalmasına rağmen, makro ekonomik istikrarın halen kırılgan olduğu gözlenmektedir. Belarus ekonomisinin küresel ekonomideki olumsuz gelişmelere karşı savunmasız olması dış dengenin bozulmasına, rezervlerin erimesine ve Belarus Rublesi’nin tekrar değer kaybetmesine neden olabilir. Para ve maliye politikalarındaki sıkılaştırıcı önlemlerin eksikliği orta vadede ekonomik istikrar için ana risklerdir. Bu nedenle, ekonomik belirsizliklerin öngörülebilir gelecekte de devam etmesi muhtemeldir.

Belarus’ta mevcut ve gelecekteki potansiyel politik ve ekonomik değişiklikler bu ülkede faaliyet gösteren iştiraklerin operasyonlarını olumsuz yönde etkileyebilir. Belarus’ta ekonomik istikrar, hükümetin alacağı ekonomik önlemler ile hukuki, idari ve politik gelişmelerin etkilerine bağlıdır. Bu gelişmeler bu ülkede kurulmuş olan iştiraklerin kontrolü dışındadır.

finansal yıllara ait konsolide finansal tablolar Genel Kurul onayına sunulamamıştır.

Sonuç olarak, Şirket’in Belarus’ta faaliyet gösteren iştirakleri kredilere ilişkin kur ve faiz riski, abonelerin alım gücü ve likiditesinin azalması ve de artan şahıs ve kurumsal ödeme güçlükleri gibi diğer piyasalarda genel olarak gözlemlenmeyen bazı riskleri göz önünde bulundurması gerekmektedir. Ekli konsolide finansal tablolar, Şirket Yönetimi’nin Belarus’ta faaliyet gösteren iştirakleri için ekonomik ve finansal durumun tahminlerini de içermektedir. Gelecekteki ekonomik durum Şirket’in tahminlerinden farklılık gösterebilir. 31 Aralık 2012 tarihi itibari ile Şirket Yönetimi, söz konusu iştiraklerin operasyonlarının sürdürülebilirliğini desteklemek adına gerekli tedbirlerin alınması konusundaki yaklaşımının mevcut şartlar altında yeterli olduğu kanaatindedir.

Şüpheli alacaklar, amortismana tabi varlıkların gelecekteki ekonomik faydalarının beklenen tüketim tutarları ve ekonomik ömürleri, komisyon geliri, gelir ve vergi gideri ile ilgili muhasebe tahmin ve değerlendirmelerinin detaylı analizi aşağıda verilmiştir.

Şirket’in muhasebe politikalarının uygulanmasıyla ilgili önemli muhasebe değerlendirme, tahmin ve varsayımları aşağıda özetlenmiştir:

Şüpheli ticari alacak karşılığı

Şirket, müşterilerinin ve abonelerinin gerekli ödemeleri yapamamasından kaynaklanan tahmini kayıpları için şüpheli alacak karşılığı ayırmaktadır. Şirket şüpheli alacak karşılığını ticari ve diğer alacakların yaşlandırmasına göre bu alacakların tahsil edilebilirliğine, geçmiş tahsilat eğilimlerine ve genel ekonomik koşullara dayanarak hesaplamaktadır. Karşılık, dönemsel olarak revize edilmektedir. Ticari ve diğer alacaklar için hesaplanan karşılık gideri, alacağın içerisinde yer aldığı yaşlandırma grubu için belirlenmiş olan ve alacaklar yaşlandıkça artan yüzdeler üzerinden hesaplanmaktadır.

Varlıkların faydalı ömürleri

Şirket’in varlıklarının faydalı ekonomik ömürleri, varlığın iktisap tarihinde Şirket Yönetimi tarafından belirlenir ve düzenli olarak uygunluğu açısından gözden geçirilir. Şirket, bir varlığın faydalı ömrünü o varlığın tahmini faydasını göz önünde bulundurarak belirler. Bu değerlendirme, Şirket’in benzer varlıklarla ilgili deneyimlerine dayanır. Bir varlığın faydalı ömrü belirlenirken, Şirket ayrıca piyasadaki değişimler veya gelişmeler sonucu varlıkların teknik ve/veya ticari olarak kullanılamaz hale gelmesi durumunu da göz önünde bulundurur. Lisans’ın faydalı ömrü ise lisans sözleşmesinin geçerlilik süresine bağlıdır.

UMS 16 “Maddi Duran Varlıklar” ve UMS 38 “Maddi Olmayan Duran Varlıklar” kapsamında, bir varlığın kalıntı değeri ve yararlı ömrü en azından her hesap dönemi sonunda gözden geçirilerek, beklentilerin önceki tahminlerden farklı olması durumunda, değişiklik(ler) UMS 8 “Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerindeki Değişikler ve Hatalar” uyarınca muhasebe tahmininde değişiklik olarak muhasebeleştirilir. Varlıkların ekonomik ömürlerinin yıllık olarak gözden geçirilmesi kapsamında, Grup mevcut teknolojik ve ekonomik koşullarını ve güncel iş planlarını dikkate alarak gerekli değerlendirmeyi yapmıştır. Yapılan değerlendirme sonucu ekonomik ömürlerde meydana gelen değişiklikler, amortisman ve itfa payları üzerinde ileriye dönük olarak aşağıda belirtilen etkileri oluşturmuştur.

