ÇOCUKLARI ‹LKÖ⁄RET‹ME HAZIRLAMADA ÇEVREN‹N GÖREV VE SORUMLULUKLARI

Belgede LKÖ RET ME HAZIRLIK VE LKÖ RET M PROGRAMLARI (sayfa 141-151)

Okul aç›k bir sistem olarak kendisine ö¤renci girdisi sa¤layan bir çevre içerisinde varl›¤›n› sürdürür. Okulun varl›¤›n› sa¤l›kl› olarak sürdürebilmesi büyük ölçüde çevrenin elveriflli olmas›na ba¤l›d›r (Gümüfleli, 2004, s. 14). Okulun genel çevresi içinde bulundu¤u toplumdur. Toplumun kültürel yap›s›, siyasal düzeni, yönetsel birimleri, ekonomik yap›s›, toplumsal de¤iflim ve e¤ilimleri, kaynaklar›, yasal dü-zenlemeleri, bilimsel ve teknolojik geliflmiflli¤i gibi pek çok de¤iflken dolayl› ve dolays›z olarak okulu etkiler. Okulun özel çevresi ise girdilerini ald›¤›, mezunlar›-n› gönderdi¤i, etkilendi¤i ve etkiledi¤i di¤er örgütlerdir. Bunlar üst e¤itim örgüt-leri, di¤er okullar, toplum, aileler, örgütler ve benzer kurumlard›r (Baflaran, 2000, s. 45).

Çocuk belli bir yafla kadar aile içinde yaflamakla birlikte bir süre sonra aile d›-fl›ndaki yak›n çevreyle de etkileflime girmektedir. Bu nedenle çocu¤un e¤itimi üze-rinde ailenin yan› s›ra çevrenin de büyük etkisi bulunmaktad›r. Komflular, akraba-lar, di¤er aileler, çocu¤un akranlar› ve arkadafllar›n›n yaflay›fl› ve al›flkanl›klar›, onun e¤itimi üzerinde büyük etkiye sahiptir. Çevre çocu¤un geliflimini dolayl› ve dolays›z olarak etkiler. Örne¤in; çevredeki bireyler, çocuklar›n sosyal davran›fllar›-n› kontrol edebilir, onlar›n sosyal de¤erleri özümsemelerine ve toplumda kabul gö-ren davran›fllar› ö¤gö-renmelerine yard›m eder. Etkili bir çevrede yaflamak, çocuklar›n yeteneklerini ve akademik baflar›lar›n› art›rarak sorunlu davran›fllardan kaç›nmala-r›n› sa¤lar. Çevre özellikle ilkö¤retim öncesinde, çocuklar›n yeteneklerinin gelifli-minde önemli bir etkiye sahiptir (Kohen, Hertzman ve Brooks-Gunn, 1998, s. 63).

Çevre çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada ve bu haz›rl›¤›n baflar›l› bir biçimde gerçeklefltirilmesinde önemli sorumluluklara sahiptir. Bu sorumluluklar flöyle s›ra-lanabilir (Kolay, 2004; Maxwell ve Clifford, 2004, s. 43):

S O R U

D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE

DÜfiÜNEL‹M

SIRA S‹ZDE

S O R U

DÜfiÜNEL‹M

D ‹ K K A T

SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE

AMAÇLARIMIZ

AMAÇLARIMIZ

N N

K ‹ T A P

T E L E V ‹ Z Y O N

K ‹ T A P

T E L E V ‹ Z Y O N

‹ N T E R N E T ‹ N T E R N E T

4

Çocu¤un ö¤renmeye ve okumaya güdülenmesinde kendine olan güveni ve çevresiyle etkileflimi çok önemlidir.

• Çevre çocuklar için nitelikli bir geliflim hizmeti ile destek sa¤lamal›, ço-cuklar›n ve ailelerinin nitelikli e¤itim olanaklar›na eriflmelerine yard›mc›

olmal›d›r.

• E¤itim etkinlilerinde kullan›lmak üzere çevre endüstri kurulufllar›ndan kar-fl›l›ks›z malzeme ve araç sa¤lamaya çal›flmal›; okul bina ve tesislerinin ba-k›m ve onar›m› için de para, malzeme ve iflçilik hizmeti bulman›n yollar›-n› aramal›d›r.

• Çevre ülkenin yoksul bölgelerindeki aileler için öncelikli olan temel gerek-sinimleri karfl›lamaya çal›flmal›d›r. Bu aileler için e¤itim daha düflük düzey-de bir önceli¤e sahiptir. Çevre bu ailelere öncelikli yaflam gidüzey-derlerini karfl›-lama konusunda destek olmal›d›r.

• Çocuk e¤itimine yayg›n olarak destek veren aile büyüklerinin sivil toplum kurulufllar›, belediyeler ve halk e¤itim merkezlerindeki kurslar yoluyla e¤i-tilmeleri sa¤lanmal›d›r.

• Üniversiteler, yerel yönetimler ve halk e¤itim merkezleri ifl birli¤i ile okul yöneticileri, ö¤retmenler ve müfettifllerden oluflan bir grupla, anne baba e¤i-timi kurulu oluflturularak çocu¤u okula gidemeyen aileler için ev merkezli e¤itim uygulamalar› gerçeklefltirilmelidir.

• ‹lgili sektörler taraf›ndan okul d›fl›ndaki alanlarda da müze, tiyatro, kütüp-hane, oyun bahçeleri ve trafik e¤itim parklar› gibi zengin uyar›c› ortamlar haz›rlanmal› ve haftan›n belirli günlerinde etkinlikler planlanmal›d›r.

• Sivil toplum kurulufllar› kendi aralar›nda ve üniversitelerle ifl birli¤ini güç-lendirici ve destekleyici projeler haz›rlamal› ve ilkö¤retimde niteli¤in art›r›l-mas› için izleme ve de¤erlendirme çal›flmalar› yapmal›d›r.

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada çevrenin en temel sorumluluklar› nelerdir?

S O R U

D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE

DÜfiÜNEL‹M

SIRA S‹ZDE

S O R U

DÜfiÜNEL‹M

D ‹ K K A T

SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE

AMAÇLARIMIZ

AMAÇLARIMIZ

N N

K ‹ T A P

T E L E V ‹ Z Y O N

K ‹ T A P

T E L E V ‹ Z Y O N

‹ N T E R N E T ‹ N T E R N E T

5

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlaman›n önemini aç›klayabilmek

‹lkö¤retim çocuklar›n yaflam›nda oldukça önem-li bir yere sahiptir. ‹lkö¤retime bafllamak

çocu-¤un yaflam›ndaki önemli dönüm noktalar›ndan biridir. Çocuk bu ö¤retim basama¤›nda, ilk kez planl› ve programl› olarak e¤itim sürecinin ge-rektirdi¤i etkinlikler ve kurallar›n yan› s›ra oku-ma yazoku-ma, aritmetik vb. konular ile karfl›lafl›r. Bu durum çocu¤un yeterli bir olgunluk düzeyine ulaflm›fl olmas›n› gerektirir. ‹lkö¤retime haz›rl›k amac›yla çocuklara birtak›m temel bilgi, beceri, tutum ve al›flkanl›klar kazand›r›l›r. Çocu¤un da-ha sonraki y›llarda ö¤reneceklerini destekleye-cek bilgi ve becerileri kazanmas›, kendini ifade etmeyi ö¤renmesi, dilini gelifltirmesi ve etkili ile-tiflim kurmas› onun ilkö¤retime haz›rl›kta karfl›-lanmas› gereken en temel gereksinimleridir.