Önceki muhasebe

tahmini

Revize muhasebe

tahmini Etki

31 Aralık 2012 tarihinde sona eren hesap

dönemine ait amortisman ve itfa giderleri 1.375.197 1.406.525 31.328

finansal yıllara ait konsolide finansal tablolar Genel Kurul onayına sunulamamıştır.

Muhasebe tahminindeki değişikliğin gelecek dönemlere ilişkin etkisinin tahmininin mümkün olmamasından dolayı bu etki dipnotlarda verilmemiştir.

Belarus Telekom, iktisap tarihi olan 26 Ağustos 2008 tarihinden başlamak üzere 10 yıllık özel GSM ve UMTS hizmetleri lisansına sahiptir. Ayrıca lisans süresinin cüzi bir bedel karşılığında ek olarak 10 yıl daha uzatılması taahhüt edilmiş ve imza altına alınmıştır. Konsolide finansal tablolarda itfa tutarı lisansın süresinin uzatılacağı varsayımına göre kaydedilmiştir.

Komisyon gelirleri

Komisyon ücretleri, sabit ihtimalli şans oyunları işlemlerinde İnteltek’in işletmeci değil aracı olarak yer aldığı hizmetlerle ilgilidir. Nisan 2009’da UMS 18’in ekine, aracı ve işletmecinin ayrımına ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu düzenlemeye göre; Şirket Yönetimi aracı ve işletmecinin ayrımında aşağıda belirtilen hususları dikkate almıştır:

 Şirket oyunların yerine getirilmesinin sorumluluğunu üzerine almaz.

 Şirket son müşteriden tahsilat yapmaz ve böylelikle herhangi bir kredi riski taşımaz.

 Şirket toplam ciro üzerinden belirli bir yüzde alır.

Gelirin muhasebeleşmesi

Birden fazla unsur içeren sözleşmelerde, paket içindeki her unsur, makul değerlerinin güvenilir bir şekilde ölçülebildiği ve müşteriye ayrı bir değer arz ettiği durumda birbirinden ayrıştırılabilen, ayrı kısımlar olarak değerlendirilir ve her birinin hasılat unsurlarının gerçekleşmiş olması şartıyla ayrı ayrı muhasebeleştirilir.

Paketten elde edilen toplam bedel, paket içindeki unsurların makul değerleri nispetinde ürün ve hizmetlere dağıtılarak hasılat kaydedilir. Paketteki unsurlar ayrıştırılamadığı durumda, paket bir bütün olarak muhasebeleştirilir.

Şirket'in muhasebe politikasına göre, abonelere verilen bedava kullanım haklarından bilanço tarihi itibarıyla kullanılmamış kısmı ertelenmiş gelir olarak dikkate alınmaktadır. Şirket’in ayrıca abonelerine ses, veri hizmetleri veya diğer üçüncü taraflardan ürün veya hizmet satın alma hakkı sağlayan müşteri sadakat programı kredileri bulunmaktadır. Hasılatın ilk kaydında abonelerden tahsil edilen veya edilecek tutarların gerçeğe uygun değeri UFRYK 13 "Müşteri Sadakat Programları" çerçevesinde kredi ve satışın diğer bileşenleri arasında dağıtılır. Krediye dağıtılan tutar ertelenmiş gelir olarak muhasebeleştirilir ve aboneler ilgili krediyi kullandığı ve Şirket’in ilgili ürün veya hizmet tedarik yükümlülüğü sona erdiğinde gelir kaydedilir.

Vergi gideri

Vergi kuruluşları ile ilgili herhangi bir uzlaşmazlık olması durumunda, ilgili mercilerden karar gelene kadar ya da yasal süreç sonuna kadar vergi hesaplama yöntemi tam olarak belirlenemeyen kalemler için vergi gideri hesaplanması, tahmin ve değerlendirmeler yapılmasını gerektirir.

Konsolide finansal tabloların hazırlanması sürecinin bir parçası olarak, Şirket operasyon sürdürülen her bir ülke için vergi tahmin etmekle yükümlüdür. Bu süreç, cari vergi giderlerini, ertelenmiş gelir ve tahakkuklar gibi raporlama amacıyla yapılan düzeltme işlemlerinden hesaplanan geçici zamanlama farklarının değerlendirerek ertelenmiş vergi varlığını veya yükümlülüğünü tahmin etmeyi içermektedir. Şirket Yönetimi ertelenmiş vergi varlıklarını gelecekteki vergilendirilebilir gelirden tazmin edebileceği veya indirebileceği durumlarda kaydeder.

Ertelenmiş vergi alacağı, gelecek dönemlerde vergi avantajının sağlanmasının olası olduğu durumlarda ayrılır. Bu nedenle ertelenmiş vergi alacağının ayrılması, gelecek dönemlerdeki finansal performansın tahmin edilmesine bağlıdır.

finansal yıllara ait konsolide finansal tablolar Genel Kurul onayına sunulamamıştır.

Belgede TURKCELL İLETİŞİM HİZMETLERİ A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI (sayfa 37-40)