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada ailenin görev ve sorumluluklar›n› kavrayabilmek

‹lkö¤retime bafllamadan önce çocuklar›n bilgi, beceri ve her tür geliflimleri, aileleri ve çevrele-rinde etkileflimde bulunduklar› di¤er insanlardan etkilenmektedir. Yap›lan araflt›rmalar aile çocuk aras›ndaki iliflkilerin ve evde çocu¤a sa¤lanan ö¤renme çevresinin, okula haz›r bulunuflluktaki ilerlemelerle iliflkili oldu¤unu; aile kat›l›m›n›n ço-cu¤un okula haz›rl›¤›nda ve okula uyumunda olumlu etkilere sahip oldu¤unu ortaya koymak-tad›r. Çocu¤un aile yaflant›s› ve evdeki biliflsel uyaranlar; biliflsel geliflimi ve akademik becerile-re iliflkin bilgisi, aile ve çocuk iliflkisinin niteli¤i, ailenin çocu¤un okul baflar›s›na iliflkin beklenti-leri çocu¤un ilkö¤retime haz›rlanmas›nda önem-li etkilere sahiptir.

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada okulun görev ve sorumluluklar›n› kavrayabilmek

Çocu¤un ilkö¤retime haz›rlanmas›nda okulun üstlenmesi gereken birtak›m görev ve sorumlu-luklar bulunmaktad›r. Öncelikle okul yönetimi çocuklara güven verici bir ortam yaratmal›d›r.

Çocuklar›n okul düzenine al›flmalar›nda ayr›l›k kayg›s›n› en az düzeyde yaflamalar› için gerekli düzenlemeler yapmal›d›r. Okul yönetimi okulun program›, amaçlar› ve çal›flmalar› ile ilgili olarak aileyi bilgilendirmeli; çocu¤un okula ve okul

ku-rallar›na al›flt›r›lmas› için uyum programlar› dü-zenlemelidir. Bu programlara yeni ö¤renciler ile ailelerinin yan› s›ra di¤er ö¤retmenlerin de kat›-l›m› sa¤lanmal›d›r. Okula bafllang›çta aile ve ço-cu¤a karfl› olabildi¤ince esnek olunmal›d›r. Okul çocu¤u tan›mada, yönlendirmede, yetene¤ini ve kapasitesini art›rmada mutlaka aileyle ifl birli¤i yapmal›d›r. Okul e¤er varsa çocuktaki okul kor-kusunun kayna¤›n› araflt›rmal›d›r.

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada ö¤retmenin görev ve sorumluluklar›n› kavrayabilmek Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada ö¤retmene önemli görev ve sorumluluklar düflmektedir.

Bunlar flöyle özetlenebilir: Ö¤retmen çocuklar›

bask› alt›na almaya yönelik davran›fl ve söylem-lerden özenle kaç›nmal›; daha etkili iletiflim kur-mak, dolay›s›yla okula uyumlar›n› kolaylaflt›r-mak amac›yla tan›maya çal›flmal›; özellikle oku-lun aç›ld›¤› ilk günlerde yaflanan sorunlara abar-t›l› tepki verip aceleci bir tutumla çözüm aray›fl›-na yönelmemeli; çocu¤un okula uzun süreli uyum sa¤layamamas› durumunda, aile ve rehber ö¤retmenle birlikte hareket etmeli; e¤er uyum sorunu devam ederse mutlaka bir uzmandan yar-d›m istemelidir.

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada çevrenin gö-rev ve sorumluluklar›n› aç›klayabilmek

Çevre çocuklar için nitelikli bir e¤itim ve geliflim hizmeti ile destek sa¤lamal›, çocuklar›n ve ailele-rinin nitelikli e¤itim olanaklar›na eriflmelerine yard›mc› olmal›d›r. E¤itim etkinlilerinde kullan›l-mak üzere çevre, endüstri kurulufllar›ndan karfl›-l›ks›z malzeme ve araç sa¤lamal›; okul binas› ve di¤er tesislerinin bak›m ve onar›mlar› için para, malzeme ve iflçilik hizmeti sa¤lama yollar›n› ara-mal›d›r. Ülkenin yoksul bölgelerindeki aileler için öncelikli olan temel gereksinimleri karfl›lamaya çal›flmal›d›r. Çocuk e¤itimine yayg›n olarak des-tek veren aile büyüklerinin, sivil toplum kurulufl-lar›, belediyeler ve halk e¤itim merkezlerindeki kurslar yoluyla e¤itim almalar› sa¤lanmal›d›r. Si-vil toplum kurulufllar› kendi aralar›nda ve üni-versitelerle ifl birli¤ini güçlendirici ve destekleyi-ci projeler haz›rlamal› ve ilkö¤retimde niteli¤in art›r›lmas› için izleme ve de¤erlendirme çal›flma-lar› yapmal›d›r.

1. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤un ilkö¤retim öncesi dönemde karfl›lanmas› gereken temel gereksinimlerin-den biri de¤ildir?

a. Kendini ifade etme b. Etkili iletiflim kurma c. Okuma yazma d. ‹fl birli¤i yapma e. Kurallara uyma

2. Afla¤›dakilerden hangisi çocuklar› ilkö¤retim haz›r-laman›n en önemli amac›d›r?

a. Çocuklar›n oyundan uzaklaflmas›n› sa¤lamak b. Çocuklar›n okulda olumsuz deneyimler

yaflama-s›n› önlemek

c. Çocuklar›n kolay arkadafl edinmelerini sa¤lamak d. Ailelerin görev ve sorumluluklar›n› hafifletmek e. Ö¤retmenler ile okul yöneticilerinin iflini

kolay-laflt›rmak

3. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›r-lamada aileye düflen görev ve sorumluluklardan biri de¤ildir?

a. Çocukta oluflabilecek fiziksel ya da duygusal ra-hats›zl›klar› okula bildirmek

b. Çocu¤un geliflim özellikleri ile ilgili bilgileri ö¤-retmenle paylaflmak

c. Çocu¤un bar›nma ve korunma gereksinimini sa¤lamak

d. Okullar bafllamadan önce okulu ziyaret edip okulla ilgili bilgi edinmek

e. Okulda çocu¤a güven verici bir ortam sa¤lamak

4. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›rla-mada aileye düflen görev ve sorumluluklardan biridir?

a. Çocu¤a niçin okula gitmesi gerekti¤ini aç›kla-mak

b. Çocu¤un okula al›flt›r›lmas› için uyum program-lar› düzenlenmek

c. Güvenli bir e¤itim ö¤retim ortam› yaratmak d. Okul aile ifl birli¤ini sa¤lamak

e. Okul için endüstriyel kurulufllardan malzeme deste¤i sa¤lamak

5. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›r-lamada ö¤retmenin görev ve sorumluluklar›ndan biri de¤ildir?

a. Kat› bir disiplin uygulamadan s›n›fta düzeni sa¤-lamak

b. Çocuklar›n yarat›c›l›klar›n› öne ç›karan etkinlik-ler düzenlemek

c. Çocu¤un haz›r bulunuflluk düzeyini de¤erlen-dirmek

d. Çocu¤un okula uyum sürecinde uyum program-lar› düzenlemek

e. Aile ile ifl birli¤i yapmak

6. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›rla-mada ö¤retmenin görev ve sorumluluklar›ndan biridir?

a. Uyumsuz çocuklar›n baflka bir okula gönderil-mesini sa¤lamak

b. E¤itimde niteli¤in art›r›lmas› için izleme ve

de-¤erlendirme çal›flmalar› yapmak

c. Çocu¤u geliflim özelliklerine göre tan›maya ve anlamaya çal›flmak

d. Yoksul ailelere temel gereksinimlerini karfl›lama konusunda destek olmak

e. Sivil toplum kurulufllar› ile ifl birli¤ini güçlendi-rici projeler yapmak

7. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›rla-mada okula düflen görev ve sorumluluklardan biridir?

a. Çocu¤a niçin okula gitmesi gerekti¤ini aç›kla-mak

b. Çocu¤un kiflili¤ini gelifltirmesine yard›mc› ol-mak

c. Çocu¤u tan›mak amac›yla ev ziyaretleri düzen-lemek

d. Gerekti¤inde aileye ulaflabilecek kiflilerin adlar›-n› okula bildirmek

e. ‹lk günlerde okul saatleriyle ilgili olarak çocu¤a esneklik tan›mak

Kendimizi S›nayal›m

8. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›r-lamada okula düflen görev ve sorumluluklardan biri de¤ildir?

a. Okulun çal›flmalar› ile ilgili olarak aileyi bilgi-lendirmek

b. Çocuk e¤itimiyle ilgili olarak ailedeki yetiflkinle-rin e¤itilmesini sa¤lamak

c. Çocu¤un okula al›flt›r›lmas›na yönelik uyum programlar› düzenlenmek

d. Okulöncesi e¤itimin ilkö¤retime etkisi konusun-da aileleri bilgilendirmek

e. Okula bafllang›çta aile ve çocu¤a karfl›

olabildi-¤ince esnek olmak

9. Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›rla-mada çevreye düflen görev ve sorumluluklardan biridir?

a. Yoksul bölgelerdeki ailelerin temel gereksinim-lerini karfl›lamaya çal›flmak

b. Çocuklar›n zihinsel geliflim becerilerini gelifltir-meye yönelik etkinlikler yapmak

c. Çocuklar›n geliflim özellikleri ve ilgilerine uy-gun sorumluluklar vermek

d. Çocuklara kitap okuyarak destek olmak e. Çocuklara okul yaflam›yla ilgili rehberlik yapmak

10.Afla¤›dakilerden hangisi çocu¤u ilkö¤retime haz›r-lamada çevreye düflen görev ve sorumluluklardan biri de¤ildir?

a. Çocuklara nitelikli bir e¤itim hizmeti sa¤layarak destek olmak

b. Çocuklar›n nitelikli e¤itim olanaklar›na eriflme-lerine yard›mc› olmak

c. E¤itim amac›yla endüstriyel kurulufllardan araç gereç sa¤lamak

d. Okul binas› ve di¤er tesislerinin bak›m ve onar›-m› için destek sa¤lamak

e. Çocu¤u tan›ma ve yönlendirmede aileyle ifl birli¤i yapmak

OKULA BAfiLAMA HAZIRLI⁄I

‹lk bilmeniz gereken fley çocu¤unuz okula bafllamaya ne kadar haz›r olursa olsun siz çocu¤unuzun okula bafl-lamas›na haz›r m›s›n›z, kararl› m›s›n›z? E¤er haz›r ve ka-rarl› iseniz çocu¤unuzun bu beceriyi kazanmamas› için hiçbir neden yok demektir. Sadece biraz zamana ve si-zin deste¤inize ihtiyac› vard›r. Neler yapabilirsiniz?

• Çocu¤unuza okula bafllama karar›n›z› aç›klay›n. Ona okula bafllamadan evvel evde okula bafllama partisi verin. Çocu¤unuzun de¤er verdi¤i ve sevdi¤i kiflile-ri davet edin. Tebkiflile-rik ederek onu onurland›r›n.

• Okul al›flverifline birlikte ç›k›n ve al›flverifli zevkli hale getirin.

• Çocuk, anne ve baban›n güven duydu¤u yere daha kolay güven duyar. Bu yüzden okulu övün, güve-ninizi hissettirin (Arkadafllar›n, ö¤retmenlerin ne kadar güzel, okulun çok güzel, çok be¤endim, ora-da ne kaora-dar güzel vakit geçireceksin, oyunlar oyna-yacaks›n, arkadafllar›n olacak gibi).

• Neden okula gitmesi gerekti¤ini aç›klay›n (Art›k bü-yüdün, ben ifle gidiyorum, arkadafllar›nla oynaya-caks›n, s›k›lmayacaks›n ve çok fley ö¤reneceksin gibi).

• Okulun normal ritmini anlat›n (Sabah kalkaca¤›z, ben seni okuluna b›rakaca¤›m, ifle gidece¤im, sen kahvalt›n› yapacaks›n, oyunlar oynayacaks›n, yata-caks›n, yemek yiyeceksin, iflten ç›k›nca ben seni alaca¤›m).

Kaynak:http://www.doktorlaranaokulu.com/home/

okulabaslarken.php

Yaflam›n ‹çinden

ÇOCU⁄UNUZ OKULA HAZIR MI?

Çocuklar›n mutlu, dengeli, özgüveni yüksek ve üretken bireyler olarak yetiflmelerinde okul yaflant›lar›n›n etkisi çok önemlidir. Yaflam›n›n ilk befl y›l›nda güven ve sev-gi duydu¤u bir ev ortam›nda bulunmas›, merak etti¤i fleyleri ö¤renebilmesi için olanaklar sunulmas› çocu¤un geliflimini olumlu yönde destekler. Çocuklar›n okul ya-flam›nda mutlu, baflar›l› ve uyumlu olmalar›nda önemli rol oynayan özellikler befl bafll›kta incelenebilir.

1. Fiziksel Sa¤l›k ve Motor Geliflim

‹nce motor geliflim olarak adland›r›lan bafl ve iflaret par-ma¤›n›n etkin kullan›m› ile kaba motor geliflim olarak adland›r›lan, yürüme, t›rmanma, top oynama gibi bece-riler bu alanda yer al›rlar. Okula bafllayan çocuklar›n, yaz› yazmay› ö¤renmelerinde ince motor geliflimin çok önemli bir rolü var. ‹nce motor geliflimi, yafl›ndan bek-lenen düzeyin alt›nda olan çocuklar, özellikle yaz› ya-zarken, resim çizerken, makas kullan›rken, takma, ç›-kartma, çekme ve yap›flt›rma gibi aktiviteleri yaparken zorluk çekebilir ve deste¤e ihtiyaç duyabilirler.

‹nce motor geliflimi aç›s›ndan okula haz›r olan çocuk:

• Tek bafl›na giyinebilir, soyunabilir ve temizli¤ini ya-pabilir; dü¤me ilikleyebilir, fermuar çekebilir.

• Dökmeden, çatal b›çak kullanarak yeme¤inin ta-mam›n› kendi bafl›na yiyebilir.

• ‹nsan resmini eksiksiz çizebilir, ismini yazabilir, baz›

flekilleri ve harfleri kopyalayabilir, say›lar› yazabilir.

• Makasla bir flekli kesip ç›karabilir.

Kaba motor geliflimi aç›s›ndan okula haz›r olan çocuk:

• Dengeli bir biçimde yön de¤ifltirerek koflabilir, t›r-man›p atlayabilir.

• Topu yerde z›platabilir, ayaklar› ile sürebilir, tek el-le topu iel-leri do¤ru atabilir.

• Tek ayak üzerinde birkaç kez s›çrayabilir.

• ‹ki ve üç tekerlekli bisiklete binebilir.

2. Sosyal ve Duygusal Geliflim

Sosyal ve duygusal geliflim çocu¤un okuldaki uyumu-nu, mutlulu¤uuyumu-nu, baflar›s›n› etkileyen önemli bir etmen-dir. Çocu¤unuzun duygusal ve sosyal geliflimini destek-lemek için beklentilerinizi çocu¤unuzun özelliklerine göre belirlemelisiniz. Unutmay›n ki çocu¤unuzdan ya-pabilece¤inden daha fazla ya da az fley beklerseniz, onun kendine olan güvenini kaybetmesine neden ola-bilirsiniz. ‹yi yapabildi¤i fleyleri ödüllendirin,

yapama-d›¤›n› fark etti¤iniz konularda yol gösterin ve teflvik edin. Yafl›na uygun sorumluluklar verin. Sorumlulukla-r› yerine getirmedi¤inde, öncelikle bu sorumlulu¤un yafl›na ve özelliklerine uygun olup olmad›¤›ndan bir kez daha emin olunuz.

Sosyal ve duygusal aç›dan okula haz›r olan çocuklar:

• Okula istekli gelirler, ana babaya afl›r› ba¤l› olmazlar.

• Arkadafllar› ile yaflad›klar› sorunlarla bafl edebilirler.

• Empati kurabilirler.

• Akranlar› ile pozitif iliflki içinde olurlar.

• S›n›f içinde yaln›z kalmazlar, oyun arkadafl› olarak tercih edilen çocuklard›r ve arkadafllar› taraf›ndan kabul görürler.

• Sorumluluk alabilirler.

• Kendilerini uygun bir biçimde koruyabilirler.

• K›zg›nl›k, üzüntü gibi duygular›n› di¤erlerine zarar vermeden ifade edebilirler.

• S›n›f içi tart›flmalara kat›labilir, fikirlerini aktarabi-lirler.

• Okuldaki kurallar›n ve s›n›rlar›n fark›ndad›rlar ve uyum gösterirler.

3. Dil Geliflimi

Dil geliflimi yafl›na uygun olan çocuklar, okul yaflam›n-da yaflam›n-daha baflar›l› olurlar. Ayr›ca, dil geliflim düzeyi kayaflam›n-dar dilin akran iliflkilerinde ne kadar etkin kullan›ld›¤› da önemli bir etmendir. Çocu¤unuzun dil geliflimini des-teklemek için onunla bol bol konuflmal›, “Henüz erken!

Nas›l olsa beni anlamaz.” dememelisiniz. Onunla konu-flurken benzer ve z›t kavramlar›, say›sal kavramlar› bol bol kullan›n›z.

Çocu¤unuzun dil geliflimi aç›s›ndan okula haz›r

oldu-¤unu bunlarla anlayabilirsiniz:

• Bir hikâye ya da masal› bafltan sona anlatabilirler.

• Karfl›l›kl› sohbet edebilirler.

• Benzer ve z›t kavramlar› kullan›rlar.

• Soru sorarlar.

• Duygu ve düflüncelerini anlafl›l›r ve ak›c› bir biçim-de aktarabilirler.

4. Ö¤renmeye Karfl› Tutum

Her çocu¤un ö¤renmeye karfl› olan tutumu, ö¤renme merak› ve ö¤renme tarz› bir di¤erinden farkl›d›r.

Okula bafllayan çocuk:

• Ö¤renmeye merakl› olur.

• Yeni fleyler ö¤renmekten keyif al›r.

Okuma Parças›

• Ö¤rendiklerini baflkalar› ile paylaflmaktan hofllan›r.

• Çevresinde gördükleri fleyler ile ilgili soru sorar ve fikir yürütür.

• Ö¤renmek için çaba gösterir.

5. Biliflsel Geliflim ve Dikkat

Biliflsel geliflim ve dikkat çocu¤un akademik baflar›s›-n› etkileyen etmenlerdir. Biliflsel geliflimi yafl›na uy-gun olan çocuklar ö¤renmeye aç›k ve merakl› olurlar.

Akademik çal›flmalara daha kolay ve çabuk uyum gös-terirler.

Biliflsel geliflimi okula haz›r olan çocuklar:

• En az 1’den 20’ye kadar ezbere sayabilirler.

• ‹stenen say›daki nesneyi verirler, bir kümedeki nes-neleri dokunarak sayarlar.

• Basit toplama ve ç›kartma ifllemleri yaparlar.

• S›ras› kar›fl›k resimleri bir hikâye oluflturacak flekil-de s›raya dizerler.

• Dün/bugün/yar›n kavramlar›n› do¤ru kullan›rlar.

• Modele bakarak üçgen, daire ve kare çizerler.

• Bir resimde gördükleri en az dört nesneyi hat›rlar, z›t ve benzer kavramlar› do¤ru ve yerinde kulla-n›rlar.

• Bir hikâyeyi bafl›ndan sonuna dinler ve ilgili sorula-r› cevaplayabilirler.

Kaynak:http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.

aspx?id=5054449&yazarid=89

1. c Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlaman›n Önemi” konusuna bak›n›z.

2. b Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlaman›n Önemi” konusuna bak›n›z.

3. e Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Ailenin Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

4. a Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Ailenin Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

5. d Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Ö¤retmenin Görev ve Sorumluluklar›” konusuna bak›n›z.

6. c Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Ö¤retmenin Görev ve Sorumluluklar›” konusuna bak›n›z.

7. e Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Okulun Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

8. b Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Okulun Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

9. a Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Çevrenin Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

10. e Ayr›nt›l› bilgi için “Çocuklar› ‹lkö¤retime Haz›rlamada Çevrenin Görev ve Sorumluluklar›”

konusuna bak›n›z.

Kendimizi S›nayal›m Yan›t Anahtar›

S›ra Sizde 1

Çocuklar›n okulöncesi e¤itimden yararlanma durumla-r› ile ilkö¤retime haz›r bulunuflluk düzeyleri aras›nda olumlu bir iliflki bulunmaktad›r. Okulöncesi e¤itim ço-cuklar› ilkö¤retim döneminde girecekleri çevreye önce-den haz›rlayarak gerekli çevresel düzenlemeleri yap-makta, onlar› bireysel özelliklerine göre yönlendirmek-tedir. Böylece, okulöncesi e¤itim çocuklar›n ilkö¤retim basama¤›nda olumsuz deneyimler yaflamalar›n› önle-mekte ya da en düflük düzeye indirönle-mektedir.

S›ra Sizde 2

Çocu¤un okuldaki davran›fllar›n› ve ö¤renmelerini etki-leyen aileye özgü etmenler; ailenin ve içinde

bulundu-¤u çevrenin kültürel özellikleri, anne baban›n e¤itim durumu, ailenin sosyo-ekonomik durumu, aile bireyle-rinin çocu¤a verdi¤i de¤er, çocukla ilgilenme durumla-r›, ailedeki çocuk say›s› ve ailenin e¤itime verdi¤i önem biçiminde s›ralanabilir.

S›ra Sizde 3

Çocuklar› ilkö¤retime haz›rlamada okula düflen bafll›ca görev ve sorumluluklar flöyle s›ralanabilir:

• Okul yönetimi çocuklara güven verici bir ortam yaratmal›d›r.

• Okul, çocu¤un okula ve okul kurallar›na al›flt›r›lma-s› için uyum programlar› düzenlemelidir.

• Okula bafllang›çta aile ve çocu¤a karfl› olabildi¤ince esnek olunmal›d›r.

• Okul çocu¤u tan›mada, yönlendirmede, yetene¤ini ve kapasitesini art›rmada mutlaka aileyle ifl birli¤i yapmal›d›r.

• Okul çocuklar›n ö¤renmelerine ve zengin yaflam de-neyimi kazanmalar›na yard›mc› olmal›d›r.

• Okul çocu¤un okulda ba¤›ms›z bir kiflilik gelifltir-mesi ve olgunlaflmas› için çeflitli f›rsat ve olanaklar yaratmal›d›r.

S›ra Sizde 4

Okulun ilk günlerinde çocu¤a kurumun kaynaklar›, bunlar›n kullan›fl biçimleri, günlük program ve kurallar tan›t›lmal›d›r. Böylece, çocu¤un kendini grubun bir üye-si olarak görmeüye-si sa¤lanmal›d›r. S›n›ftaki araç gereçler çocuklara s›ras›yla tan›t›l›p kullan›l›fl biçimleri aflamal›

olarak aç›klanmal›d›r.

olarak aç›klanmal›d›r.

Belgede LKÖ RET ME HAZIRLIK VE LKÖ RET M PROGRAMLARI (sayfa 141-151)